Mi-۲۸: رقیب آپاچی چگونه قدرت بازدارندگی ایران را افزایش می‌دهد؟

بالگرد میل28 Havoc، طبق گزارش‌ مخاطب24، حداقل ۵ فروند Mi-28NM تحویل شده و محموله‌های بعدی در راه است. این بالگرد "تانک پرنده" روسی، با قابلیت ادغام با پهپادهای ایرانی و بقاپذیری بالا در میدان نبرد واقعی (مانند اوکراین)، توازن قدرت در خاورمیانه را به نفع ایران تغییر می‌دهد و نشان‌دهنده عمق اتحاد استراتژیک تهران-مسکو است.  بالگرد میل28 بالگردی ضدتانک سنگین، که رقیب مستقیم آپاچی آمریکایی است، با زره فوق‌العاده مقاوم، موشک‌های دوربرد Hermes-A (تا ۲۵ کیلومتر)، عملیات شبانه‌روزی و قدرت آتش ویرانگر، نه تنها جایگزین بالگرد‌های فرسوده کبرا می‌شود، بلکه قدرت بازدارندگی ایران را در برابر تهدیدات زرهی دشمنان منطقه‌ای مانند اسرائیل و عربستان چند برابر می‌کند

آیا این ورود Mi-28، آغاز عصر جدیدی برای هوانیروز ایران است؟ در این مقاله، به بررسی دقیق این سوال می‌پردازیم...

اهمیت هلیکوپتر Mi-28 در نبردهای مدرن

در دنیای جنگ‌های امروز که پهپادها، موشک‌های هایپرسونیک و سامانه‌های پدافندی پیشرفته حاکم هستند، هلیکوپترهای حمله‌ای همچنان نقش کلیدی در پشتیبانی نزدیک هوایی و نابودی اهداف زمینی دارند. هلیکوپتر Mi-28، معروف به "Havoc" یا ویرانگر، دقیقاً برای همین مأموریت طراحی شده است. فلسفه طراحی روسی بر زره سنگین، بقاپذیری بالا و قدرت آتش مستقیم تأکید دارد، برخلاف رویکرد غربی که بیشتر روی دقت الکترونیکی و هزینه بالا تمرکز کرده.

این بالگرد می‌تواند در ارتفاع پایین پرواز کند، تانک‌ها و زره‌پوش‌ها را شکار کند و نیروهای زمینی را در شرایط پرتهدید پشتیبانی کند. برای ایران، که با تهدیدات زرهی سنگین از سوی اسرائیل (مرکاوا) و کشورهای حاشیه خلیج فارس (آبرامز و لئوپارد) روبه‌رو است، Mi-28 یک ابزار بازدارنده ایدئال است.

 تاریخچه توسعه هلیکوپتر Mi-28: از Mi-24 تا نسخه پیشرفته Mi-28NM

توسعه Mi-28 به دهه ۱۹۷۰ و پس از تجربه موفق Mi-24 (هند) برمی‌گردد. ارتش شوروی به دنبال یک بالگرد تخصصی ضدتانک بدون قابلیت حمل نیرو بود. اولین پرواز در نوامبر ۱۹۸۲ انجام شد و در نمایشگاه هوایی پاریس ۱۹۸۹ به جهان معرفی گردید. نسخه Mi-28N با قابلیت عملیات شبانه در سال ۱۹۹۶ توسعه یافت و در ۲۰۰۹ رسماً وارد خدمت ارتش روسیه شد.

از سال ۲۰۱۶، نسخه مدرن Mi-28NM با رادار جدید، موتورهای قوی‌تر VK-2500P، تیغه‌های ملخ ارتقایافته و موشک‌های دوربرد LMUR (Izdeliye-305) معرفی شد. تجربه جنگ سوریه و اوکراین باعث شد روسیه تولید این نسخه را افزایش دهد و حتی برخی Mi-28Nهای قدیمی را به استاندارد NM ارتقا دهد.

