چرا تزریق واکسنی که در دستور وزارت بهداشت نیست مهم شده است؟

مخاطب۲۴- برای تهیه واکسن اچ‌پی‌وی، در خانواده‌هایی که کودک و نوجوان دارند، این روز‌ها بالاست، در حالی که بسیاری از والدین برای فرزندشان واکسن تهیه کرده‌اند، پدر و مادر دیگری، در حال تهیه هزینه گران واکسن هستند. سوال، اما این است که آیا در شرایطی که واکسیناسیون ویروس اچ‌پی‌وی در دستور کار وزارت بهداشت و درمان نیست، حساسیت درباره واکسیناسیون نوجوانان لازم است؟ کارشناسان که معتقدند واکسیناسیون این ویروس، ضرر ندارد، اما رعایت بهداشت فردی، پایبند بودن به مسائل اخلاقی و نداشتن چندین شریک جنسی می‎تواند آمار ابتلا به ویروس را کاهش دهد.

اوایل دهه ۸۰ شمسی، رسانه و صدا و سیما به یکباره به سمت اطلاع‌رسانی درباره ویروس اچ‌آی‌وی و ایدز رفت، آن زمان ابتلا به این ویروس یک گناه نابخشوده بود، حالا که بیش از ۲۰ سال از آن روز‌ها می‌گذرد، رسانه و جامعه دست روی یک ویروس دیگر گذاشته است که کمی شبیه به ویروس اچ‌آی‌وی است، تابو‌ها درباره این ویروس هم وجود دارد و یکی از راه‌های ابتلایش هم با ویروس اچ‌آی‌وی مشترک است، منظورمان ویروس اچ‌پی‌وی است. درست مانند ویروس اچ‌آی‌وی، هنوز آماری درباره ابتلا به اچ‌پی‌وی هم وجود ندارد، وزارت بهداشت و درمان هیچ آمار دقیقی از میزان ابتلا به ویروس اعلام نکرده است و هر آمار دیگری که منتشر شده، آمار غیررسمی است. براساس این آمار غیررسمی، در ایران از هر ۱۰ نفر، ۷ نفر مبتلا به ویروس‌اند. آمار دیگری از ابتلای ۷ تا ۹ درصدی افراد بالغ به ویروس اچ‌پی‌وی می‌گوید و آماری دیگر از ابتلای ۱۰ تا ۱۵ درصدی ایرانیان به این ویروس خبر می‌دهد، طبق این آمار، ۵ تا ۷ درصد زنان ایرانی و ۲ تا ۵ درصد مردان مبتلا به ویروس‌اند. آمار هر چه قدر که باشد، این روزها، اما حساسیت درباره حرف زدن از ابتلا به این ویروس کاهش پیدا کرده و حالا جامعه تاحدودی پذیرای شنیدن درباره این ویروس شده است؛ و حتی به گفته مسئولان وزارت بهداشت و درمان، تصمیم‌گیری برای واکسیناسیون عمومی هم در دست بررسی است هرچند که هنوز واکسیناسیون عمومی نشده، در این بین، اما سردرگمی برای واکسینه کردن و نکردن زیاد است تا بسیاری از سوءاستفاده‌گران از نام اچ‌پی‌وی منفعت اقتصادی ببرند، واکسن و یا پکیج درمانی ویروس را به فروش برسانند.

واکسیناسیون آری یا خیر؟

حالا چند ماهی می‌شود که تب خرید واکسن و اطلاع‌رسانی درباره ویروس اچ‌پی‌وی (زگیل تناسلی) در رسانه‌ها و شبکه‌های مجازی، همه‎گیر شده است. بسیاری از والدین نگران از ابتلا در شرایطی که واکسیناسیون عمومی وجود ندارد، هزینه گزاف واکسن را تهیه می‌کنند، ۵ تا ۲۰ میلیون تومان برای تهیه واکسن تهیه می‌کنند، تا کودک و نوجوان خود را واکسینه کنند. سوال، اما این است که ابتلا به بیماری اچ‌پی‌وی تا چه قدر در ایران همه‎گیر است؟ و یا تا چه قدر لازم است که واکسیناسیون مخصوصا برای کودکان، انجام شود؟

