منظور از MCH در آمایش خون چیست؟

آزمایش خون یکی از ابزارهای قدرتمند برای بررسی سلامت بدن است؛ اما گاهی اعداد و اصطلاحات آن می‌توانند گیج‌کننده به نظر برسند. یکی از این اصطلاحات MCH است؛ شاخصی که میزان متوسط هموگلوبین در گلبول‌های قرمز را اندازه‌گیری می‌کند. پایین یا بالا بودن MCH می‌تواند اطلاعات مهمی از وضعیت داخلی بدن به ما بدهد؛ اطلاعاتی که می‌تواند نشانه برخی کمبودهای ساده تغذیه‌ای یا نشانه برخی بیماری‌های مهم باشد. در این مقاله با MCH و نحوه تفسیر آن آشنا می‌شویم.

MCH در آزمایش خون چیست؟

MCH یا Mean Corpuscular Hemoglobin، یکی از فاکتورهای مهم در آزمایش خون است که نشان می‌دهد به طور متوسط چه مقدار هموگلوبین در هر گلبول قرمز وجود دارد. هموگلوبین، پروتئینی است که اکسیژن را در خون حمل می‌کند و میزان آن می‌تواند اطلاعات مهمی درباره سلامت کلی بدن ارائه دهد.

گاهی ممکن است برگه آزمایش خود را بگیرید و از بالا بودن MCH در آزمایش خون خود نگران شوید؛ باید گفت بررسی علت دقیق این موضوع، نیازمند بررسی بیشتری است. زیرا MCH با فاکتورهایی دیگری نیز مرتبط است و اگر نتیجه MCH در آزمایش خون شما خارج از محدوده طبیعی باشد، گاهی ممکن است نشان‌دهنده مشکلاتی مانند کم‌خونی یا سایر اختلالات خونی باشد؛ اما تفسیر دقیق آن گاهی به آزمایش‌های تکمیلی نیاز دارد.

تفسیر آزمایش MCH

پایین یا بالا بودن MCH در آزمایش خون نشان‌دهنده شرایط مختلفی است که بر اساس آن‌ها، پزشک می‌تواند تشخیص مناسب را انجام داده و درمان لازم را تجویز کند. اما محدوده طبیعی MCH چقدر است و چه عواملی می‌توانند بر آن تاثیر بگذارند؟

به طور کلی، محدوده طبیعی MCH برای بزرگسالان بین ۲۷.۵ تا ۳۲.۲ پیکوگرم است. البته این مقدار ممکن است بین زنان و مردان کمی متفاوت باشد. به عنوان مثال، زنان به دلیل از دست دادن خون در دوران قاعدگی، معمولا سطح MCH کمی پایین‌تری دارند که این موضوع طبیعی است و جای نگرانی ندارد.

MCH در نوزادان و کودکان

برای نوزادان، محدوده طبیعی MCH کمی بالاتر و بین ۳۲ تا ۳۴ پیکوگرم است.

MCH در آزمایش خون قبل از ازدواج

در آزمایش‌های قبل از ازدواج، سطح نرمال MCH معمولا بین ۲۶ تا ۳۳ پیکوگرم هموگلوبین در هر گلبول قرمز در نظر گرفته می‌شود.

MCH در دوران بارداری:

برای زنان باردار، سطح MCH در سه ماهه اول به طور میانگین حدود ۳۰.۲ و در سه ماهه سوم حدود ۲۸.۸ است.

بیماری های مرتبط با پایین بودن MCH در آزماش خون

یکی از دلایل شایع این اتفاق، کم‌خونی میکروسیتیک است؛ اختلالی که در آن گلبول‌های قرمز کوچک‌تر از حد طبیعی هستند. کمبود شدید آهن در بدن یکی از اصلی‌ترین دلایل این نوع کم‌خونی است. دو موردی که معمولا پزشکان در مواجهه با MCH پایین به آن فکر می‌کنند، کم‌خونی فقر آهن و تالاسمی هستند. اگر هر یک از بیماری‌های زیر را داشته باشید، ممکن است در معرض خطر کم‌خونی فقر آهن و در نتیجه پایین بودن MCH قرار بگیرید:

• ابتلا به بیماری‌هایی مانند سلیاک، کرون یا کولیت اولسراتیو که جذب آهن را مختل می‌کنند.
• زخم معده یا سایر مشکلات گوارشی که باعث خونریزی می‌شوند.
• خونریزی‌های غیرطبیعی یا شدید به هر دلیلی
• تجربه تصادف، تروما یا جراحی‌های اخیر

علاوه بر این، اگر بدن به اندازه کافی گلبول قرمز تولید نکند، سطح MCH نیز ممکن است کاهش یابد. این شرایط در بیماری‌هایی مانند تالاسمی دیده می‌شود. تالاسمی یک اختلال ژنتیکی است که از والدین به ارث می‌رسد و باعث کم‌خونی می‌شود. در تالاسمی مینور، معمولا سطح MCV و MCH پایین است. این بیماری انواع مختلفی دارد و بسته به شدت آن، علائم و روش‌های درمانی متفاوت است.