 طراحی فنی بالگرد حمله‌ای روسی Mi-28 و مزایای آن در نبرد

بدنه Mi-28 از آلیاژهای تیتانیوم-کامپوزیت ساخته شده و کابین دو نفره (تاندم) آن در برابر گلوله‌های ۱۴.۵ میلی‌متری و ترکش مقاوم است. مخازن سوخت خودآب‌بند، صندلی‌های انرژی‌جذب برای سقوط از ارتفاع پایین و سیستم نجات خلبانان از ویژگی‌های برجسته آن است.

ملخ اصلی پنج‌پره کامپوزیتی مقاوم به آسیب، ملخ دم X-شکل برای کاهش نویز، دو موتور Klimov VK-2500 با مجموع ۵۰۰۰ اسب بخار، سرعت حداکثر ۳۲۰ کیلومتر/ساعت، برد رزمی تا ۱۱۰۰ کیلومتر (با مخازن خارجی) و سقف پرواز ۵۶۰۰ متر از مشخصات فنی کلیدی هستند. در نسخه NM، تیغه‌های جدید ملخ سرعت و مانورپذیری را ۱۳ درصد افزایش داده‌اند.

تسلیحات بالگرد ضدتانک Mi-28: قدرت آتش ویرانگر

تو متحرک ۳۰ میلی‌متری 2A42 با نرخ آتش ۸۰۰ گلوله در دقیقه و برد مؤثر ۴ کیلومتر، قلب قدرت آتش Mi-28 است. این بالگرد تا ۱۶ موشک ضدتانک Ataka یا Vikhr (برد ۱۰ کیلومتر) حمل می‌کند. موشک‌های هوا به هوای Igla-V برای مقابله با پهپادها و بالگردهای دشمن، راکت‌های ۸۰ و ۱۲۲ میلی‌متری S-8 و S-13 و در نسخه NM موشک‌های پیشرفته Hermes-A یا LMUR با برد ۲۰ تا ۲۵ کیلومتر و هدایت ترکیبی از جمله تسلیحات آن هستند.

این ترکیب تسلیحاتی اجازه می‌دهد Mi-28 بدون ورود به محدوده پدافند نزدیک دشمن، اهداف را نابود کند – قابلیتی حیاتی برای بازدارندگی ایران.

 سامانه‌های الکترونیکی Mi-28: فناوری پیشرفته برای عملیات شبانه

رادار موج میلی‌متری N025/H025 (در NM با آرایه فازی فعال)، سامانه دید حرارتی نسل سوم، دوربین‌های تلویزیونی و مادون قرمز، کلاه‌خود دیجیتال با هدف‌گیری توسط حرکت سر، سیستم‌های هشدار موشکی (MAWS) و مقابله اپتیکی (DIRCM) و لینک داده برای ارتباط با پهپادها و شبکه فرماندهی از تجهیزات الکترونیکی Mi-28 هستند.

این سامانه‌ها عملیات کاملاً شبانه‌روزی حتی در شرایط گردوغبار شدید خاورمیانه را ممکن می‌کنند.

 نسخه‌های مختلف هلیکوپتر Mi-28 و تحلیل کارایی آن‌ها

- **Mi-28A**: نسخه اولیه بدون قابلیت شبانه
- **Mi-28N**: نسخه شبانه‌روزی با رادار بالای ملخ
- **Mi-28UB**: نسخه آموزشی با کنترل دوگانه
- **Mi-28NM**: نسخه مدرن با رادار AESA، موشک LMUR، موتور قوی‌تر و کنترل دوگانه برای عملیات بدون اپراتور تسلیحات

ایران به احتمال زیاد نسخه پیشرفته NM را دریافت کرده است.

