پکن تهران و واشنگتن را به صلح فراخواند؛ چین وارد میدان شد

وزیر خارجه چین گفت: از ایران و آمریکا می‌خواهیم به تفاهم اسلام‌آباد بازگردند و درباره مسائل باقی مانده، وارد رایزنی‌های جدی و اساسی شوند.

وانگ یی، وزیر امور خارجه چین اظهار کرد: ادامه درگیری میان واشنگتن و تهران به نفع هیچ‌یک از طرف‌ها نیست. از ایران و آمریکا می‌خواهیم منطقی عمل کرده و خویشتنداری کنند و به تفاهم اسلام‌آباد بازگردند.

او گفت: از واشنگتن و تهران می‌خواهیم چارچوب مذاکرات را بر اساس توافق موجود در تفاهم اسلام‌آباد بازسازی کنند.

وانگ‌یی ادامه داد: از واشنگتن و تهران می‌خواهیم درباره مسائل باقی‌مانده وارد رایزنی‌های جدی و اساسی شوند. نمی‌خواهیم شاهد گسترش بیشتر تنش‌های منطقه‌ای و کشیده شدن آن به یمن و دریای سرخ باشیم.

وی اضافه کرد: از همه طرف‌ها می‌خواهیم اقدامات مؤثری برای بازگشایی تنگه هرمز اتخاذ کنند.

به گزارش مخاطب24، به نقل از الجزیره، انتظار می‌رود عراقچی روز چهارشنبه به پکن بازگردد، دومین سفر او به پایتخت چین از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در پایان فوریه. بار دیگر، این سفر کمی پیش از دیدار برنامه‌ریزی‌شده بین ترامپ و شی جین‌پینگ، رئیس جمهوری چین، این بار در واشنگتن در اواخر ماه سپتامبر انجام می‌شود.

دیدار عراقچی روز چهارشنبه با همتای چینی‌اش، وانگ یی، خواهد بود. دیدارهای ماه مه و اکنون در ماه سپتامبر، نقشی را که چین در طول جنگ ایفا کرده است، برجسته می‌کند و خود را به عنوان یک طرف بی‌طرف که خواهان پایان درگیری است، معرفی می‌کند.

شی جین‌پینگ در سخنرانی خود در اجلاس کشورهای عضو در دهلی نو در اوایل این هفته، از بلوک قدرت‌های جنوب جهان، بریکس، خواست تا به عنوان صلح‌بان در درگیری خاورمیانه عمل کنند و گفت که چین مایل است با آنها برای رسیدن به این هدف همکاری کند.

دیپلماسی جنگ

در حالی که شی جین پینگ در سخنرانی خود در اجلاس بریکس به علاقه خود برای ایفای نقش میانجیگری آشکار بین آمریکا و ایران اشاره کرد، اما صراحتاً هیچ ابتکار دیپلماتیک قریب‌الوقوعی را اعلام نکرد.

در عوض، رئیس جمهوری چین بار دیگر یک طرح چهار ماده‌ای گسترده برای کاهش تنش در خاورمیانه را مطرح کرد که بر همزیستی مسالمت‌آمیز، احترام به حاکمیت ملی، پایبندی به قوانین بین‌المللی و ایجاد تعادل بین توسعه و امنیت متمرکز است.

تحلیلگران خاطرنشان کرده‌اند که اگرچه چین خواهان پایان جنگی است که بازارهای مالی و انرژی را به آشوب کشیده، اما به طور سنتی از درگیر شدن عمیق خود در درگیری‌های شخص ثالث و ابتکارات دیپلماتیک بالقوه شکست‌خورده پرهیز کرده است.

در داخل ایران، نظرات متفاوتی در مورد اهمیت اظهارات اخیر شی جین‌پینگ وجود داشته است. محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین، روز یکشنبه گفت که «ابتکارات سازنده شی، فرصت‌های به موقعی را برای کاهش تنش‌ها فراهم می‌کند» و نشان می‌دهد که دیپلماسی چندجانبه «تنها مسیر عملی برای ثبات است».

