سالروز مرگ دهخدا

علی‌اکبر دهخدا سال ۱۳۳۴ در چنین روزی در ۷۷ سالگی در تهران از دنیا رفت و در آرامگاه ابن‌بابویه شهر ری به خاک سپرده شد. جملات بعدی این یادداشت، بخشی از یک نوشته اوست: «اگر چه درد سر می‌دهم، اما چه می‌توان کرد، نشخوار آدمی‌زاد حرف است. آدم حرف هم که نزند دلش می‌پوسد. ما یک رفیق داریم اسمش دمدمی است. این دمدمی حالا بیشتر از یک سال بود موی دماغ ما شده بود که کبلایی، تو که هم از این روزنامه‌نویس‌ها پیرتری هم دنیا دیده‌تری هم تجربه‌ات زیادتر است. الحمدلله به هندوستان هم که رفته‌ای، پس چرا یک روزنامه نمی‌نویسی؟ می‌گفتم: عزیزم دمدمی! اولا همین تو که الان با من ادعای دوستی می‌کنی، آن‌وقت دشمن من خواهی شد. ثانیا از این‌ها گذشته حالا آمدیم روزنامه بنویسیم، بگو ببینم چه بنویسیم؟ یک‌قدری سرش را پایین می‌انداخت، بعد از مدتی فکر سرش را بلند کرده، می‌گفت: چه می‌دانم، از همین حرف‌ها که دیگران می‌نویسند، معایب بزرگان را بنویس! به ملت دوست و دشمنش را بشناسان! می‌گفتم: عزیزم! والله بالله این کار‌ها عاقبت ندارد. می‌گفت: پس یقین تو هم مستبد هستی، پس حکما تو هم بله ... وقتی این حرف را می‌شنیدم، می‌ماندم معطل، برای این که می‌فهمم همین یک کلمه تو هم بله ... چقدر آب برمی‌دارد! ... می‌گویم عزیزم! ... من تا وقتی که مطلبی را ننوشته‌ام کی قدرت دارد به من بگوید: تو! بگذار من هر چه دلم می‌خواهد در دلم خیال بکنم. هر وقت نوشتم آن وقت هر چه دلت می‌خواهد بگو. من اگر می‌خواستم هر چه می‌دانم، بنویسم تا حالا خیلی چیز‌ها را می‌نوشتم... به من چه که نصرالدوله پسر قوام در محضر بزرگان تهران رجز می‌خواند که منم خورنده خون مسلمین. منم برنده عِرض اسلام. منم آن که ده یک خاک ایلات فارس را به قهر و غلبه گرفته‌ام... به من چه که بعد از گفتن این حرف‌ها بزرگان تهران هورا می‌کشند و زنده‌باد قوام می‌گویند.»