 کاربران جهانی Mi-28: صادرات و حضور در میدان نبرد

تا سال ۲۰۲۶، روسیه بیش از ۱۹۰ فروند Mi-28 دارد. مشتریان صادراتی شامل عراق (علیه داعش موفق عمل کرد)، الجزایر، ونزوئلا، اوگاندا و اکنون ایران هستند. این صادرات نشان‌دهنده اعتماد کشورهای غیرغربی به فناوری روسی است.

 حضور در میدان نبرد: از عراق تا اوکراین

Mi-28 در عراق ستون‌های زرهی داعش را نابود کرد، در سوریه در نبردهای شهری و کوهستانی پشتیبانی داد و در اوکراین (۲۰۲۲–۲۰۲۵) هم موفقیت‌هایی داشت و هم تلفاتی (حدود ۱۴–۱۶ فروند از دست رفته، عمدتاً به MANPADS و پهپادهای FPV). این تجربه واقعی، درس‌های ارزشمندی برای افزایش بقاپذیری ارائه کرده که ایران می‌تواند از آن استفاده کند.

 مقایسه Mi-28 و آپاچی: کدام بالگرد برتر است؟

| ویژگی              | Mi-28NM                  | AH-64E Apache            |
|---------------------|--------------------------|--------------------------|
| سرعت حداکثر       | ۳۲۰ км/сاعت             | ۲۹۳ км/сاعت             |
| زره کابین          | مقاوم به ۱۴.۵mm          | مقاوم به ۱۲.۷mm          |
| رادار بالای ملخ    | AESA (برد ~۲۰km)         | Longbow (مشابه)         |
| موشک ضدتانک اصلی  | Hermes/LMUR (۲۵km)       | Hellfire (۸–۱۲km)        |
| توپ                 | ۳۰mm 2A42 (قدرتمندتر)  | ۳۰mm M230                |
| هزینه تقریبی       | ارزان‌تر                 | گران‌تر                  |

 نقاط قوت و ضعف هلیکوپتر Mi-28 در برابر رقبا

**نقاط قوت**: زره سنگین، قدرت آتش بالا، هزینه پایین، عملیات در شرایط سخت، ادغام با پهپادها.  
**نقاط ضعف**: تلفات نسبتاً بالا در اوکراین، شبکه پشتیبانی جهانی محدودتر از آپاچی، مشکلات اولیه رادار در نسخه‌های قدیمی.

برای ایران، نقاط قوت کاملاً بر ضعف‌ها غلبه می‌کند.

 آینده بالگرد ضدتانک Mi-28 با فناوری‌های نوین
روسیه در حال توسعه هوش مصنوعی برای هدف‌گیری خودکار، پهپادهای همراه و موشک‌های جدیدتر است. نسخه‌های آینده ممکن است کاملاً بدون سرنشین یا با کنترل از راه دور عمل کنند. ایران می‌تواند در پروژه‌های مشترک شرکت کند و این فناوری را بومی‌سازی نماید.

تأثیرات ژئوپلیتیکی Mi-28: قدرت بازدارندگی برای ایران و دیگران

تحویل Mi-28 به ایران در ژانویه ۲۰۲۶، اتحاد استراتژیک روسیه-ایران را عمیق‌تر کرد. این بالگرد بازدارندگی ایران را در برابر حملات احتمالی اسرائیل یا آمریکا افزایش می‌دهد، زیرا دشمنان حالا باید هزینه سنگین‌تری برای هر حمله زمینی یا زرهی بپردازند.

 جمع‌بندی نهایی

هلیکوپتر Mi-28NM یک "تانک پرنده" واقعی است که با ورود به ناوگان ایران، قدرت بازدارندگی کشور را به سطح جدیدی رسانده. این بالگرد نه تنها جایگزین شایسته‌ای برای کبراهای فرسوده است، بلکه با قابلیت‌های پیشرفته، ادغام با پهپادها و تجربه میدان نبرد، توازن قدرت منطقه‌ای را به نفع ایران تغییر می‌دهد. آینده هوانیروز ایران با Mi-28 روشن‌تر از همیشه به نظر می‌رسد.