اما حامد وفایی، استاد ادبیات چینی در دانشگاه تهران و محقق چین، گفت که تلقی اظهارات شی جین‌پینگ به عنوان پیشنهادی برای میانجیگری بین ایران و آمریکا، بیشتر «برداشتی آزاد» از سخنان اوست تا واقعیت.

پرونده هسته‌ای، تحریم‌ها و همکاری نظامی

همچنین انتظار می‌رود عراقچی در مورد برنامه هسته‌ای ایران با چین گفتگو کند، زیرا واشنگتن تلاش می‌کند تا تمرکز خود را بر فعالیت‌های تهران از سر بگیرد.

هفته گذشته، ایالات متحده و متحدان اروپایی آن، از جمله فرانسه، آلمان و بریتانیا، با موفقیت هیئت مدیره آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA)، نهاد ناظر بر فعالیت‌های هسته‌ای سازمان ملل متحد، را برای ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد تحت فشار قرار دادند.

آخرین مورد از این ارجاعات ۲۰ سال پیش رخ داد و پس از آن شش قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران تصویب و تحریم‌های گسترده‌ای اعمال شد که به اقتصاد این کشور ضربه سختی وارد کرد. با این حال، این بار انتظار می‌رود این اقدام تا حد زیادی نمادین باشد. چین و روسیه به شدت با آن مخالفت کرده‌اند و می‌توانند هر گونه اقدام جدید شورای امنیت را وتو کنند.

فشار غرب بر تهران در جاهای دیگر ادامه دارد. محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، به دلیل تحریم‌های «اسنپ‌بک» که سال گذشته از سوی قدرت‌های اروپایی دوباره اعمال شد، از شرکت در کنفرانس عمومی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی این هفته در وین بازماند.

ایالات متحده به تشدید تحریم‌های خود علیه ایران ادامه داده و «عملیات طرد اقتصادی» را برای منزوی کردن بیشتر دولت ایران از جامعه بین‌المللی آغاز کرده است، در حالی که همچنین سعی دارد از طریق محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران، این کشور را خفه کند.

تعداد زیادی از پالایشگاه‌ها، شرکت‌ها و کانال‌های مالی مرتبط با چین که گفته می‌شود معاملات با ایران را تسهیل می‌کنند هم به عنوان بخشی از تحریم‌ها هدف قرار گرفته‌اند، گرچه تاکنون بانک‌های بزرگ‌تر چینی تحت تأثیر قرار نگرفته‌اند.

اما روز دوشنبه، وزارت خزانه‌داری ایالات متحده، بانک VTB روسیه را تحت تحریم‌های ایران قرار داد. این وزارتخانه در بیانیه‌های خود از چین نام نبرد، اما این دومین بانک بزرگ روسی تنها بانکی است که دارای شعبه مجاز در سرزمین اصلی چین است و به سامانه پرداخت ملی چین دسترسی مستقیم دارد.

چین همچنان بزرگ‌ترین خریدار نفت خام ایران است و قول داده است که با وجود تحریم‌ها از منافع خود محافظت کند. این کشور به خرید نفت ایران که فراتر از محدوده محاصره ایالات متحده ذخیره شده است، ادامه داده است.

ارتباط چین با قابلیت‌های نظامی ایران نیز این هفته در آمریکا مورد توجه قرار گرفت، پس از آنکه وال استریت ژورنال گزارش داد ایران قبل از انجام حمله به پایگاه نظامی آمریکا در اردن که منجر به کشته شدن سه سرباز آمریکایی شد، تصاویر ماهواره‌ای با وضوح بالا از نهادهای چینی دریافت کرده بود.

ترامپ وقتی خبرنگاران از او در مورد این حادثه پرسیدند، این حادثه را کم‌اهمیت جلوه داد و گفت که چینی‌ها «اساساً کاری را انجام می‌دهند که ما انجام می‌دهیم».

ترامپ جداگانه در مورد شی گفت: «فکر می‌کنم او رفتار نسبتاً خوبی داشته است. وقتی می‌گویند چین از ما جاسوسی می‌کند، می‌گویم حق با شماست و ما هم از آنها جاسوسی می‌کنیم.»