بالا بودن MCH در آزمایش خون به چه معنا است؟

بالا بودن MCH در آزمایش خون ممکن است نشان‌دهنده این باشد که گولبول‌های قرمز شما بزرگ‌تر از حد طبیعی است. این حالت به نام کم‌خونی ماکروسیتیک شناخته می‌شود و معمولا در سنین بالا شایع‌تر است. علاوه بر این، سبک زندگی و عوامل ژنتیکی نیز می‌توانند در افزایش MCH نقش داشته باشند. اگر هر یک از شرایط زیر را داشته باشید، ممکن است در معرض خطر کم‌خونی ماکروسیتیک و بالا بودن MCH قرار بگیرید:

• اختلال در جذب ویتامین B12 توسط معده
• سابقه جراحی معده یا روده
• رژیم غذایی گیاه‌خواری یا خام‌گیاه‌خواری، زیرا منابع گیاهی فاقد ویتامین B12 هستند
• ابتلا به بیماری‌های خودایمنی که بر جذب ویتامین‌ها تأثیر می‌گذارند

سایر علل افزایش MCH:

• سندرم داون: این بیماری ژنتیکی می‌تواند بر تولید گلبول‌های قرمز تاثیر بگذارد.
• مصرف الکل: مصرف زیاد الکل می‌تواند به کبد آسیب زده و بر تولید گلبول‌های قرمز تاثیر منفی بگذارد.
• کم‌کاری تیروئید (هایپوتیروئیدی): این بیماری می‌تواند باعث اختلال در تولید گلبول‌های قرمز شود.
• سندرم میلودیسپلاستیک: یک اختلال خونی که بر تولید سلول‌های خونی تاثیر می‌گذارد.
• مشکلات کبدی: کبد نقش مهمی در متابولیسم ویتامین‌ها و تولید سلول‌های خونی دارد.
• مصرف سیگار: سیگار کشیدن می‌تواند بر سلامت خون و تولید گلبول‌های قرمز تاثیر منفی بگذارد.

دلایل پایین بودن MCH در آزمایش خون

وقتی بدن نتواند به اندازه کافی هموگلوبین تولید کند، سطح MCH در آزمایش خون کاهش می‌یابد و پایین‌تر از حد طبیعی می‌آید. علاوه بر بیماری‌های ذکر شده در بالا، بعضی دلیل ساده‌تر نیز می‌توانند باعث پایین آمدن MCH در آزمایش خون شوند:

• خونریزی‌های شدید یا طولانی‌مدت در دوران قاعدگی
• رژیم‌های غذایی کم‌آهن، مانند گیاه‌خواری یا خام‌گیاه‌خواری
• کمبود ویتامین‌هایی مانند B12 و فولات (اسید فولیک) نیز می‌تواند بر تولید گلبول‌های قرمز و هموگلوبین تاثیر بگذارد.
• سابقه جراحی معده یا روده که باعث از دست رفتن خون و جذب نادرست مواد غذایی می‌شود.
• بارداری یا زایمان اخیر که باعث از دست رفتان ذخایر آهن بدن می‌شود
• استرس شدید یا فعالیت‌های بدنی سنگین می‌توانند بر تولید گلبول‌های قرمز تأثیر بگذارند و باعث کاهش MCH شوند.
• برخی افراد به طور ژنتیکی ممکن است سطح MCH پایین‌تری داشته باشند، حتی اگر هیچ بیماری یا کمبود تغذیه‌ای نداشته باشند.
• کم‌آبی می‌تواند باعث غلظت خون شود و به طور کاذب سطح MCH را پایین نشان دهد.

انجام آزمایش MCH در خانه با هومکا

با هومکا، همه آزمایش‌های پزشکی مانند MCH به راحتی و بدون نیاز به مراجعه به آزمایشگاه، در خانه قابل انجام است! هومکا با ارائه خدمات آزمایش در منزل، این امکان را فراهم کرده تا در کم‌ترین زمان و با بالاترین دقت، آزمایش‌های خون خود را انجام دهید. تنها با یک تماس یا ثبت‌نام آنلاین، متخصصان هومکا به منزل شما می‌آیند و نمونه‌گیری را انجام می‌دهند. نتایج آزمایش نیز به‌سرعت و به صورت آنلاین در اختیار شما قرار می‌گیرد. همچنین در صورت لزوم می‌توانید به صورت آنلاین با پزشک مشورت کرده و علت پایین یا بالا بودن MCH در آزمایش خون خود را بدانید. برای اطلاعات بیشتر با هومکا تماس بگیرید.