ترامپ «فرصت خطرناک» است

✍️ مخاطب۲۴، ترامپ فرصت خطرناک،  سیدمحمد حسینی،سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در عربستان سعودی- پس از پیروزی قاطع ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری امریکا؛ بسیاری از تحلیل گران سیاست خارجی؛ با امتداد سیاست خارجی دولت سابق ترامپ به آینده؛ الگوسازی کردند و با تطبیق رفتار ترامپ در آن دوره، دست به پیش بینی سیاست خارجی دولت ترامپ در چهار ساله پیش رو زدند. از جمله اینکه ترامپ با روسیه در جنگ ا‌وکراین توافق میکند؛ از اسرائیل حمایت بی حد و حصر میکند؛ تقابل با چین را فعال میکند؛ تحریم‌های اقتصادی علیه ایران را افزایش میدهد؛ به جای چندجانبه گرایی، تجارت وار وارد توافقات دو جانبه میشود؛ سیاست‌های ملی گرایانه را دنبال میکند؛ از مسئولیت‌های جهانی امریکا می‌کاهد و …

 
آیا واقعا ترامپ سیاست خارجی دولت دومش را بر اساس ریل گذاری دولت اولش امتداد خواهد داد؟

 پاسخ بله و خیر است.
بله از آن جهت که سیاست‌های اعلانی او در دوران تبلیغات انتخاباتی امریکا، تداوم همان سیلست‌های دوره نخست اوست؛ خیر از آن جهت که ضرورت‌ها و اقتضائات ۲۰۲۴ در سطح بین المللی و مناطق با ضرورت‌ها و اقتضائات ۲۰۱۶ بسیار متفاوت است.

۱) ترامپ ۲۰۱۶ وارث ثبات نسبی سیاست بین المللی بود که دولت اوباما ایجاد کرده بود. ترامپ ۲۰۲۴، اما با بی ثباتی‌های سیاسی، تعارضات امنیتی و جنگ در اروپا و خاورمیانه مواجه است.
۲) در سال ۲۰۱۶؛ نه جنگ اوکراین آغاز شده بود و نه در خاورمیانه شدت تخاصمات فعال شده بود. در سال ۲۰۱۶ حتی جنگ سوریه نیز پس از ورود روسیه؛ از آنارشیزم وارد فاز مدیریت بحران شده بود.
۳) در سال ۲۰۱۶ ایران و عربستان در سوریه و یمن و عراق وارد جنگی غیر مستقیم و نیابتی شده بودند، حال آنکه از سال ۲۰۲۳ پس از توافق ۱۰ مارس؛ فرایند تنش زدایی با یکدیگر را آغاز کردند.
۴) در ۲۰۱۶ پویایی‌های تنش زا در خلیج فارس بر پویایی‌های تنش زدا غلبه داشتند در حالی که در ۲۰۲۴ غلبه با پویایی‌های تنش زداست.
۵) جنگ ترکیبی در سال ۲۰۱۶ میان ایران و اسرائیل در جریان بود، اما در ۲۰۲۴ جنگ مستقیم میان آنها آغاز شده است.
و…
بنابراین الزامات ساختاری در ۲۰۲۴ با سال ۲۰۱۶ بسیار متفاوت است. دولت آینده ترامپ را باید بر اساس رویداد‌های جدید و روند‌های نوپدید تحلیل کرد. با همه این تفاوت ها، اما جهت گیری سیاست خارجی ترامپ را بر اساس چند اصل میتوان تخمین زد:
۱) نظام شناختی ترامپ در سن ۷۸ سالگی تغییری نداشته است. او تاجر بوده و رویکرد تجاری به پدیده‌های سیاسی دارد. اهل بده بستان است و به راحتی از ساختار‌ها عبور میکند.
۲) ترامپ اعتماد به نفس بالایی دارد. او ادا و اطوار ندارد. خودش هست؛ بنابراین صریح و شفاف نیاتش را آشکار می‌کند.
۳) ترامپ خودش را مقید به دیدگاه‌های مشاوران سیاسی اش نمی‌کند، اما به شدت لابی پذیر است.
۴) برای ترامپ سیاست داخلی بر سیاست خارجی ارجح است. در سیاست خارجی نیز ایده آلیستی می‌اندیشد و رئالیستی رفتار میکند.
۵) ترامپ از منشور سیاست بین الملل به مناطق از جمله خاورمیانه می‌نگرد؛ معنی این حرف این است که او سیاست‌های امریکا در قبال ایران و دیگر مسائل منطقه‌ای را در بطن تقابل / رقابت امریکا با چین و روسیه تنظیم میکند.

این پنج اصل مملو از فرصت‌های و تهدید‌های فراوان است. به نظر میرسد برای درک ترامپ جدید باید کمی صبوری کرد. جمهوری اسلامی ایران نیز باید در قبال ترامپ جدید هوشمندانه طراحی‌های متناسب خودش را داشته باشد تا بتواند منافع حداکثری کشور را تامین کند.
در یک کلام، ترامپ فرصت خطرناک است. (هم فرصت است هم با اندک غفلت تهدید زا)