درست است که اطلاع‎رسانی درباره ویروس اچ‌پی‌وی زیاد شده است، اما اطلاع‎رسانی غلط درباره آن هم افزایش پیدا کرده، مثلا گفته می‎شود که ویروس از استخر هم سرایت می‎کند و در روز‌های گرم تابستان که استخر‌ها مراجعین بیشتری پیدا می‎کند، حساسیت برای تزریق واکسن هم بیشتر می‎شود؛ آمیتیس رمضانی، متخصص بیماری‌های عفونی و گرمسیری، در این باره به سایت دیده‌بان ایران می‌گوید: «ویروس اچ‌پی‌وی، از طریق استخر و آب منتقل نمی‌شود.» او، اما تاکید می‎کند که مهم‎ترین و شایع‌ترین دلیل ابتلا به ویروس، از راه رابطه جنسی با افراد مبتلاست؛ اما محققان ویروس را در بسیاری از سطوح هم پیدا کرده‎اند، دستکش پزشکان، در دستگاه لیزر، در سرویس‌های بهداشتی عمومی و در بسیاری از مکان‌های عمومی دیگر، ویروس شناسایی شده است. درواقع از نظر رمضانی، در شرایطی که فرد مبتلا بهداشت عمومی را رعایت نکند، انتقال ویروس محتمل است. البته او توضیح می‌دهد که داشتن یک شریک جنسی، ابتلا را کاهش می‎دهد.
این متخصص بیماری عفونی و گرمسیری می‌گوید: «در این شرایط بهتر است که کودکان و نوجوانان بین سن ۸ تا ۱۱ سال، در برابر ویروس واکسینه شوند.» رمضانی می‎گوید که با واکسیناسیون تنها شانس ابتلا کاهش پیدا می‎کند، وگرنه در کشوری مانند آمریکا هم که واکسیناسیون عمومی وجود دارد و همه از کودکی دربرابر ابتلا به ویروس ایمن می‎شوند و غربالگری همیشگی وجود دارد، از هر ۱۰ نفر، یک نفر مبتلا به ویروس هستند. او می‌گوید که امروز قبح ابتلا به ویروس ریخته است، چراکه امروز دیگر جامعه می‎‌داند ابتلا به ویروس خطرناک نیست، گونه‌های زیادی از آن، کم‌خطرند و فقط به صورت زگیل ظهور پیدا می‌کنند که با روش‌های درمانی قابل برداشتن و تنها گونه‌های ۱۶ و ۱۸ آن خطرناک و سرطانی است که البته برای بانوان خطرناک است. او توضیح می‌دهد: «بهتر است که زنان از سن ۲۱ سالگی، غربالگری را شروع کنند، انجام تست پاپ‌اسمیر و انجام آزمایش اچ‌پی‌وی هر ۵ سال یک بار می‌تواند روش مناسبی برای غربالگری، تشخیص بیماری و انجام درمان برای مبتلایان است.

دارویی که وجود ندارد

علی حسین‌پور، مسئول پیشگیری از بیماری‌های مقاربتی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، درباره واکسیناسیون به سایت دیده ‎بان ایران می‎گوید: «در شرایطی که واکسیسناسیون عمومی درباره ویروس اچ‌پی‌وی اتفاق نمی‌افتد، بهتر است که والدین کودکان و نوجوانانی را که ۱۱ سال سن دارند، با تجویز پزشک واکسینه کنند.» او توضیح می‌دهد که والدین حتی می‌توانند نمونه واکسن ایرانی را که اخیرا وارد بازار شده است، تهیه کنند، واکسنی که هزینه آن کمتر است، اما حداقل می‌تواند افراد را در برابر بیماری واکسینه کند.

این، اما همه ماجرا نیست، این روزها، از نام اچ‎پی‌وی و بیماری خطرناک، سوءاستفاده‌های اقتصادی زیادی می‎شود، فروش پکیج درمانی در فضای مجازی به افراد مبتلا. هزینه پکیج‌ها هم عجیب و گزاف است، ۹ میلیون تومان تا ۲۵ میلیون تومان هزینه پکیج‌های درمانی است. حسین‌پور که تجربه زیادی از مراجعینش در این باره دارد، می‌گوید: «عموما زگیل تناسلی هیچ درمانی ندارد و هیچ دارو و هیچ قرصی برای درمان آن کشف و یا تجویز نمی‎شود.» او درباره پکیج‌های درمانی می‌گوید، در این پکیج‌ها، دارو‌های گیاهی که عموما سیستم ایمنی بدن را افزایش می‌دهد، وجود دارد. بدتر این است که افرادی که پکیج‌های درمانی را به فروش می‌رسانند، روش‌های متنوعی برای خالی کردن جیب مشتری‌هایشان دارند، این که در ابتدا پکیج اول به فروش می‌رسد و بعد از چند ماه که بیمار و یا مشتری، جوابی از دارو‌های پکیج دریافت نکرد، پکیچ بعدی با دارو‌های بعدی به فروش می‎رسد و این ترفند تا جایی پیش می‎رود که همه پکیج‌ها به فروش برسنند. از نظر حسین‌پور، مشکل فروش این پکیج‌ها از این جهت بد است که زمان برای درمان ویروسی که بیماری پیشرفته را باعث شده، از دست می‎رود. او می‎گوید: «تنها دو گونه از حدود ۳۲ گونه ویروس خطرناک و سرطانی است و اگر به موقع برای درمان اقدام نشود، سرطان پیشروی می‎کند.» حسین‌پور توضیح می‌دهد که امروز هزاران فرد، سایت و صفحه در فضای مجازی فعال است و همین پکیج‌های درمانی را به فروش می‌رساند و از آنجایی که متخصص مخصوص و ویژه که تنها درباره بیماری‌های ویروس اچ‌پی‌وی در کشور وجود ندارد، سوءاستفاده هم برای درمان و یا واکسیناسیون افزایش پیدا می‎کند.