گربه دوستان بخوانند

مخاطب ۲۴- هزاران سال است که گربه‌ها در کنار انسان‌ها روی زمین زندگی می‌کنند. پیش از آنکه اینترنت پر از میم‌های گربه و ویدیو‌های تیک‌تاک شود، این موجودات دوست‌داشتنی با خرخرهایشان به ما آرامش می‌دادند و با کار‌های بامزه و عجیبشان ما را می‌خنداندند.

زندگی با یک گربه می‌تواند تاثیرات زیاد و گاهی شگفت‌انگیز روی سلامتی جسمی و روحی ما بگذارد. البته، زندگی با آنها خالی از مشکل هم نیست. در اینجا به تاثیرات مثبت و منفی داشتن گربه در زندگی می‌پردازیم، پس اگر قصد نگهداری از یک گربه را دارید تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

گربه، عضو دوست داشتنی خانواده

غلب شنیده‌ایم که می‌گویند گربه‌ها صاحبی ندارند، بلکه آنها هستند که صاحب ما می‌شوند! این اصطلاح قدیمی تا حد زیادی به رابطه خاص بین انسان‌ها و گربه‌ها اشاره دارد. تحقیقات نشان می‌دهد که این رابطه بسیار عمیق‌تر از آن چیزی است که تصور می‌شد.

در یک نظرسنجی جامع از ۱۸۰۰ نفر از صاحبان گربه، نیمی از آنها بیان کردند که گربه‌شان را عضوی جدایی‌ناپذیر از خانواده خود می‌دانند. این به آن معناست که از هر سه نفر، یک نفر گربه‌اش را همچون فرزند یا بهترین دوست خود می‌بیند. آنها معتقدند گربه‌هایشان موجوداتی وفادار و همدل هستند.

تحقیقات دیگری نیز نشان می‌دهد که اهمیت گربه‌ها در خانواده‌ها به اندازه سگ‌هاست. بسیاری از گربه‌ها از تعامل با انسان‌ها لذت می‌برند و حتی این تعامل را به غذا یا اسباب‌بازی ترجیح می‌دهند. جالب‌تر اینکه، گربه‌ها می‌توانند کلمات را زمانی که مستقیما خطاب به آنها گفته می‌شود، تشخیص دهند.

در نهایت، می‌توان گفت که رابطه بین انسان‌ها و گربه‌ها بسیار پیچیده و عمیق است. گربه‌ها نه تنها حیوانات خانگی، بلکه دوستان، همراهان و در بسیاری از موارد، اعضای خانواده ما هستند.

انسان‌ها و گربه‌ها در طول تاریخ، رابطه‌ای بسیار صمیمی و پیچیده برقرار کرده‌اند. این رابطه، فراتر از یک همزیستی ساده است و به نوعی به یک سازگاری متقابل تبدیل شده است. گربه‌ها، به‌طور غریزی، جذب افرادی می‌شوند که با آنها ارتباط چشمی خاصی برقرار می‌کنند؛ آنچه که به «بوسه گربه‌ای» معروف است. این رفتار که شامل تنگ کردن چشم‌ها و پلک زدن آهسته است و نوعی زبان مشترک بین ما و گربه‌ها محسوب می‌شود.

تحقیقات نشان داده است که گربه‌ها حتی میومیو‌های خاصی را برای برقراری ارتباط بهتر با ما یاد گرفته‌اند. این صدا‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند تا احساس مراقبت و توجه ما را برانگیزند. اما این پیوند عمیق چه تاثیری بر سلامت ما دارد؟

احساس هدفمندی

داشتن یک حیوان خانگی باعث می‌شود کمتر احساس تنهایی کنید. بعضی از افرادی که گربه دارند می‌گویند که نگهداری و مراقبت از این حیوان بامزه حس لذت و هدفمندی را در آنها بیشتر می‌کند. البته، فواید این رابطه به نوع ارتباط شما با گربه بستگی دارد.

مطالعات نشان داده‌اند که رابطه بین انسان و گربه سبک‌های مختلفی دارد و به ۳ دسته «دور»، «معمولی» و «وابسته» تقسیم می‌شود. نتایج نشان داد افرادی که رابطه‌شان با گربه به‌نوعی وابسته یا شبیه به دوستی بود، ارتباط عاطفی قوی‌تری با حیوان خود داشتند.

ارتباط با سلامت قلب

در تحقیقات نشان داده شده افرادی که گربه دارند یا قبلا داشته‌اند، کمتر در معرض خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی‌عروقی مانند سکته یا بیماری قلبی قرار می‌گیرند. البته، مشکل تفسیر این نوع مطالعات جمعیتی این است که آنها فقط به ما یک ارتباط را نشان می‌دهند. یعنی اگرچه افرادی که گربه دارند کمتر در معرض این خطرات هستند، اما نمی‌توان با قطعیت گفت که دلیلش داشتن گربه است. عوامل دیگری مانند سبک زندگی سالم‌تر، سطح استرس کمتر یا حتی عوامل ژنتیکی نیز می‌توانند در این امر نقش داشته باشند.

شواهد علمی نشان می‌دهند که نگهداری از گربه می‌تواند تاثیرات مثبتی بر سلامت روده، به ویژه در زنان، داشته باشد و به بهبود کنترل قند خون و کاهش التهاب کمک کند.

