«تکنولوژی خط دروازه» مِنوی غیرممکن فوتبال ایران

مخاطب ۲۴- از میان فناوری‌های نوین فوتبال و ابزار داوری، استقرار تکنولوژی خط دروازه در فوتبال ایران پروژه‌ای غیرممکن به نظر می‌رسد.
در فوتبال ایران نبود امکانات داوری و اشتباهات رخ داده به همین سبب، باعث شده است همواره از سوی تیم‌های برنده، بازنده، کارشناسان داوری و حتی جامعه داوری انتقاد‌های تندی مطرح شود.

در کنار کمک داور ویدیویی؛ سیستم ارتباط رادیویی و تکنولوژی خط دروازه دیگر فناوری‌هایی هستند که در جهان به‌عنوان ابزار تکمیلی برای جبران اشتباه داوران مورد استفاده قرار می‌گیرند. اگر چه اشاره به واژه تکنولوژی در فوتبال ایران بیشتر مربوط به کمک داور ویدیویی است، اما هر از چند گاهی به راه افتادن جنجال، یادآوری می‌کند که تکنولوژی خط دروازه هم می‌تواند کمک حال باشد. برای مثال بازی‌های استقلال - مس رفسنجان، آلومینیوم - استقلال، پرسپولیس - گل‌گهر سیرجان و ... دارای صحنه مشکوک روی خط دروازه بودند.

با این حال نبود تکنولوژی باعث شکل‌گیری بحث‌های فراوان میان کارشناسان، هواداران و اهالی فوتبال شده که بعضاً با بروز اختلاف هم همراه بوده است. فوتبال ایران برای دستیابی به موفقیت و طلسم‌شکنی در قهرمانی جام ملت‌های آسیا و پایان حسرت ۵۱ ساله برای صعود به المپیک نیازمند کاهش حاشیه و بکارگیری ابزار‌های نوین تکمیل‌کننده است، اما آیا همه این موارد و فناوری‌ها شدنی است؟

به همین بهانه سراغ بررسی هزینه‌ها و موارد موردنیاز استقرار تکنولوژی خط دروازه رفتیم، تا امکان نصب آن را بررسی کنیم. بکارگیری تکنولوژی خط دروازه نیازمند دریافت لایسنس (تأییدیه) است و این کار تنها از سوی چهار شرکت انجام می‌شود. سه شرکت آلمانی و یک شرکت انگلیسی ارائه‌کننده تکنولوژی خط دروازه هستند که با توجه به تحریم‌ها امکان مراوده با این شرکت‌ها وجود ندارد تا عملاً اولین چالش در این مسیر خودنمایی کند.

* تکنولوژی خط دروازه در کدام کشور‌ها استفاده می‌شود؟

از این تکنولوژی در لیگ برتر انگلیس، لوشامپیونه فرانسه، سری A ایتالیا، اردویژه هلند و بوندس‌لیگای آلمان استفاده می‌شود و لالیگا، لیگ قهرمانان اروپا و لیگ آمریکا به دلیل هزینه‌های بالا از استقرار آن خودداری کرده‌اند. بعضی کشور‌ها مانند اسکاتلند به‌صورت مشروط تنها در جام حذفی و سوپرجام از فناوری مذکور استفاده می‌کنند. با این اوصاف باید پرسید هزینه استقرار آن چقدر است؟ در جدول زیر به این پرسش پاسخ داده شده است.
هزینه استقرار
با اینکه از قدیم گفته‌اند «بی‌مایه فطیر است»، اما استقرار تکنولوژی آنهم از نوع وارداتی بیشتر نشانه «هرکه بامش بیش، برفش بیش‌تر» است. در حالی که در میانه فصل بیست‌وسوم لیگ برتر به تازگی سیستم ارتباط رادیویی داوران تهیه شده است، روی هزینه‌های استقرار تکنولوژی خط دروازه متمرکز می‌شویم. سایت دانشگاه دوک کارولینا شمالی آمریکا هزینه‌های نصب اولیه را ۲۶۰ هزار دلار و خدمات برای هر بازی را سه هزار و ۹۰۰ دلار اعلام کرده است.
با توجه به هزینه نصب اولیه و اینکه ۱۶ تیم لیگ برتری از ۱۴ ورزشگاه استفاده می‌کنند، بیش از ۲۳۲ میلیارد تنها باید صرف هزینه استقرار اولیه برای تمام ۱۶ تیم لیگ برتری شود. نباید فراموش کرد که شرکت‌های موردتأیید فیفا برای استفاده از تکنولوژی خط دروازه در هر بازی بیش از ۲۴۹ میلیون تومان هزینه خدمات دریافت می‌کنند. در هر هفته لیگ برتر هشت مسابقه برگزار می‌شود با احتساب ۳۰ مسابقه فصل همچنین با افزودن مسابقات جام حذفی تعداد بازی‌ها تا ۲۸۰ مسابقه افزایش پیدا می‌کند.

طبق این محاسبه ۱۶ تیم لیگ برتری باید مبلغی بیش از ۶۹ میلیارد تومان برای هزینه خدمات در یک فصل بپردازند. بر این اساس با یک جمع ساده می‌توان گفت مجموع هزینه نصب اولیه و خدمات هر مسابقه برای ۱۶ تیم لیگ برتری مبلغ ۳۰۲ میلیارد و ۸۴۸ میلیون تومان می‌شود که در شرایط اقتصادی فعلی فوتبال ایران بعید است چنین مبلغی صرف ورود تکنولوژی خط دروازه شود. از آنجایی که هزینه خدمات برای هر مسابقه اخذ می‌شود در صورت افزایش مبلغ ارز باید مبلغ بیشتری برای تبدیل نرخ ارز و تحویل آن به چهار شرکت ارائه‌دهنده خدمات پرداخت شود.