ایران و اسراییل برای جنگی تازه نفس آماده میشوند؟
مخاطب۲۴- هفتهنامه آمریکایی نیوزویک در تحلیلی در آخرین شماره خود به چهار نشانهای پرداخته که به باور نویسنده آن «بازگشت ایران و اسرائیل را به درگیری مجدد» تقویت میکند.
این هفتهنامه نوشته است: درگیریها در ۱۳ ژوئن با حملات اسرائیل به تأسیسات هستهای و نظامی ایران آغاز شد و پاسخ گسترده ایران را در پی داشت که شامل صدها پهپاد و موشک بالستیک به سمت اسرائیل بود. در ۲۲ ژوئن، ایالات متحده حملات هوایی و موشکی به تأسیسات هستهای ایران انجام داد. ایران در پاسخ، یک پایگاه آمریکایی در قطر را هدف قرار داد. اگرچه در ۲۴ ژوئن آتشبس برقرار شد، اما تنشهای استراتژیک و هستهای عمیق همچنان حلنشده باقی مانده است. ادامه درگیری بین ایران و اسرائیل میتواند خاورمیانه را بیثبات کند، امنیت و انرژی جهانی را تهدید کند و خطر کشیده شدن قدرتهای بزرگ مانند ایالات متحده و چین به درگیری مستقیم را افزایش دهد. آنچه مشخص است اینکه آتشبس کنونی مسائل کلیدی را حلنکرده و زمینه را برای رویارویی مجدد فراهم کرده است.
۱. تسلیح مجدد سریع ایران و اسرائیل
هر دو طرف در حال تسلیح مجدد هستند. به گزارش منابع نقلشده توسط «میدل ایست آی»، ایران سامانههای موشکی زمینبههوای چینی را به دست آورده و بهسرعت در حال بازسازی پدافندهای دفاعی است که توسط اسرائیل آسیب دیدهاند. همچنین، وزارت دفاع چین اعلام کرده که آماده تأمین جتهای جنگنده چندمنظوره J-۱۰ برای «کشورهای دوست» است، در حالی که گزارشهایی از تلاش ایران برای خرید این جنگندهها به منظور نوسازی دفاع هوایی قدیمی خود، که عمدتا از تجهیزات روسی تأمین شده، وجود دارد.
در همین حال، اسرائیل گشتهای هوایی خود بر فراز لبنان را افزایش داده، یگانهای امنیتی داخلی جدیدی برای حفاظت از غیرنظامیان تشکیل داده و نیروهای ذخیره را برای پشتیبانی از نیروهای خط مقدم فعال کرده است، همانطور که وزیر دفاع اسرائیل، اسرائیل کاتز، تأیید کرده است. ایالات متحده نیز ارسال تسلیحات به اسرائیل را برای جایگزینی تجهیزات ازدسترفته در درگیری اخیر تسریع کرده و مهمات دقیق پیشرفته و سامانههای دفاع موشکی تأمین کرده است.
۲. وضعیت برنامه هستهای ایران
با وجود آسیبهای قابلتوجه به تأسیسات هستهای ایران در طول درگیری، مشخص نیست که آیا تأسیسات کلیدی کاملا از کار افتادهاند یا خیر. ایران اعلام کرده که به غنیسازی اورانیوم و توسعه سانتریفیوژهای پیشرفته ادامه میدهد و همچنان به توانمندی هستهای خود پایبند است. ایران همچنین در اعتراض به موضع آژانس، همکاری خود با آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) در زمینه بازرسیها را متوقف کرده است. در عین حال، چشمانداز مذاکرات با دولت دونالد ترامپ، همچنان نامشخص است.
۳. همسویی ترامپ و نتانیاهو
تا همین اواخر، به نظر میرسید که دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، در مورد نحوه برخورد با ایران اختلافنظر دارند. با این حال، دیدارهای اخیر نشاندهنده همسویی بیشتر در مقابله با تهران است. نتانیاهو گفته است «اسرائیل تمام اقدامات لازم را برای دفاع از خود انجام خواهد داد» و علنا از رویکرد ترامپ در این باره حمایت کرد. نتانیاهو در نشانهای از شراکت نزدیک آنها، حتی ترامپ را برای جایزه صلح نوبل نامزد کرد و بر جبهه متحد آنها در امنیت خاورمیانه تأکید کرد.
۴. تشدید فعالیتهای نیروهای مقاومت
ارتش یمن، اخیرا حملات خود به اسرائیل را شدت بخشیدهاند و با موشکها و پهپادهایی مناطق نزدیک به تلآویو را هدف قرار دادهاند. آنها همچنین در عرض چند روز دو کشتی را در دریای سرخ غرق کردند: کشتیهای Eternity C و Magic Seas که متعلق به یونان بودند و یمنیها آنها را به ارتباط با اسرائیل متهم کرده بودند. این حملات هماهنگ، تواناییهای نظامی رو به رشد یمنیها و اخلال در مسیرهای کشتیرانی حیاتی را نشان میدهد. این افزایش خصومتها احتمال کشیده شدن مجدد آمریکا به درگیری نظامی مستقیم در منطقه را افزایش میدهد.
چه اتفاقی در پیش است؟
تنشها همچنان بالا است، چرا که ایران قابلیتهای نظامی خود را تقویت میکند و این برای اسرائیل پذیرفتنی نیست! تهران با احتیاط از دیپلماسی سخن گفته، اما هیچ نشانهای از توقف برنامههای هستهای یا موشکی خود نشان نداده است، در حالی که اسرائیل خود را متعهد به مقابله با این تهدیدات نشان داده است. با افزایش فشارها در جبهههای مختلف، خطر ازسرگیری درگیری مستقیم همچنان واقعی است.
