دنبالهدار «لمون»؛ درخشانترین مهمان آسمان ایران
به گزارش مخاطب۲۴، آسمان ایران در روزهای پایانی مهرماه میزبان یکی از پدیدههای نادر نجومی سال خواهد بود؛ دنبالهدار «لمون» (C/۲۰۲۵ A۶) که از درخشانترین دنبالهدارهای سال ۱۴۰۳ به شمار میرود، بهزودی در آسمان کشور با چشم غیرمسلح قابل مشاهده خواهد بود.
کاظم کوکرم، سخنگوی کمیته نجوم آماتوری انجمن نجوم ایران و مدرس این حوزه، در گفتوگو با رسانهها اعلام کرد: «این دنبالهدار در حال نزدیکشدن به زمین و خورشید است و در تاریخ ۲۹ مهرماه به نزدیکترین فاصله از زمین میرسد که در علم نجوم به آن “حضیض زمینی” گفته میشود. همچنین در ۱۷ آبانماه در “حضیض خورشیدی” قرار خواهد گرفت و به بیشترین درخشش خود میرسد.»
به گفته وی، دنبالهدار لمون در حال حاضر در مرز دید با چشم غیرمسلح قرار دارد و با استفاده از دوربین دوچشمی یا تلسکوپ بهراحتی قابل مشاهده است. کوکرم تأکید کرد: «پیشبینیها نشان میدهد در نیمه نخست آبان، در صورت صاف بودن آسمان، میتوان این دنبالهدار را بدون ابزار رصدی نیز مشاهده کرد.»
سخنگوی کمیته نجوم آماتوری در توضیح مسیر حرکتی این دنبالهدار گفت: «اکنون لمون در محدوده صورت فلکی تازیها و در نزدیکی دبّ اکبر دیده میشود و از هفته آینده در آسمان شامگاهی در محدوده صورت فلکی عوّا و سپس در سرِ مار قابل رؤیت خواهد بود.»
وی با اشاره به ویژگیهای مداری این جرم آسمانی افزود: «بر اساس محاسبات، دنبالهدار لمون هر حدود ۱۳۵۰ سال یکبار به دور خورشید میگردد. آخرین بار حدود ۱۳۵۰ سال پیش به خورشید نزدیک شده است و این نخستین حضور آن در عصر مدرن است. هنوز مشخص نیست که در گذشته قابل مشاهده بوده یا نه، اما امسال روند پرنور شدن آن مطلوب پیش میرود.»
کوکرم در توضیح علت نامگذاری این جرم گفت: «این دنبالهدار در پروژه رصدی Mount Lemmon Survey کشف شد و نام خود را از همین طرح گرفته است. این پروژه به بررسی اجرام نزدیک زمین از جمله سیارکها و دنبالهدارها اختصاص دارد.»
وی همچنین درباره ماهیت دنبالهدارها توضیح داد: «دنبالهدارها برخلاف ستارگان نورافشان نیستند و از خود نوری تولید نمیکنند؛ بلکه نور خورشید را بازتاب میدهند. این اجرام از یخ و سنگ تشکیل شدهاند و هنگام نزدیک شدن به خورشید، بخشی از موادشان تصعید میشود و دنباله درخشانی را ایجاد میکند که به سمت مخالف خورشید کشیده میشود.»
کوکرم خاطرنشان کرد: «هسته دنبالهدارها معمولاً چند کیلومتر قطر دارند و بهصورت بیضیهای کشیده به دور خورشید میگردند. برخی مانند نئووایز هر چند هزار سال و برخی مانند لمون هر بیش از هزار سال یکبار دیده میشوند.»
وی در پایان یادآور شد: «در سال گذشته نیز دنبالهدار “سوچینشان - اطلس” و در سال ۱۳۹۹ دنبالهدار “نئووایز” در آسمان ایران مشاهده شدند، اما دنبالهدار لمون پرنورترین جرم آسمانی از این نوع در سال جاری خواهد بود و فرصتی کمنظیر برای علاقهمندان به رصد آسمان فراهم میکند.»
