چه تغییراتی در پوشش زنان در عربستان اتفاق افتاد یا اتفاق خواهد افتاد؟

مخاطب ۲۴- زمانی که محمد بن سلمان  ولیعهد عربستان سعودی طرح بلندپروازانه خود را برای اصلاح اقتصاد و جامعه عربستان سعودی در سال ۲۰۱۶ آغاز کرد برخی از عکاسان به شیوه‌ای بی سابقه به او به عنوان یک رهبر سعودی دسترسی پیدا کردند. در یک عکس به یاد ماندنی او پشت میزش با یقه پیراهن سفید باز ایستاده بود و شماق بر روی سرش قرار نداشت و بیشت یا نوعی عبای طلاکاری شده بر روی شانه هایش را نیز نپوشیده بود. پیام آن عکس غیر قابل انکار بود: شاهزاده جوان، معنای تجارت و معامله را می‌داد. او عجله داشت و با نگاهی عملگرایانه دستور کار اصلاحاتی را با سرعت زیاد به پیش می‌برد. او به دنبال تغییر وجهه پادشاهی سعودی از تصویری خشن و محافظه کار به تصویری باز و استقبال کننده از تغییر بود. او به دنبال جذب گردشگران و سرمایه گذاران خارجی به منظور تنوع بخشیدن به اقتصاد از طریق رهایی از وابستگی کشورش به درآمد‌های نفتی بود.

به گزارش فرارو به نقل از فایننشال تایمز، محمد بن سلمان بال‌های پلیس مذهبی که در خیابان‌ها پرسه می‌زدند و زنانی که مو‌های شان معلوم بود یا مردانی که شلوارک پوشیده بودند را اذیت می‌کردند قیچی کرد. اعضای نسل هزاره و نسل Z عربستان سعودی آزادی‌های اجتماعی تازه اعطا شده از سوی ولیعهد را پذیرفتند. در نتیجه، قوانین سخت گیرانه تفکیک جنسیتی و پوشش لباس به سرعت از بین رفت.

مردم عربستان سعودی با مشاهده سیگنال‌هایی که از بالا ارسال می‌شدند از جمله عکس گرفتن محمد بن سلمان با شلوارک و تی شرت با دیگر رهبران و مقام‌های ارشد کشور‌های خلیج فارس تشویق می‌شدند تا در محیط‌های اجتماعی و کاری به شکلی معمولی‌تر لباس بپوشند. برگزاری رویداد‌های تحت حمایت دولت مانند کنسرت‌ها و فستیوال‌های موسیقی راه را برای مردم عربستان باز کرد تا بتوانند خود را از طریق شکل ظاهری شان بیان کنند کاری که تا چند سال پیش از آن غیر قابل تصور به نظر می‌رسید. در آن زمان یک زن سعودی به خبرنگار "فایننشال تایمز" گفته بود: "ما اکنون یک کشور عادی هستیم".
با این وجود، اکنون عقب نشینی در سطوح اجتماعی و دولتی دیده می‌شود، زیرا مقام‌های سعودی احساس می‌کنند که در زمینه آزاد گذاشتن پوشش لباس بیش از حد پیش رفته و زیاده روی کرده اند. طی چند ماه گذشته مجموعه‌ای از احکام برای احیای معیار‌های قدیمی و تاکید بر اهمیت نمایش هویت سعودی از طریق لباس از سوی حکومت عربستان صادر شده اند.

پادشاه عربستان در ماه فوریه با صدور فرمانی وزرا و سایر مقام‌های ارشد حکومتی را ملزم به پوشیدن بیشت یا عبای مردانه در هنگام ورود به محل کار و هنگام خروج از آنجا و هنگام حضور در مراسم رسمی کرده است. یک روز پس از آن در یک انجمن رسانه‌ای مسئولان در حال تقلا بودند تا اطمینان کسب کنند که کسی بدون بیشت عکس نخواهد گرفت. پادشاه عربستان دو ماه پس از آن فرمان دیگری صادر کرد که به هر بخش دولتی فرمان می‌داد که کارکنان آن مراکز و ادارات باید در ساعت کاری لباس‌های سنتی و ملی سعودی را بپوشند مگر آن که استفاده از لباس‌های کار برای صاحبان مشاغلی مانند پزشکان و مهندسان و کارکنان مراقبت‌های بهداشتی ضروری باشند. وزارت رسانه و اداره نظارت و مبارزه با فساد اداری عربستان موظف شده اند تا گزارش‌های منظمی را در مورد چگونگی رعایت قوانین توسط کارمندان و مقام‌های دولتی تهیه کنند.

با تغییر سیگنال‌ها از بالا سایر نهاد‌ها نیز از آن فرامین پیروی کرده اند. با شروع سال تحصیلی جدید در ماه گذشته دانشگاه‌ها و مدارس دستورالعمل‌هایی را برای دانش‌آموزان ورودی صادر کردند تا آنان متعهد به پوشیدن "لباس رسمی عربستان سعودی" در محوطه دانشگاه شوند. یکی از دانشگاه‌های شهر ساحلی جده، که مدت‌ها به عنوان مرکزی جهانی و با هنجار‌های اجتماعی لیبرال شناخته می‌شد هشدار داد دانشجویانی که قوانین لباس را رعایت نمی‌کنند از دسترسی به کلاس‌ها و دفاتر اداری محروم خواهند شد.

"عبدالله الفوازان" جامعه شناس و معاون مرکز ارتباطات فرهنگی ملک عبدالعزیز تا جایی پیش رفت که حتی از هواداران در مسابقات فوتبال خواست تا برای "حفاظت از هویت ملی خود" لباس رسمی بپوشند. این موضوع به طور گسترده توسط هواداران جوان فوتبال دوست مورد تمسخر قرار گرفت. وزیر رسانه عربستان سعودی نیز پس از آن به مجریان ورزشی و مفسران تلویزیون دولتی دستور داد که به لباس ملی پایبند باشند.

سردرگمی در مورد معیار‌های پوشش لباس نشان دهنده تنش‌های گسترده‌تر در جامعه‌ای است که در تلاش برای انطباق با تغییرات از بالا به پایین در مورد هنجار‌های فرهنگی رخ داده بوده تغییراتی که با سرعت سرسام اوری صورت گرفته اند. علیرغم آن که عربستان سعودی همواره کشور تناقض‌ها بوده خطوط قرمز در حال تغییر بوده و به طور فزاینده‌ای مبهم شده اند و بسیاری از سعودی‌ها را متحیر ساخته اند که بدانند آیا در سمت درست ایستاده اند یا در سمت نادرست.