طاق بستان و چالش باران

مخاطب 24- اخیرا گزارش‌هایی از تشدید رطوبت در اطراف اثر تاریخی طاق بستان و وجود ترک‌های جدید شده؛ این موضوع در گفت‌وگوی گردشگران و مجاوران نیز شنیده می‌شود، گویی این موضوع به دغدغه علاقه‌مندان میراث فرهنگی هم تبدیل شده است.

گفته می‌شود چالش طاق بستان وجود رطوبت‌های صعودی و نزولی است موضوعی که مدیر مجموعه طاق بستان نیز آن را تایید کرد و گفت: آنچه که این اثر باستانی را بیشتر تهدید می‌کند موضوع رطوبت است، اما کنترل جریان باران در محیط پیرامونی کاری پر چالش است و با وجود مطالعات زیاد هنوز به نتیجه خاصی نرسیده ایم.

محمد مهدی فیض آقایی بیان کرد: به دلیل ساختار حفره حفره کوه و سنگ‌های طاق بستان؛ خشک کردن طاق ممکن است خطراتی ایجاد کند مانند اتفاقی که برای سی و سه پل اصفهان افتاد هر چند سازه‌ها و اقلیم پیرامونی این ۲ اثر باهم تفاوت دارند.

او افزود: متاسفانه در طول تاریخ ترک‌های زیادی به واسطه تغییرات ژئوفیزیکی در بدنه و طاق ایجاد شده است هرچند به صورت متناوب با ابزار‌های مخصوص وضعیت این ترک‌ها پایش می‌شوند.

به گفته فیض آقایی در ماجرای خشکسالی که در اصفهان اتفاق افتاد ترک‌هایی در سی و سه پل ایجاد شد و آن وقت بود که کارشناسان به این فکر افتادند که چگونه از این ترک‌ها پیشگیری یا آن‌ها را برطرف کنند، اما خوشبختانه تاکنون اتفاق خاصی برای ترک‌های طاق بستان نیفتاده است.

وی توضیح داد: در مجموع طاق بستان با ۲ نوع رطوبت صعودی و نزولی تهدید می‌شود که رطوبت صعودی به آب‌های اطراف طاق بستان مربوط است و رطوبت نزولی نیز به خاطر بارندگی اتفاق می‌افتد.

فیض آقایی گفت: خوشبختانه در طرح ساماندهی سال ۸۸ تا ۹۲ در اصلاح مسیر چشمه‌های طاق بستان خطر رطوبت صعودی را تقریبا به طور کامل از بین بردیم که این کار بر اساس یک طرح کارشناسی شده و در راستای مقدمات ثبت جهانی طاق بستان و نیز سلامت فیزیکی طاق‌ها انجام شد.

او افزود: خیلی‌ها فکر می‌کردند که این آب در گذشته جلو طاق‌ها وجود نداشته است، اما بر اساس اسناد و رادیوگرافی‌های انجام شده می‌دانستیم که این آب وجود دارد، اما داخل کانال‌هایی در زمان قاجار و پهلوی اول و دوم هدایت شده بود و از آنجایی که آب راه فراری نداشت از دیواره‌های طاق بالا می‌رفت و باعث تخریب اثر می‌شد.

به گفته فیض آقایی در طاق بستان دو چشمه وجود دارد که در گذشته در داخل کانال‌های بتنی پوشانده شده بودند و کف محوطه نیز تا نزدیکی آثار بالا آمده بود.

به مهمانی طاق بستان برویم

شکست حریم طاق بستان در هجوم ساخت و ساز‌های غیرمجاز

مدیر مجموعه طاق بستان تصریح کرد: خوشبختانه با کمک متخصصان ایتالیایی، آلمانی و اتریشی و پایین بردن محوطه و آزاد شدن مسیر آب، مشکل رطوبت صعودی چشمه‌ها حل شد، اما این موضوع، چون درست اطلاع رسانی نشده بود و حافظه جمعی مردم نیز با شکل قدیمی محوطه طاق بستان گره خورده بود فکر می‌کردند که ما این آثار را تخریب کرده ایم.

فیض آقایی تصریح کرد که طاق بستان روزانه حدود چهار هزار گردشگر دارد و کسانی که برای اولین بار به اینجا می‌آیند با شکل کنونی آن بیشتر ارتباط برقرار می‌کنند.

 طاق بستان یکی از بی نظیرترین آثار تاریخی ایران و جهان و مجموعه‌ای از سنگ نگاره‌های ساسانی است که در شمال شهر کرمانشاه واقع شده است. این مجموعه در قرن سوم میلادی ساخته شده است و ارزش هنری و تاریخی زیادی دارد.

چند صحنهٔ تاریخی از جمله تاج‌گذاری خسرو پرویز، تاج‌گذاری اردشیر دوم، تاج گذاری شاهپور دوم و سوم و هم‌چنین چند سنگ نوشته (کتیبه) به خط پهلوی در آن کنده‌کاری شده است.

یکی از ویژگی‌های این مجموعه تاریخی وجود چشمه‌های جوشان آب در کنار سنگ نگاره‌ها و طاق‌های سنگی آن است که اگرچه باعث زیبایی چشم انداز محوطه و محیط اطراف شده است، اما از دیگر سو دغدغه‌ای برای حفظ اثر است.

منبع: ایرنا