چالش‌های اجرای قرارداد حمل‌و‌نقل شهرداری تهران با چین چیست؟

مخاطب ۲۴- مدیریت شهری تهران در حدود سه سالی که فعالیت خود را آغاز کرد، تلاش و اولویت خود را بر رفع مشکلات حوزه‌های مختلف از جمله حمل‌ونقل عمومی که در دوره گذشته با پس‌رفت زیادی مواجه شده بود، متمرکز کرد.
در این راستا علاوه بر اینکه با حمایت شورای اسلامی شهر تهران، بودجه قابل‌توجهی در دو سال گذشته به این حوزه اختصاص پیدا کرد و در بخش مترو با تکمیل‌ایستگاه‌ها و توسعه خطوط مواجه شدیم، قرارداد بزرگ و قابل‌تأملی بین شهرداری و کشور چین منعقد شد که محقق شدن آن گره‌های زیادی از مشکلات حوزه حمل‌ونقل عمومی باز می‌کند.

طبق این قرارداد تاریخی، ۲۵۰۰ دستگاه اتوبوس ۱۲ متری، ۲۵۰۰۰ دستگاه تاکسی سدان برقی، ۲۵۰۰ دستگاه تاکسی شاسی‌بلند (suv)، ۱۰ هزار دستگاه ون و ۱۵۰ هزار دستگاه موتورسیکلت برقی با پشتیبانی مالی چین برای شهر تهران خریداری می‌شود.

با توجه به اهمیت موضوع قرارداد چین و ضرورت توجه ویژه به حوزه حمل‌ونقل عمومی با "مهدی اقراریان" عضو شورای اسلامی شهر تهران گفتگو کردیم که در ادامه مشروح آن تقدیم مخاطبان تسنیم شده است:

همان‌طور که واقف هستید تهران در حوزه حمل‌ونقل عمومی با مشکلات زیادی مواجه است؛ مترو با کمبود حدود ۱۵۰۰ دستگاه واگن، اتوبوسرانی با کمبود ۶۰۰۰ اتوبوس مواجه است و نیمی از تاکسی‌های فعال نیز فرسوده هستند! چقدر پرداختن به این حوزه را ضروری می‌دانید و فکر می‌کنید قرارداد شهرداری تهران با چین برای خرید اتوبوس و تاکسی‌های برقی چقدر به حل مشکلات این حوزه کمک کند؟

تهران دچار چالش‌های متنوع و گوناگونی است و من بار‌ها درباره چرایی این چالش‌ها صحبت کرده‌ام و معتقدم حل مشکلات و مسائل تهران با مشارکت همه بخش‌ها و ارکان حاکمیتی امکان‌پذیر است.

وقتی فهرستی از چالش‌های شهر تهران را لیست می‌کنیم، حمل‌ونقل عمومی هم در آن لیست قرار می‌گیرد و باید به‌سمت توسعه آن حرکت کرد.
سیاست‌گذار شهرداری تهران، شورای اسلامی شهر است و حرکت بودجه و سیاست‌گذاری این نهاد برای توسعه ناوگان حمل‌ونقل عمومی یکی از مواردی بوده که همواره درباره آن اجماع وجود داشته است.

مسئله‌ای که درباره آن صحبت می‌کنیم این است که باید کار درست را به‌نحو شایسته انجام داد؛ آیا امروز به اتوبوس نیاز نداریم؟ حتماً نیاز داریم اما، این اتوبوس چگونه باید تأمین شود؟ آیا به تاکسی نیاز داریم؟ بله داریم اما، چگونه باید تأمین شود؟ اگر تاکسی برقی یا اتوبوس تأمین می‌کنیم باید به توسعه زیرساخت‌های آن نیز توجه کنیم. اگر محصولی را انتخاب می‌کنیم باید به بازار رقابتی آن هم توجه کنیم.

مسئله بعدی این است که باید اولویت را به تأمین کالا در داخل کشور و تولید‌کنندگان داخلی بدهیم در صورتی که تولیدکنندگان داخلی نتوانند آن را تأمین کنند خرید از کشور‌های دیگر هیچ اشکالی ندارد.

پس دو مسئله را باید تفکیک کنیم؛ نخست اینکه منتقدین یا کسانی که درباره قرارداد چین نکاتی را مطرح می‌کردند، انتقادشان مربوط به حمل‌ونقل عمومی نیست؛ چرا که توسعه این حوزه یک ضرورت است و بر اساس سیاست‌های شورا باید دنبال شود، اما نظارت بر انجام صحیح این هم، جزء حقوقی است که نمایندگان مردم دارند.
در همین راستا حدود ۳ ماه قبل به شهردار تهران تذکری داده شد دال بر اینکه قرارداد‌ها را برای ما شفاف کنند، البته موضوع فقط مربوط به قرارداد چین نبود بلکه مربوط به کل قرارداد‌های حوزه حمل‌ونقل عمومی بود، یکی از همکاران ما در شورای شهر نیز درباره این موضوع از شهردار تهران سؤال کرد و به‌تازگی جلسه‌ای با حضور معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهردار تهران برگزار شد که می‌توانست یک ماه یا دو ماه قبل برگزار شود؛ اگر مسئولان شهرداری پاسخ اعضای شورای شهر را در زمان خود و به‌صورت صحیح بدهند بسیاری از ابهامات رفع خواهد شد.

