کاهش ۷۲ درصدی بارش در مهرماه

مخاطب ۲۴، بر اساس داده‌های سازمان هواشناسی بارندگی در اولین ماه پاییز مطلوب نبود این در حالیست که سال آبی گذشته هم با تنش آبی همراه بود و به سبب گذر سال‌های خشک پی در پی، ذخایر آب‌های زیرزمینی و سد‌ها کاهش یافته است.

پاییز کم بارش در همه استان‌ها

پاییز ۱۴۰۴ نیز به عنوان اولین فصل از سال آبی جدید (۱۴۰۴-۱۴۰۵) کم بارش آغاز شد. به طوری که داده‌های سازمان هواشناسی با پایش دقیق بارش‌ها نشان می‌دهد طی هفت روز گذشته منتهی به (اول آبان)، با شدت گرفتن بارش در نقاط مختلفی از کشور ۰.۳ میلیمتر بارش دریافت شده که این میزان در بلندمدت ۲.۱ میلیمتر بوده است. بر همین اساس بارش در هفت روز پایانی سال آبی ۸۳.۶ درصد کمتر از میانگین بلندمدت بود.

از ابتدای فصل پاییز تا (اول آبان) نیز مجموع بارش کشوری ۱.۷ میلیمتر ثبت شد که نسبت به بارش ۶.۱ میلیمتری در بلندمدت، کاهش ۷۲.۱ درصدی بارش اتفاق افتاد و به طور کلی بارش در تمام استان‌ها کمتر از میانگین بلندمدت بود.

کاهش بارش در مهرماه، از ۱۰۰ درصد در یزد، همدان، مرکزی، لرستان، کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، چهارمحال و بختیاری، ایلام و اصفهان، تا ۱۷ درصد در استان گلستان کمتر از میانگین بلند مدت بوده است. استان تهران نیز از جمله استان‌های کم‌بارش بود و در حالی که میانگین بارش این استان در بلندمدت ۸.۵ میلیمتر بود، اما در مهرماه تنها به‌طور میانگین ۰.۶ میلیمتر بارش دریافت کرد که نشان دهنده کاهش ۹۳.۴ درصدی بارش است.

کاهش بارش در شش حوضه درجه اول کشور

اطلاعات پهنه‌ای بارش نشان می‌دهد که از ابتدای سال آبی جاری تا (اول آبان) بارش در همه حوضه‌های اصلی کشور کمتر از میانگین بلندمدت بوده است. حوضه‌های آبریز به قسمتی از خشکی‌ها گفته می‌شود که با توجه به شیب و شکل زمین آب‌ها در آنجا به پست‌ترین مکان موجود در پهنه آن جریان یابد.

از ابتدای سال آبی جاری بارش در حوضه خلیج فارس و دریای عمان ۰.۱ میلیمتر بوده این در حالیست که بارش این حوضه در بلند مدت ۴.۵ میلیمتر ثبت شده و حالا ۴.۴ میلیمتر کاهش یافته است. دریاچه ارومیه نیز با کاهش بارش همراه بود، به‌طوری که از ابتدای مهرماه تا (۱ آبان) ۲.۶ میلیمتر بارش دریافت کرد. این مقدار در بلندمدت ۱۱.۸ میلیمتر بود و حوضه دریاچه ارومیه ۹.۲ میلیمتر بارش کمتری دریافت کرده است. مقدار بارش دریاچه نسبت به سال آبی گذشته نیز ۵.۵ میلیمتر کمتر بود.

بارش‌ها در حوضه دریای خزر نیز با کاهش رو‌به‌رو بود و نسبت به میانگین بلند مدت ۱۸.۲ میلیمتر کمتر بود. بارش این حوضه در یک ماهه گذشته ۱۵.۸ میلیمتر ارزیابی شد این در حالیست که میزان بارش این مدت در بلندمدت ۳۳.۹ میلیمتر بود. در فلات مرکزی نیز روند این تغییرات کاهشی بود، به‌طوری که از ابتدای سال آبی ۰.۱ میلیمتر بارش ثبت شد و نسبت به بارش ۲.۴ میلیمتری بلندمدت، ۲.۲ میلیمتر کاهش یافته بود.

بارش در حوضه قره‌قوم نیز تنها ۰.۱ میلیمتر ارزیابی شد که ۳.۸ میلیمتر کمتر از مقدار بلندمدت بود همچنین بارش‌ها در حوضه مرزی شرق کشور نیز به صفر میلیمتر رسید و نسبت به میانگین بلند مدت ۱.۳ میلیمتر کاهش یافت. باید گفت که از ابتدای مهرماه سال ۱۴۰۲ تا اول آبان ۱۴۰۴ میانگین بارش حوضه‌های اصلی کشور نسبت به میانگین بلند مدت منفی ۱.۷.۲ میلیمتر بوده است.

آمار‌ها نشان می‌دهد که سه حوضه اصلی کشور یعنی خلیج فارس و دریای عمان، قره‌قوم و حوضه مرزی شرق با صفر درصد بارش، سال آبی را آغاز کردند و بارش دریاچه ارومیه ۰.۸ درصد، دریای خزر ۳.۷ درصد و فلات مرکزی ۰.۱ درصد در تامین سال آبی جاری نقش داشته‌اند.

اولین ماه از سال آبی جدید (۱۴۰۴-۱۴۰۵) نسبت به میانگین بلند مدت، کم بارش بود و بر همین اساس حالا امید به بارش‌های نرمال در اواخر پاییز و زمستان است. باید گفت کسری بارش، کاهش بارش در حوضه‌های آبریز و تداوم این شرایط می‌تواند بر منابع آب سطحی و زیرزمینی، کشت پاییزه، ریسک خشکسالی و گرد و غبار اثرگذار باشد و در این شرایط همچنان صرفه جویی و مدیریت مصرف آب برای تداوم منابع در آینده ضروریست.

شروع سال آبی در ایران از ابتدای پائیز است. به این ترتیب یک سال آبی در ایران از ۱ مهرماه شروع می‌شود و تا ۳۱ شهریور سال بعد ادامه می‌یابد.