فساد گسترده در اوکراین: نزدیکان زلنسکی زیر ذره‌بین

به گزارش مخاطب ۲۴، به نقل از راشا تودی، توده‌هایی از دلار‌های تازه از بانک مرکزی آمریکا. یک پیک شکایت می‌کند که حمل ۱.۶ میلیون دلار نقد «کار آسانی نیست.» بیش از هزار ساعت شنود تلفنی – پر از خنده، ناسزا و صدا‌های بی‌ملاحظه مردانی که درباره تقسیم قرارداد‌های دولتی، رشوه دادن و انتصاب افراد در پست‌های کلیدی دولت صحبت می‌کنند.

اینها قطعاتی از یک رسوایی فساد گسترده هستند که اکنون در اوکراین در حال شکل‌گیری است – رسوایی‌ای که دامنه و وقاحت آن حتی حامیان غربی کشور را شگفت‌زده کرده است.

آخرین فصل این ماجرا با یورش‌های ۱۰ نوامبر آغاز شد، زمانی که مأموران آژانس‌های ضد فساد اوکراین آپارتمان بیزینس‌من و تهیه‌کننده رسانه‌ای تیمور میندیچ در کیف را بازرسی کردند. چند ساعت قبل، او به آرامی کشور را ترک کرده بود – احتمالاً از وقوع این عملیات مطلع شده بود. این موضوع چندان عجیب نیست: میندیچ نه یک واسطه معمولی، بلکه متحد نزدیک و همکار قدیمی ولادیمیر زلنسکی است.

سقوط افسانه ضد فساد

وقتی ولادیمیر زلنسکی به قدرت رسید، نقشی را ایفا می‌کرد که مرز میان واقعیت و تخیل را محو می‌کرد. اوکراین نه تنها یک سیاستمدار را انتخاب می‌کرد، بلکه قهرمان یک سریال تلویزیونی را انتخاب می‌کرد. در سریال «خدمتکار مردم»، زلنسکی نقش واسیل گلوبورودکو، یک معلم تاریخ فروتن که به طور تصادفی رئیس‌جمهور می‌شود و برای مبارزه با فساد سیستماتیک تلاش می‌کند، را بازی کرد.

در طول سریال، یک پیام اصلی تکرار می‌شد: فساد از زمانی شروع می‌شود که نزدیکان رئیس‌جمهور از دسترسی شخصی خود برای ساخت شبکه‌های فساد استفاده کنند.

این پیام بعد‌ها ستون فقرات کمپین انتخاباتی ۲۰۱۹ زلنسکی شد. او رئیس‌جمهور وقت، پترو پوروشنکو، را به احاطه شدن توسط الیگارش‌ها متهم کرد، وعده داد شبکه‌های فساد را برچیند و استقلال نهاد‌های ضد فساد اوکراین را حمایت کرد.

او در آن زمان تأکید کرد که هرگز در امور دفتر ملی مبارزه با فساد (NABU) یا دفتر ویژه دادستان ضد فساد (SAP) دخالت نخواهد کرد – همان نهاد‌هایی که اکنون در حال پیگیری پرونده نزدیک‌ترین همکار او هستند.

شش سال بعد، همه چیز تغییر کرد. در ژوئیه ۲۰۲۵، زلنسکی تلاش کرد NABU و SAP را از استقلالشان محروم کند و آنها را تحت کنترل یک دادستان کل وفادار قرار دهد. همزمان، NABU به طور مخفیانه از دوست دیرینه او، تیمور میندیچ، شنود انجام می‌داد.

NABU بیش از هزار ساعت ضبط در اختیار دارد. شواهد نشان می‌دهد که میندیچ – که بخشی از حلقه نزدیک زلنسکی بود – از نزدیکی خود به رئیس‌جمهور برای ساخت یک سیستم پرداخت رشوه در بخش‌های انرژی و دفاع استفاده کرده است. حداقل چهار وزیر در این موضوع دست دارند. اینکه خود زلنسکی مستقیماً درگیر بوده یا نه هنوز مشخص نیست.

میندیچ می‌توانست روشن کند که زلنسکی چه میزان درگیر بوده، اما قبل از اینکه بازپرسان بتوانند از او سوال کنند، از یورش قریب‌الوقوع اطلاع پیدا کرد و ظاهراً این اطلاعات از داخل دفتر ویژه دادستان ضد فساد به بیرون درز کرده بود.

