برای معلم های زندگیم؛ به پاسداشت روز جهانی معلم

سید سجاد بالاد- عضو شورای سردبیری و مدرس دانشگاه- تقویم جهانی 5 اکتبر برابر با 13 مهر مناسبت بسیار ارزشمندی را با نام "روز جهانی معلم" در خود جای داده است. و این بهانه ای شد تا قلم بر دست گیرم و از معلم و نقش ارزشمندش در زندگی خودم و بسیاری از انسان های دیگر داشته و دارد، بنویسیم

آری! سه دهه و نیم از اولین روزی که نخستین قدم هایم را به شوق یادگیری و آموختن به مدرسه گذاشتم می گذرد و هرگز خاطره اولین حضورم در کلاس درس و مواجه شدن با معلم کلاس اولم از یادم نمی رود. اگر چه بقیه معلم هایم را نیز از خاطرم نبرده ام و همیشه برایشان احترام قائل هستم.

از همان روزها بود که یادگیری رسمی با کمک معلمم آغاز شد و این مسیر آموختن کماکان پس از سال ها و در کنار معلم های مختلف دیگر با تخصص های متفاوت ادامه داشته و دارد. که اگر نبود تشویق های مداوم و مستمر معلم های، شاید هیچ گاه نمی توانستم تا بالاترین مراتب علمی و تحصیلی را بپیمایم. اما به راستی چرا این قدر جایگاه معلم و نقش وی در سرنوشت فردی و اجتماعی اهمیت دارد؟ البته پاسخ به این سوال کمی نیاز به مرور مفاهیم دینی و اخلاقی دارد. چرا که خداوند متعال اولین معلم انسان بوده است و پس از آن پیامبران و امامان و صالحان بسیاری این نقش را ایفا نموده اند و امروزه نیز معلمان و اساتید خبره و مجرب بسیاری در حوزه تخصصی مختلف در کسوت معلمی و استادی به پرورش نسل بشر اشتغال دارند.

 اما در خصوص معلمی آنچه در مقایسه با مشاغل دیگر بیش از پیش درخشان جلوه می کند این است که معلمان در کنار برخورداری از دانش و اطلاعات تخصصی به زیور صفات ارزشمند و والایی چون مهربانی، صبوری، از خودگذشتگی، فداکاری و ... آراسته اند و در کنار انتقال دانش و تجربیات به شاگردان خود، به آنان درس زندگی در تمامی ابعاد می آموزند. معلمانی که در بسیاری از لحظه­ها جان و حیات شاگردان خود را بر وجود خود ترجیح می دهند مانند معلم گیلانی اهل شهرستان شفت که در میان شعله های آتش جان سی دانش آموز خود را نجات داد و پس از سال ها تحمل رنج و مرارت سوختگی جان به جان آفرین تسلیم کرد. و این پایان کار نبود.

 آنجایی تلاش ها و زحمات معلمان ایران و جهان اوج می گیرد که در میان ترس و وحشت ناشی از همه­گیری پاندمی کرونا و تغییر شیوه برگزاری کلاس ها از حضوری به مجازی و تغییر شرایط تدریس به ناگاه زحمات و تلاش های معلمان برای آموزش و یاددادن دو چندان می شود. حتی وقتی جنگ دوباره بر کشور تحمیل می شود در میان شهدای میهن، پنج نفر از معلمان ارزشمند کشورمان نیز به شهادت می رسند.

 البته اینها بخش های از تلاش های ثبت و ضبط شده معلمان عزیزمان در میان اخبار و از دریچه تصاویر رسانه ها است اما بخش زیادی از این تلاش ها در جایی به ثبت نرسیده و مستند نشده است. به ویژه معلمانی که در مناطق عشایری و صعب العبور به امر تعلیم و تربیت اشتغال دارند.

 آنهایی که سختی تردد هر روزه را به جان می خرند و در سرما و گرما و شرایط سخت جغرافیایی مسئولیت خود را به بهترین شکل ایفا می کنند. آری صحبت از معلم در این نوشته از قلم یک  است. که اگر نبود آموزش ها و تعالیمش من قادر نبودم این گونه قلم بر دست گیرم و در رثایش بنویسم.

اما در کنار همه این جانفشانی هایی که از معلمان عزیز شاهد هستیم از سوی دیگر مشاهده می کنیم که وضعیت معیشتی آنان نیازمند رسیدگی و ترمیم است. به قول یکی از مقامات اروپایی که در پاسخ به اعتراض پزشکان که از حقوق پایین خود گلایه کرده بودند این گونه عنوان کرده بود که چگونه انتظار دارید حقوق کسانی که شما را پرورش داده اند و به اینجا رسانده اند از شما کمتر باشد. پس اگر ما قائل به نقش ارزشمند آنان هستیم بنابراین باید تمامی تلاش مان این باشد که معلمان عزیز ما دغدغه ای جز تدریس نداشته باشند و بتوانند با فراغ بال و بدون هیچ گونه نگرانی از هزینه های زندگی، درمان و ... به مطالعه بپردازند و با آمادگی کامل در کلاس های درس حاضر شوند نه اینکه با رفتن به سراغ مشاغل دوم و سوم آن هم از ترس معیشت، از کیفیت جسمی و آموزشی آنان به مرور کاسته شود. که اگر این اتفاق بیفتاد به یقین اثرات آن در میان مدت و بلند مدت در کیفیت آموزش و پرورش نسل آینده در تمامی سطوح خود را نشان خواهد داد.