کمک به سلامت روان

داشتن گربه یا سگ با بهبود سلامت روان نیز ارتباط دارد. برای کسانی که از افسردگی رنج می‌برند، نوازش یا بازی با گربه می‌تواند علائم افسردگی را کاهش دهد، هرچند این تاثیر تنها برای مدت کوتاه حدود دو ساعت مشاهده شده و نمی‌توان آن را برای مدت طولانی پیش‌بینی کرد.

یکی دیگر از روش‌های بررسی تاثیر گربه بر سلامتی، انجام تحقیقات کیفی است. در این نوع تحقیقات، از مردم پرسیده می‌شود که گربه‌هایشان برای آنها چه معنایی دارند، و این پرسش‌ها به درک عمیق‌تری فراتر از اعداد و داده‌های آماری کمک می‌کند.

وقتی من و همکارانم از سربازان بازنشسته پرسیدیم، متوجه شدیم افرادی که بیشتر به حیوانات خانگی‌شان وابسته بودند، در واقع امتیاز‌های سلامت روان پایین‌تری داشتند. با این حال، پاسخ‌های آنها به پرسش‌های ما داستان متفاوتی را نشان می‌داد. یکی از شرکت‌کنندگان گفت: «گربه‌هایم دلیل اصلی بیدار شدنم در صبح هستند.»


احتمالا وابستگی عاطفی قوی‌تر این افراد به گربه‌هایشان، نتیجه سلامت روانی ضعیف‌تر آنها بوده است. به عبارت دیگر، آنها برای جبران کمبود‌های عاطفی و داشتن آرامش بیشتر، به حیوانات خانگی خود پناه می‌برده‌اند.

در ادامه به برخی از تاثیرات منفی و مشکلاتی که احتمال دارد هنگام نگهداری از گربه برایتان رخ دهد، پرداخته‌ایم.

تاثیر منفی وابستگی عاطفی به گربه روی سلامت روان
اگرچه داشتن گربه می‌تواند بسیار لذت‌بخش باشد، اما بیماری و آسیب دیدگی این حیوانات خانگی می‌تواند بر سلامت روان صاحبان آنها تاثیر منفی بگذارد. مطالعه‌ای که بر روی صاحبان گربه‌های مبتلا به صرع انجام شده است، نشان می‌دهد که تقریبا یک‌سوم از آنها از فشار روانی قابل توجهی رنج می‌برند که می‌تواند بر کیفیت زندگی آنها تاثیر بگذارد.

توکسوپلاسموز

گربه‌ها ناقل برخی بیماری‌های مشترک بین انسان و حیوان (زئونوز) هستند. توکسوپلاسموز یکی از این بیماری‌هاست که از طریق تماس با مدفوع گربه آلوده منتقل می‌شود. احتمال آلودگی گربه‌های ولگرد به این انگل به دلیل اینکه غذای خود را شکار می‌کنند، نسبت به گربه‌های خانگی بیشتر است.

افرادی که به این بیماری مبتلا می‌شوند، علائم خفیفی را تجربه می‌کنند که ممکن است شبیه آنفلوآنزا باشد. اما ابتلا به این عفونت در دوران بارداری می‌تواند منجر به سقط جنین یا مشکلاتی برای نوزاد مانند نابینایی و تشنج شود.

زنان باردار و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیشتر در معرض خطر این انگل‌ها هستند. به این گروه‌ها توصیه می‌شود که از تخلیه ظرف خاک گربه خودداری کنند، یا در صورت لزوم از دستکش استفاده کنند. تعویض روزانه ظرف خاک گربه، از رسیدن انگل به مرحله عفونت‌زایی برای انسان جلوگیری می‌کند.

آلرژی

حدود ۲۰ درصد افراد به گربه‌ها حساسیت دارند و این میزان در حال افزایش است. بزاق گربه هنگام نظافت، ماده‌ای حساسیت‌زا را روی موهایش پخش می‌کند. ریزش مو و پوست مرده گربه‌ها می‌تواند باعث بروز واکنش‌های آلرژیک در افراد حساس شود.

افرادی که حساسیت شدیدی ندارند، می‌توانند با رعایت بهداشت مناسب، همچون شستن مرتب دست‌ها، تمیز کردن سطوح و استفاده از جاروبرقی برای از بین بردن مو و پوست مرده گربه، با این حیوانات خانگی زندگی کنند. همچنین، می‌توانند گربه‌ها را از محیط‌هایی که می‌خواهند عاری از آلرژن باشد، مانند اتاق خواب، از خود دور نگه دارند.

اگرچه گربه‌ها می‌توانند باعث واکنش‌های آلرژیک شوند، اما شواهد نشان می‌دهد که تماس با آنها می‌تواند نقش محافظتی در برابر آسم و آلرژی داشته باشد. این به دلیل تاثیر قرار گرفتن در معرض گربه‌ها بر سیستم ایمنی بدن است که می‌تواند احتمال بروز واکنش‌های آلرژیک را کاهش دهد.

در نهایت، زندگی با گربه‌ها می‌تواند تجربه‌ای غنی و پرمهر باشد. اما همانند هر رابطه دیگری، نیازمند تعادل و مسئولیت‌پذیری است. با آگاهی از مزایا و چالش‌های این همزیستی، می‌توانیم تصمیم آگاهانه‌تری در مورد نگهداری از گربه‌ها بگیریم و از این رابطه طولانی‌مدت و خاص لذت ببریم.