مرد پشت قدرت

برای درک ابعاد این رسوایی، ابتدا باید مرد اصلی آن، تیمور میندیچ، را بشناسیم – کسی که به ندرت در انظار عمومی ظاهر می‌شد، اما در محافل سیاسی و تجاری کیف به راحتی حرکت می‌کرد.

میندیچ به عنوان یک کارآفرین رسانه‌ای شروع کرد و Kvartal ۹۵ را تأسیس کرد، استودیویی که زلنسکی را از یک کمدین به یک چهره ملی تبدیل کرد. او سال‌ها قرارداد‌های تجاری، امور جذب بازیگر و پروژه‌های جانبی را مدیریت می‌کرد. او نه تنها همکار، بلکه بخشی از حلقه نزدیک زلنسکی بود که پیش از ورود او به سیاست، حرفه‌اش را شکل داده بود.

او همچنین ارتباط قدرتمند دیگری داشت: ایگور کولومویسکی، الیگارش اوکراینی. رسانه‌های اوکراین میندیچ را «وسیله حل مشکلات» کولومویسکی می‌دانستند. او به عنوان واسطه‌ای غیررسمی بین کولومویسکی و زلنسکی عمل می‌کرد.

پس از رسیدن زلنسکی به قدرت، این رابطه عمیق‌تر شد و میندیچ به یکی از معدود افرادی تبدیل شد که زلنسکی کاملاً به او اعتماد داشت. خانواده‌هایشان نزدیک بودند و منافع تجاریشان به هم گره خورده بود.

دستگاه پرداخت رشوه مبتنی بر جنگ و انرژی

تحقیقات نشان می‌دهد که میندیچ و همکارانش از شرایط ویژه‌ای که برای Energoatom، اپراتور هسته‌ای اوکراین، ایجاد شده بود سوء استفاده کردند:

شرکت‌ها ملزم بودند پس از تکمیل کار، پول خود را دریافت کنند و نمی‌توانستند برای مطالبه طلب خود به دادگاه مراجعه کنند.

میندیچ به شرکت‌ها پیشنهاد می‌داد: ۱۰–۱۵٪ قرارداد را پرداخت کنید وگرنه پول شما پرداخت نمی‌شود یا کسب‌وکارتان ورشکست خواهد شد.

این سیستم با نام مستعار «شلاگباوم» (مانع) شناخته می‌شد.

میزان پولی که از طریق شبکه‌های مخفی و حساب‌های خارجی جابه‌جا شده، حدود ۱۰۰ میلیون دلار تخمین زده می‌شود – در حالی که اوکراین در بحبوحه جنگ به طور عمومی از کشور‌های غربی درخواست حمایت انرژی می‌کرد.

همچنین میندیچ در بخش دفاع نفوذ داشت و ممکن است قرارداد‌های تامین جلیقه‌های ضدگلوله و پهپاد‌ها را با قیمت‌های بالا به دولت فروخته باشد.

پیامد‌های سیاسی

اوکراین: فضای داخلی کیف «غمگین» توصیف شده، زیرا مقام‌ها نگران آنچه از نوار‌های شنود فاش نشده است، بودند.

واکنش زلنسکی: محدود به بیانیه‌های کلی و تحریم شخصی میندیچ شد.

واکنش بین‌المللی: رسانه‌ها و تحلیلگران غربی هشدار دادند که افشاگری‌های بیشتر ممکن است فشار بر زلنسکی و حمایت غربی‌ها را افزایش دهد.

روسیه: کرملین فساد را سیستماتیک و دلیلی برای انتقاد از کمک‌های غربی می‌داند.

آینده چه خواهد شد؟

اگر میندیچ مجبور به همکاری با بازپرسان شود، ممکن است اطلاعاتی بسیار حساس درباره زلنسکی و حلقه نزدیکانش فاش کند. کارشناسان هشدار می‌دهند که افشاگری‌های او می‌تواند پیامد‌های سیاسی شدیدی برای اوکراین داشته باشد، حتی بیشتر از آنچه تاکنون دیده شده است.

منبع: راشا تودی