تنش تازه چین و ژاپن؛ سقوط سهام و هشدارهای سفر

به گزارش مخاطب ۲۴، به نقل از روز نامه گاردین، سهام شرکت‌های گردشگری و خرده‌فروشی ژاپن پس از آن‌که چین به شهروندانش هشدار داد به ژاپن سفر نکنند، به‌طور چشمگیری سقوط کرده است؛ این در حالی است که یک دیپلمات ارشد ژاپنی قرار بود در میانه‌ی بالاگرفتن اختلافات درباره‌ی اظهارات نخست‌وزیر ژاپن، سانائه تاکایچی، دربارهٔ تایوان، به پکن سفر کند.

روابط میان دو کشور در هفتهٔ گذشته پس از آن به‌طور چشمگیری تیره شد که تاکایچی – یک سیاستمدار محافظه‌کار با دیدگاه‌های تند نسبت به چین – پیشنهاد داد که نیرو‌های دفاع از خود ژاپن می‌توانند در صورتی مداخله کنند که تلاش چین برای حمله به تایوان «وضعیت تهدیدکنندهٔ بقا» برای ژاپن ایجاد کند.

این اظهارات – که بازتاب دیدگاه‌های سیاستمداران جناح راست حزب لیبرال دموکرات تاکایچی است – واکنش خشمگینانهٔ پکن را برانگیخت؛ از جمله دعوت از شهروندان چینی برای تحریم ژاپن به‌عنوان مقصد گردشگری، و اعزام یک کشتی گارد ساحلی به جزایر مورد مناقشهٔ سنکاکو در آخر هفته.

به‌منظور جلوگیری از تشدید تنش‌ها، ماسائاکی کانای، مدیرکل ادارهٔ امور آسیایی و اقیانوسیهٔ وزارت خارجهٔ ژاپن، روز سه‌شنبه با همتای چینی خود، لیو جینسونگ، دیدار خواهد کرد؛ به گزارش رسانه‌های ژاپنی.

انتظار می‌رود کانای به لیو اطمینان دهد که اظهارات تاکایچی نشانهٔ تغییر سیاست امنیتی ژاپن نیست و از چین بخواهد از اقداماتی که می‌تواند به روابط دوجانبه آسیب بزند خودداری کند.

در همین حال، درخواست پکن برای خودداری گردشگران چینی از سفر به ژاپن – که با توصیه‌ای برای دانشجویان همراه شد که دربارهٔ آغاز تحصیل در دانشگاه‌های ژاپن تجدیدنظر کنند – پیشاپیش بر کسب‌وکار‌ها تأثیر گذاشته است.

در معاملات صبح دوشنبه، سهام شرکت ژاپنی تولید لوازم آرایشی شیسیدو ۹ درصد سقوط کرد، سهام گروه فروشگاه‌های زنجیره‌ای تاکاشیمایا بیش از ۵ درصد پایین آمد و سهام شرکت فست‌ریتیلینگ – مالک برند پوشاک یونیکلو – بیش از ۴ درصد افت کرد.

چین بزرگ‌ترین منبع گردشگران ورودی به ژاپن است و گردشگران چینی به خرج‌کردن مبالغ بالا برای لوازم آرایشی، پوشاک و لوازم الکترونیکی مصرفی معروف‌اند.

روز دوشنبه، اکران دو فیلم انیمیشن ژاپنی در سینما‌های چین بی‌زمان مشخصی به تعویق افتاد. رسانه‌های دولتی چین این تأخیر‌ها را بخشی از اقدامات تلافی‌جویانه دانستند.

تاکایچی در ۷ نوامبر در پارلمان ژاپن گفت که استفاده از زور علیه تایوانِ خودگردان – که چین آن را بخشی از قلمرو خود می‌داند – می‌تواند واکنش نظامی توکیو را توجیه کند.

اگر یک وضعیت اضطراری در تایوان شامل «ناو‌های جنگی و استفاده از زور» باشد، «در هر صورت که نگاه کنید» می‌تواند وضعیت تهدیدکنندهٔ بقای ژاپن تلقی شود، او گفت.

قوانین خودخواستهٔ ژاپن اجازهٔ اقدام نظامی را تنها در شرایط خاصی از جمله تهدید وجودی می‌دهند، و دولت از آن زمان گفته است که موضعش دربارهٔ تایوان – که تنها ۱۰۰ کیلومتر با نزدیک‌ترین جزیرهٔ ژاپنی فاصله دارد – تغییری نکرده است.

طبق بیانیهٔ مشترک ۱۹۷۲ که روابط دو کشور را عادی کرد، ژاپن «کاملاً موضع چین را که تایوان بخش جدایی‌ناپذیر جمهوری خلق چین است، درک و محترم می‌شمارد.»

تاکایچی پیش از روی کار آمدن در ماه گذشته، که متحد شینزو آبه محافظه‌کار (که در سال ۲۰۲۲ ترور شد) بود، منتقد سرسخت چین و افزایش توان نظامی آن در آسیا–اقیانوسیه بود.

اظهارات او چند روز پس از دیدارش با شی جین‌پینگ، رهبر چین، در حاشیهٔ اجلاس اپک در کرهٔ جنوبی مطرح شد؛ دیداری که ظاهراً صمیمانه بوده است.

دفتر ریاست‌جمهوری تایوان تاکایچی را «دوست صمیمی» این جزیره توصیف کرده است. او به تایوان سفر کرده، خواستار همکاری نزدیک‌تر شده و همچنین با نمایندهٔ تایپه در اجلاس اپک دیدار کرده است.

هفته گذشته، چین و ژاپن سفرای یکدیگر را احضار کردند و سپس پکن به شهروندانش توصیه کرد از سفر به ژاپن خودداری کنند.

روز یکشنبه، گارد ساحلی چین اعلام کرد که کشتی‌هایش یک «گشت اجرای حقوق» را در آب‌های جزایر سنکاکو انجام داده‌اند؛ جزایری که ژاپن ادارهٔ آنها را در دست دارد، اما چین نیز آنها را به‌عنوان جزایر دیائویو مطالبه می‌کند.

پکن اصرار دارد که تایوان – که ژاپن تا سال ۱۹۴۵ برای چند دهه آن را اشغال کرده بود – بخشی از قلمرو چین است و احتمال استفاده از زور برای بازپس‌گیری کنترل آن را رد نکرده است.

چین و ژاپن شرکای تجاری مهمی هستند، اما بی‌اعتمادی تاریخی و تنش‌های ناشی از رقابت‌های ارضی و هزینه‌های نظامی اغلب این روابط را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

منبع: روزنامه گاردین