چکیده کتاب شاهکار های معماری جهان

شاهکار های معماری جهان سفری به دور دنیا در امروز و گذشته برای مرور بناها و سازه های اعجاب انگیز جهان.

چرا باید شاهکار های معماری جهان را بررسی کرد؟

سرگذشت شاهکار های معماری جهانی یا عجایب ساخت بشر در جهان، شامل بناهای معمارانه، سازه های مهندسی و پیکره های شکوهمند، سرگذشت خود نوع بشر است. این آفرینش ها و سازه های عجیب یادبود ها و دستاورد های عینی بی نظیری هستند. اما منحصر به دنیای مادی نمی مانند، بلکه رویاها و آرزوهای بشر را نیز نمایان می کنند.

سرگذشت شاهکار های معماری جهان،به کشمکش های سیاسی با اتکای بیشتر بر عمل گرایی، مقتضیات اقتصادی و رشد و ارتقای فناوری ها و فنون ساخت و ساز را نیز شامل می شود.

خرید کتاب دایره المعارف شاهکار های معماری جهان

نقش الهیات در شاهکار های معماری جهان

حتى الهيات در سرگذشت عجایب ساخت بشر نقشی کلیدی ایفا می کند. زیرا بسیاری از سازه های ماندگار بشر ربطی به ابتکارات ساختاری یا مسائل کاربردی مربوط به تأمین سرپناه یا امنیت برای ادامه ی حیات ندارد، بلکه بیشتر چالشی هنری برای تکریم خدایان و زنده نگه داشتن یاد درگذشتگان است.

برخی از این عجایب از جمله مجموعه معابد کرنک در اقصر مصر، می کوشند به معماهای مهمی پاسخ دهند که سالیان دراز بشر را در سراسر جهان مسحور خود کرده اند. از جمله این که آیا موجودی هست که از مرگ مصون بماند؟ آیا زندگان می توانند با مردگان ارتباط برقرار کنند؟ آیا مردگان میتوانند برای زندگان شفاعت کنند؟ و آیا تناسخ یا حیات دوباره ممکن است؟

این جست وجوی معنوی در شاهکار های معماری جهان را معمولاً می توان در پس پیچیده ترین آثار معمارانه یافت، چون در هندسه و تزیینات به کاررفته در بناها نمود می یابند. در هندسه با شبیه سازی نظم آشکار طبیعت یا آفرینش الهی و در تزیینات به شکل نمادین و رمزی از نمونه های بسیار خوب این جست وجوی معنوی میتوان کلیسای جامع آخن و قبة الصخرة در اورشلیم را نام برد.

تعدادی از شاهکار های معماری جهان به اختصار

طاق دروازه

دروازه ی نمادین ورود به غرب ایالات متحده، بر کرانه ی رود عظیم میسیسیپی

در ۱۷۶۴، دو تاجر پوست اهل فرانسه به نام های پییر لاکلد و اگوست شوتُو بندری سنت لوئیس را بر کرانه ی غربی رود میسیسیپی بنیان گذاشتند. «طاق دروازه» در همین مکان برپا شده است. سنت لوئیس سال ها به عنوان دروازه ی گسترش آمریکا به سمت غرب قلمداد می شد و مریودِر لوئیس و ویلیام کلارک نیز سفر اکتشافی مشهورشان را در ۱۸۰۴ به سمت سواحل اقیانوس آرام از همین مکان آغاز کردند.

این طاق را به عنوان یادبودی برای روحیه جسارت، پیشروی و پیشتازی ساکنان این منطقه برپا و در می ۱۹۶۸ رسماً به «مردم آمریکا» تقدیم کردند.

این طاق یکی از بزرگترین شاهکار های معماری جهان محسوب می شود.

