شیوع خشکسالی‌های ناگهانی در جهان

مخاطب۲۴ :‌ طی سال‌های اخیر بسیاری از مناطق جهان با مشکلات خشکسالی ناگهانی و وقوع سیلاب‌های غیر قابل پیش بینی دست و پنجه نرم می‌کنند. خشکسالی‌های ناگهانی معمولاً نتیجه میزان کم بارندگی و دما‌های بالا، باد‌ها و تشعشعات غیرعادی بوده و تداوم آن نگران‌کننده است.

یافته‌های یک مطالعه جدید نشان می‌دهد؛ خشکسالی‌های ناگهانی به سرعت در حال تبدیل شدن به حالت عادی جدید در سیاره ما هستند و در نتیجه این شرایط پیش بینی و آماده سازی برای مواجه شدن با مشکلات پیش رو بسیار دشوارتر می‌شود.

گفتنی است، تنها در عرض چند هفته، خشکسالی ناگهانی می‌تواند به خشکسالی شدید تبدیل شود. در حالی که خشکسالی‌های ناگهانی به سرعت شروع می‌شود و در مدت اندک پوشش گیاهی را تخریب کرده و این شرایط می‌توانند ماه‌ها ادامه داشته و به پوشش گیاهی و اکوسیستم آسیب رسانده و حتی موج‌های گرما و آتش سوزی‌های جنگلی را ایجاد کند.

به همین دلیل یک تیم بین المللی از محققان تصمیم گرفتند: تا این انتقال آشکار از خشکسالی‌های آهسته و معمولی به خشکسالی‌های ناگهانی را تایید و درک کنند. پژوهشگران در اجرای این تحقیقات به دنبال درک و تجزیه و تحلیل چگونگی توسعه این روند تحت سناریو‌های مختلف انتشار کربن بودند.

پروفسور جاستین شفیلد، استاد رشته هیدرولوژی و سنجش از دور در دانشگاه ساوتهمپتون و یکی از پژوهشگران این تیم مطالعاتی در رابطه با موضوع فوق می‌گوید: تغییرات آب و هوا به طور موثر شروع خشکسالی را تسریع کرده است. در حالی که این موضوع بین مناطق مختلف متفاوت است، در ۶۴ سال گذشته یک تغییر جهانی به سمت خشکسالی‌های ناگهانی مکرر وجود داشته است.

مطالعات انجام شده نشان می‌دهد: تغییر الگوی آب و هوا به سمت خشکسالی‌های ناگهانی در شرق و شمال آسیا، اروپا، صحرای آفریقا و سواحل غربی آمریکای جنوبی آشکارتر است. در این شرایط مناطق دیگری مانند شرق آمریکای شمالی، آسیای جنوب شرقی و شمال استرالیا خشکسالی‌های ناگهانی کمتری را تجربه کردند، اما سرعت شروع خشکسالی همچنان در این مناطق افزایش یافته است. قابل ذکر است که در آمازون و غرب آفریقا هیچ شواهدی مبنی بر گذار به سمت خشکسالی‌های ناگهانی مشاهده نشده و مناطق مجاور آمازون افزایش خشکسالی‌های آهسته را تجربه کرد، در حالی که غرب آفریقا با افزایش فراوانی و شدید خشکسالی‌های سریع و آهسته مواجه شد.

پروفسور شفیلد توضیح می‌دهد: در حالی که ما به سمت آینده‌ای گرمتر پیش می‌رویم، خشکسالی‌های ناگهانی در حال تبدیل شدن به یک امر عادی هستند. مدل‌های ما نشان می‌دهد؛ سناریو‌های انتشار بیشتر کربن منجر به خطر بیشتر خشکسالی‌های ناگهانی با شروع سریع‌تر می‌شود که چالش بزرگی برای سازگاری با تغییرات آب و هوایی است.

محققان بر این باورند که تغییر به سمت خشکسالی‌های ناگهانی می‌تواند منجر به مشکلات جبران ناپذیری برای بسیاری از اکوسیستم‌های روی زمین شود، زیرا چنین زیستگاه‌هایی ممکن است زمان کافی برای سازگاری با کمبود ناگهانی آب و گرمای شدید را نداشته باشند. پیش بینی خشکسالی‌های ناگهانی نیز بسیار چالش برانگیز است، زیرا رویکرد‌های فعلی برای پیش بینی خشکسالی از مقیاس‌های زمانی طولانی تری استفاده می‌کنند.

شرح کامل این مطالعه در آخرین شماره مجله تخصصی مجله Science منتشر شده است.|خبرگزاری صداوسیما