البته شهرداری تهران در حوزه اتوبوسرانی بنا را بر استفاده از ظرفیت داخل کشور گذاشت، اما با کندی در تأمین این نیاز مواجه شد و بعد سراغ قرارداد چین رفت؛ بنابراین شما به کلّیت قرارداد چین انتقادی ندارید؟

در حوزه تأمین اتوبوس، واگن و سایر موارد با رعایت صلاح و صرفه شهروندان تهرانی باید بتوانیم اقدام کنیم، چه از مسیر چین و چه سایر کشور‌های دیگری که این امکان را دارند. اصل تأمین اتوبوس جزء وظایف شهرداری و به‌عقیده بنده یک ضرورت است و باید حتماً آن را دنبال کنیم، اما این‌که چگونه و از طریق چه‌کشوری انجام شود، جزء مواردی است که باید درباره آن گفتگو انجام داد یعنی کار درست را به‌صورت درست انجام بدهیم.

جدا از ابهامات یا مواردی که به آن اشاره کردید، از نظر شما قرارداد چین اقدام ارزشمندی محسوب می‌شود؟

دو مسئله باید از هم تفکیک شود؛ نخست اینکه نیاز تهران به توسعه حمل‌ونقل عمومی یک ضرورت است و برای آن نیز بودجه‌ای اختصاص داده شد، اما مسئله دیگری که باید به آن توجه کرد این است که این کار باید با اطلاع شورا باشد و شورا حتماً از روند اتفاقات آن مطلع باشد؛ اگر شورا از روند آن مطلع نباشد نمی‌تواند قضاوت کند که سیاست‌گذاری‌ای که انجام داده به‌درستی محقق شده است یا خیر؛ کماکان به‌صراحت می‌گویم که بخشی از سؤالات و ابهامات نسبت به قرارداد وجود دارد که قرار است در جلسات بعدی با معاون شهردار بررسی شود.

به‌هرترتیب به ثمر رسیدن این قرارداد گره زیادی از حمل‌ونقل عمومی باز می‌کند در این راستا برای به ثمر رسیدن قرارداد و تداوم همکاری مجموعه‌های دولتی، به‌عنوان نماینده مردم در شورای شهر رایزنی و گفت‌وگویی با مسئولان دولتی داشته‌اید؟

اگر به نطق‌ها و تذکرات اعضای شورای شهر مراجعه کنید می‌بینید که بار‌ها و بار‌ها ما، به‌ویژه بنده با مصاحبه‌هایی که انجام داده‌ام به مسئولیت سایر بخش‌ها در حوزه مدیریت شهر تهران اشاره کرده‌ام.

درباره قرارداد چین هم همین‌طور بوده است؟

درباره موضوعات مختلف از جمله موضوع حمل‌ونقل عمومی؛ من دارم حرف اساسی‌تری می‌زنم و آن این است که در برخی از کشور‌های دنیا، پایتخت با قوانین و مقررات خاص خودش اداره می‌شود؛ تهران به‌عنوان پایتخت بیش از ۱۷ درصد جمعیت کشور را در کمتر از یک درصد وسعت کشور در خود جای داده است، اما با چالش‌های زیادی مواجه است و حل اساسی مشکلات و چالش‌های شهر صرفاً با همکاری سایر دستگاه‌ها و مجموعه‌ها و اصلاح قوانین و مقررات اداره شهر که در اختیار مجلس شورای اسلامی است، امکان‌پذیر خواهد بود؛ یعنی تغییر و تحولات وابسته به تصمیماتی است که مجلس دوازدهم درباره شهر تهران اخذ می‌کند؛ بنابراین درباره موضوعات حمل‌ونقل عمومی، فراتر از قرارداد چین از دولت طلب همکاری و کمک شده است؟

بله؛ قرارداد چین روش است؛ مسئله‌ای که امروز برایمان موضوعیت دارد حمل‌ونقل عمومی است و مسئله مهم، مطالبه رهبری درخصوص استفاده از روش‌های علمی برای حل مسئله ترافیک شهر تهران است.

وقتی از حوزه حمل‌ونقل صحبت می‌کنیم، بخشی از آن مربوط به اضافه کردن ناوگان می‌شود، اما بخش‌های دیگری هم دارد که مانند تولید خودرو و بحث‌های مربوط به معاینه فنی و زوم‌بندی‌هایی که در شهر تهران برای تردد وجود دارد.

مجموعه‌ای از عوامل دست به دست هم می‌دهد و مسئله قرارداد چین مسئله دوم است که باید درباره آن صحبت شود؛ مسئله اول راه‌حل‌ها و اقدامات است و صرف اینکه حمل‌ونقل عمومی اصلاح شود، اما به سایر بخش‌ها توجه نشود، مشکل شهر تهران حل نخواهد شد.

با توجه به جلسه‌ای که با معاون شهردار تهران داشتید ممکن است ترغیب شوید که با مسئولان دولتی به‌صورت مشخص درباره قرارداد چین رایزنی داشته باشید؟

همه نمایندگان شورا حتماً برای حل مسائل و مشکلات مردم تمام تلاش خود را خواهند کرد؛ از دولت و نمایندگان مجلس دوازدهم درخواست می‌کنیم که به مشکلات شهروندان تهرانی توجه ویژه داشته باشند، ما هم به‌عنوان نمایندگان مردم وظیفه خودمان می‌دانیم صدای واقعی آن‌ها باشیم و امیدواریم رسانه‌ها نیز صدای واقعی آن‌ها باشند.