طراحی و ساخت

در ۱۹۴۷ ، طراحی اش را ارو سارینن (۱۹۱۰ تا ۱۹۶۱) معمار آمریکایی فنلاندی تبار انجام داد. اما ساختش به دلیل مسائلی چون برنامه ریزی و تأمین بودجه به تأخیر افتاد و زمانی آغاز شد که تقریباً دو سال از درگذشت سارینن میگذشت. طاق را با فولاد کربن و بتن ساخته و با روکشی از فولاد ضد زنگ پوشانده اند. این طاق مرتفع ترین بنای یادبود ایالات متحده است. درون هر یک از پایه های توخالی طاق واگنهایی برقی تعبیه کرده اند.

تیکال از دیگر شاهکار های معماری جهان

شهر خالی از سکنه ی تیکال که روزگاری پایتخت یکی از پادشاهیهای قدرتمند مایا ،بود، اکنون بخشی از پارک ملی تیکال در استان پتن ۱۰ گواتمالا محسوب میشود و در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. جنگلهای استوایی همچنان بخش وسیعی از خانه ها ایستگاه های آب رسانی و بناهای اداری شهر را در خود گرفته اند، اما برای نمایان شدن مرکز شهر، محل استقرار بناهای عمومی و بناهای یادبود ،اصلی پوشش جنگلی را
زدوده اند.

آشکار و پنهان

بخش اصلی شهر تیکال، شامل محوطه های عمومی وسیع یا میدانگاه هاست که روی تراس ساخته شده اند. ورود به تراس ها از طریق شیب راه ها انجام می شود و مسیرهایی نیز تراس ها را به هم متصل می کند.

معابد کاخ ها و بناهای دیگر از جمله اهرام سکوهای ویژه ی مراسم و زمین های بازی توپی مشهور، مایاها پیرامون میدانگاه های شهر قرار گرفته اند. میدان بزرگ، مجموعه ی اهرام دوقلو و مجموعه ی معروف «دنیای گمشده»، اصلی ترین میدانگاه های شهر قلمداد می شوند.

موآهای جزیره ی ایستر از شاهکار های معماری جهان

پیکره های باستانی عظیم و منحصر به فرد

در هزاره ی نخست میلادی، گروهی از مردم پلی نزی در جزیره ی دور افتاده ی راپانوئی در سه هزار و هفتصد کیلومتری سواحل شیلی ساکن شدند. آنها از سده های یازدهم تا هفدهم هشتصد تا هزار پیکره ی عظیم سنگی ساختند. که گمان میرود هر یک تجسم یکی از بزرگان این قوم باشد.

این پیکره ها یا «موآی»ها اغلب روی سکوهایی آیینی به نام آهو بنا شده اند و رو به جزیره دارند و به جزیره و مردمانش می نگرند. بیشترشان را از قطعه های بزرگ سنگ آتشفشانی توف، به رنگ قهوه ای مایل به زرد و با سری بیش از اندازه بزرگ ساخته اند.

برخیشان پوکائوه بر سر دارند که چیزی شبیه کلاه و از توف سرخ رنگ است. گویا قدمت این نوع از موآی ها از دیگران کمتر است.

پیکره های متحرک

باستان شناسان هنوز پاسخ دقیقی برای این پرسش نیافته اند. که چگونه موآی ها را پس از ساخت از مسافت های دور و از محل تأمین سنگ استفاده شان به مکان کنونی آورده اند. بر اساس نظریه های پیشین، پیکره ها پس از تکمیل با استفاده از چوب های غلتان یا نوعی سورتمه ی چوبی به آنجا حمل شده اند.

اما بر اساس نظریه ای امروزی، مردم جزیره سر موآی را از دو طرف با طناب می بستند و با کشیدن تناوبی طناب ها به طرفین این پیکره ی عظیم را طوری حرکت میدادند که گویی موآی راه می رود.

در ۱۷۲۲، مستعمره گران اروپایی نخستین بار قدم به راپانوئی گذاشتند. تا اواخر سده ی هجدهم بیشتر موآی های جزیره فرو افتاده بودند، تا آن که در ۱۹۷۸ روند برپایی دوباره شان آغاز شد. در ۱۹۹۵، یونسکو جزیره ی ایستر را در فهرست میراث جهانی ثبت کرد. در ۲۰۱۸، ساکنان این جزیره از مسئولان موزه ی بریتانیا در لندن خواستند پیکره ای را که در ۱۸۶۸ از جزیره ی ایستر خارج شده به محل اصلی اش بازگردانند.

