در سال گذشته هزاران نفر بر اثر آلودگی هوا جان باختند

آلودگی هوا، مخاطب ۲۴، معاون مرکز تحقیقات کیفیت هوا و تغییر اقلیم با اشاره به آمار مرگ ناشی از آلودگی هوا در سال گذشته عنوان کرد: «طبق مطالعه‌ای که در مرکز تحقیقات کیفیت هوا و تغییر اقلیم دانشگاه شهید بهشتی انجام شده، در سال ۱۴۰۳، در کلان‌شهر تهران، هفت‌هزار‌و ۳۴۲ مرگ منتسب به مواجهه طولانی‌مدت با ذرات معلق رخ داده است».

عباس شاهسونی، در پاسخ به این سؤال که طرح تعطیلی زمستانه تا چه میزان می‌تواند کارآمد باشد، گفت: «نخست باید در نظر داشت که تعطیلی مدارس به منظور کاهش انتشار آلودگی نیست، بلکه مدارس عمدتا به دلیل کاهش میزان مواجهه کودکان با آلودگی هوا و به تبع آن اثرات منفی بر سلامت‌شان تعطیل می‌شوند، چرا‌که دانش‌آموزان از گروه‌های حساس و آسیب‌پذیر جامعه هستند، بنابراین زمانی‌که آلودگی هوا به سطحی می‌رسد که سلامت آنها را به خطر می‌اندازد، کارگروه اضطرار تصمیم می‌گیرد که کلاس‌ها به صورت مجازی برگزار شوند. در‌واقع واژه «تعطیلی» نیز واژه درستی نیست، بلکه منظور این است که آموزش از شکل حضوری به بستر مجازی، مانند شبکه شاد یا دیگر پلتفرم‌ها منتقل می‌شود».

 او افزود: «دوم اینکه اگر به طور مثال از همین حالا دولت بخواهد مدت‌زمانی را برای تعطیلی زمستانه مدارس و ادارات در نظر بگیرد، این پرسش مطرح می‌شود که این تعطیلی مشخصا در چه زمانی باید باشد؟ آیا باید در آذر ماه باشد، یا دی، یا بهمن؟ منظور این است که آلودگی هوا برای بازه چهار تا پنج ماه آینده از حالا پیش‌بینی‌پذیر نیست، که ما بخواهیم تصمیم قطعی برای تعطیلی در آن زمان اتخاذ کنیم».

 شاهسونی با اشاره به آمار مرگ ناشی از آلودگی هوا در سال گذشته عنوان کرد: «طبق مطالعه‌ای که در مرکز تحقیقات کیفیت هوا و تغییر اقلیم دانشگاه شهید بهشتی انجام شده، در سال ۱۴۰۳، در کلان‌شهر تهران، هفت‌هزار‌و ۳۴۲ مرگ منتسب به مواجهه طولانی‌مدت با ذرات معلق رخ داده که در مقایسه با سال ۱۴۰۲ هم به لحاظ تعداد افزایش داشته و هم از نظر درصدی حدود یک درصد افزایش یافته است». او افزود: «همچنین میانگین سالانه غلظت ذرات معلق در سال ۱۴۰۳ در مقایسه با ۱۴۰۲ تقریبا دو میکروگرم افزایش داشته است؛ یعنی غلظت ذرات معلق در سال ۱۴۰۳ به طور میانگین ۳۳ میکروگرم بر مترمکعب بوده، درحالی‌که در سال ۱۴۰۲ حدود ۳۱ میکروگرم بر مترمکعب بوده است. این افزایش، تأثیر مستقیمی بر مرگ‌ومیر ناشی از آلودگی هوا داشته است». بر‌اساس اعلام او، نکته دیگر اینکه به جای اینکه در مجلس شورای اسلامی پیشنهاد تعطیلی مطرح شود، بهتر است تمرکز بر روی اجرای برنامه‌های کاهش انتشار آلودگی و اجرای قانون هوای پاک باشد.

از سوی دیگر، از سال ۱۳۹۶ که قانون هوای پاک مصوب شده، متأسفانه تاکنون کاهش درخورتوجهی در غلظت ذرات معلق نداشته‌ایم. اگر هم کاهش یا افزایشی بوده، بیشتر به دلایل شرایط جوی و وزش باد در آن سال‌ها مرتبط بوده، نه به دلیل اقدام مؤثر دستگاه‌ها، بنابراین تعطیلی ادارات و مدارس، راهکار اصولی و مؤثری نیست، بلکه باید قانون هوای پاک به طور کامل اجرا شود. چرا مجلس و کمیسیون محیط زیست که در سال گذشته جلساتی برای بررسی عملکرد دستگاه‌ها برگزار کردند، درباره ترک فعل‌ها و اجرانشدن قانون هوای پاک هیچ‌گونه اقدام عملی انجام ندادند؟ متأسفانه اگر این موارد بررسی نشود، ما همین روند را خواهیم داشت.

 معاون مرکز تحقیقات کیفیت هوا و تغییر اقلیم ادامه داد: «در سال ۱۴۰۳ در شهر تهران فقط ۱۵ روز غلظت ذرات معلق کمتر از رهنمود‌های سازمان جهانی بهداشت بوده، یعنی در اکثر روز‌های سال، سطح آلودگی هوا بالاتر از حد مجاز بوده است». به گفته شاهسونی، در سال ۱۴۰۳ در شهر تهران بر‌اساس آمار، ۲۳ درصد از روز‌های سال برای گروه‌های حساس ناسالم بوده و ۹ درصد نیز برای همه گروه‌ها ناسالم گزارش شده است. این آمار نشان می‌دهد در مقایسه با سال ۱۴۰۲ تعداد روز‌های با هوای ناسالم افزایش داشته و از طرف دیگر تعداد روز‌هایی که هوای قابل قبول داشته، کاهش یافته است.

او با بیان راهکار‌های موجود برای مقابله با آلودگی هوا، گفت: «در مجموع، دو راهکار اصلی برای مقابله با آلودگی هوا وجود دارد: اول، کاهش منابع انتشار آلودگی و دوم، کاهش مواجهه با آلودگی. اولویت باید با کاهش انتشار باشد، اما در صورت تحقق‌نیافتن آن، باید مواجهه را کاهش داد تا سلامت مردم کمتر در معرض آسیب قرار گیرد. اگر بخواهیم از سلامت مردم صیانت کنیم، باید از طرف دولت و دستگاه‌ها منابع انتشار کنترل شود. وقتی نمی‌توانیم انتشار آلاینده‌ها را کاهش دهیم، مجبوریم برای کاهش مواجهه افراد، به‌ویژه گروه‌های آسیب‌پذیر مانند دانش‌آموزان، تمهیداتی مانند آموزش مجازی بیندیشیم». شاهسونی افزود: «کارگروه اضطرار، متشکل از چند دستگاه، در زمان‌هایی که آلودگی به حد بحران می‌رسد، درباره برگزاری کلاس‌های مجازی تصمیم‌گیری می‌کند، بنابراین باید از الان هم به فکر کاهش منابع تولید آلاینده‌های هوا به‌ویژه از رده خارج‌کردن خودرو‌های فرسوده به‌ویژه خودرو‌های دیزلى، تأمین سوخت مناسب برای نیروگاه‌ها و در نهایت اجرای قانون هوای پاک باشیم».

منبع شرق