قصر نویشوانشتاین اعجاب انگیزی دیگر از شاهکار های معماری جهان

قصر نویشوانشتاین را بیشتر به عنوان الگوی ساخت قصر «زیبای خفته» در دیزنی لند ۴ کالیفرنیا می شناسند. با توجه به موقعیتی که دارد و به نوبه ی خود مکانی رؤیایی به شمار میآید انتخاب مناسبی برای این کار بوده است.

این شاهکار شکوهمند سده نوزدهمی بر فراز صخره ای در جنوب استان باواریای ،آلمان به سبک معماری قصرهای قرون وسطایی برپا شده است. تالار خنیاگران که نوازندگان هرگز فرصت نواختن در آن را نیافتند و بارگاه که هرگز تخت پادشاهی را به خود ندید از بخش های مختلفش هستند.

فانتزی قرون وسطایی

این قصر را لودویش دوم پادشاه باواریا حکومت (۱۸۶۴ تا ۱۸۸۶) برپا ساخت. او دوران کودکی دشواری را گذراند و به تاریخ قرون وسطا تعلق خاطر خاصی داشت بیش از همه مجذوب لوهنگرین، از شخصیت های افسانه های شاه آرتور بود. از این رو تصمیم گرفت قصر گریل را بسازد. که بنا بر افسانه های شاه آرتور جام مقدس در آنجا نگهداری می شود.

بنابراین کریستیان یانک، طراح صحنه را که در طراحی صحنه ی اپرای لوهنگرین با ریشارد واگنر آهنگساز و نمایشنامه نویس همکاری کرده بود، به خدمت گرفت تا قصر جاه طلبانه اش را طراحی کند.

متأسفانه لودویش تا زمان تکمیل قصر رویایی اش در قید حیات نماند. قدرتمندان باواریا از پادشاهی خلعش کردند و به طرز مشکوکی درگذشت. در دوران جنگ جهانی دوم این قصر محل نگهداری گنجینه ی نازی ها بود و از آن زمان به بعد به مقصد گردشگری بسیار پرطرفداری مبدل شد.

اقدامات برای حفاظت

قصر لودویش در موقعیتی خاص برپا شده است به همین دلیل، دیوارها و پی تمام سنگ قصر را به دقت زیر نظر دارند و به تناوب مستحکم میکنند. نمای سنگ آهک قصر نیز در معرض آسیب های ناشی از تغییرات آب و هوایی قرار دارد.

موزه ی ارسه به اختصار از شاهکار های معماری جهان

تغییر کاربری یک ایستگاه قطار پیشین به موزه ای که شهرتش را مدیون آثار نقاشان امپرسیونیست است.

در ۱۹۰۰ ایستگاه قطار ارسه با هدف خدمت رسانی به خیل عظیم بازدید کنندگانی که برآورد میشد در نمایشگاه پاریس همان سال حضور یابند در کرانه ی چپ رود ســــــن احداث شد.

نخستین ایستگاه با ریل های تمام برقی جهان به شمار می آمد و چون قرار نبود هیچ بخاری در ایستگاه به گردش درآید ویکتور للوی معمار توانست آن را محصور در طاقگانی عظیم از آهن و شیشه برپا سازد.

متأسفانه به علت کوتاهی طول سکوها عمر بهره برداری از آن کوتاه بود و تا ۱۹۳۹، فقط برای مسافران حومه ی شهر کاربری داشت. تهدید تعطیلی بر سرش سایه انداخته بود و طرحی مبنی بر تخریب و جایگزینی با یک هتل مطرح بود. سرانجام، در پی مخالفت شدید عمومی، اجازه ی تخریب ایستگاه و ساخت بنای جدید صادر نشد و در ۱۹۷۳، در فهرست آثار تاریخی به ثبت رسید.

منبع کتاب شاهکار های معماری جهان از دسته ی علمی/انتشارات آثار برات