کاخ سفید هم از تحریم ایران خسته شد؟

مخاطب۲۴- کاخ سفید به نهاد‌های دولتی ایالات متحده دستور داده تا فعالیت‌های جدید علیه تهران را متوقف کنند.

رسانه آمریکایی «وال‌استریت‌ژورنال» با طرح این پرسش‌ها که چه بر سر سیاست «فشار حداکثری» آمده و آیا ایران فرصتی از سوی کاخ سفید به دست آورده است، در مطلبی گزارش داد که هفته گذشته، «کرولاین لویت» سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، دستور توقف همه فعالیت‌های جدید تحریمی علیه ایران را صادر کرد
یک منبع نزدیک به کاخ سفید به این رسانه آمریکایی می‌گوید که کارزار شکست‌خورده «فشار حداکثری» دونالد ترامپ اکنون در جای خود متوقف شده است.

ایران بار‌ها تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا را غیرقانونی و ناقض حقوق بین‌الملل خوانده و آنها را محکوم کرده است. مقامات ایرانی تأکید کرده‌اند که این تحریم‌ها نه تنها بی‌اثر بوده‌اند، بلکه باعث افزایش مقاومت ملت ایران و بی‌اعتمادی بیشتر به سیاست‌های واشنگتن شده‌اند.

سیاست جدید واشنگتن ابتدا به مقامات ارشد شورای امنیت ملی و وزارت خزانه‌داری و سپس به وزارت خارجه ایالات متحده ابلاغ شد. مقامات مرتبط با غرب آسیا در جریان این دستورالعمل قرار گرفتند، اما این دستور باید بسیار گسترده‌تر منتشر می‌شد. تحریم‌های ایران با سیاست آمریکا در قبال چین – که بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت ایران را خریداری می‌کند – و همچنین ژاپن، اروپا، هند و آسیای جنوب شرقی در هم تنیده است.
وال‌استریت‌ژورنال در ادامه این پرسش را طرح می‌کند که چرا این دستور از سوی سخنگوی کاخ سفید صادر شد و نه از شورای امنیت ملی یا وزارت خزانه‌داری آمریکا، آن‌گونه که انتظار می‌رفت. رسانه مذکور می‌نویسد که واقعیت این است که شورای امنیت ملی آمریکا پس از آن‌که دولت ترامپ بیش از ۱۰۰ کارمند آن را به مرخصی فرستاد، دچار آشفتگی شده است.

مسئولیت‌های جدید سیاست‌گذاری هنوز به‌طور کامل میان وزارت خارجه آمریکا و دفتر معاون رئیس‌جمهور آمریکا تقسیم نشده‌اند و شبکه سی‌بی‌اس گزارش داده که تیم ارتباطات شورای امنیت ملی واشنگتن در حال فروپاشی است؛ بنابراین دفتر سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید وارد عمل شده است.

وقتی درباره توقف تحریم‌ها از کاخ سفید سؤال شد، این مورد را تکذیب نکرد و «آنا کلی» معاون سخنگو در بیانیه‌ای گفت: «هرگونه تصمیم جدید درباره تحریم‌ها از سوی کاخ سفید یا نهاد‌های مرتبط در دولت اعلام خواهد شد.»

دستور توقف فعالیت‌ها علیه ایران – بدون تعیین تاریخ پایان – اندکی پس از آن صادر شد که یکی از تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا متوقف گردید. از آن زمان، دست‌کم دو اقدام دیگر در تقویم وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز متوقف شده‌اند. از ۲۱ مه به بعد، هیچ تحریم جدیدی از سوی آمریکا علیه ایران اعلام نشده است.

وال‌استریت‌ژورنال در گزارش خود آورده است: «برخی از مقامات دولت ترامپ بر این باورند که این سیاست صرفاً برای کند کردن و بررسی دقیق اقدامات جدید تحریمی در چارچوب مذاکرات حساس هسته‌ای است و احتمالاً در جایی در زنجیره اجرا بیش‌ازحد تفسیر شده است. برخی دیگر نگران آن هستند که بازیگران کلیدی سیاست‌گذاری از روند امور کنار گذاشته شده‌اند و از این توقف گسترده غافلگیر شده‌اند.

مقامات آمریکایی هنوز نمی‌دانند که دامنه این توقف تا چه حد است؛ آیا فقط شامل تحریم‌های جدید می‌شود، یا اقدامات جدید برای اجرای تحریم‌های قبلی را هم شامل می‌شود. طبق این گزارش، احتمالاً محدودیت‌های اصلی در فروش نفت و دارایی‌های مسدودشده در قطر تغییری نخواهند کرد، اما توضیحات بیشتر یا بازگشت از این توقف احتمالا مفید باشد.

براساس این گزارش، در شرایطی که چندین دور مذاکرات غیرمستقیم تهران و واشنگتن با میانجیگری عمان برگزار شده، مقامات ترامپ مراقب هستند که در جریان مذاکرات هسته‌ای، بی‌دلیل ایران را «تحریک» نکنند.

در حالی که ایران همواره بر راهکار دیپلماسی برای حل و فصل مسائل تاکید دارد و هرگز گفت‌وگویی بر پایه احترام متقابل را رد نکرده، وال‌استریت‌ژورنال در گزارش خود با طرح اظهارات بی‌اساس مدعی شد: «اما این فشار بود که ایران را پای میز مذاکره آورد و تحریم‌های جدید آمریکا تازه در آغاز راه بودند.»

در حالی که طی این سال‌ها، شکست سیاست‌های خصمانه ایالات متحده محرز شده، این رسانه مدعی است که این تحریم‌ها همچنین در «مختل» کردن صادرات نفت ایران به چین نیز به «موفقیت‌هایی» دست یافته بودند و ادامه داد: «چرا حالا ترمز زده شود، آن هم زمانی که بیشترین فشار برای رسیدن به توافقی ارزشمند لازم است؟ این همان روشی است که ایران با آن از مذاکرات برای خرید زمان و کاهش فشار استفاده می‌کند، حتی در حالی که شروط آمریکا را نمی‌پذیرد.»

براساس این گزارش، رئیس‌جمهور آمریکا همچنین در ابتدای دوره ریاست‌جمهوری خود، سیاست بی‌تاثیر «فشار حداکثری» را به‌عنوان خط‌مشی اصلی آمریکا انتخاب کرد و حال باید دید که آیا دولت او اکنون رسما این سیاست را محدود خواهد کرد یا خیر.

در همین حال، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه پیشتر سیاست آمریکا در اعمال تحریم علیه ملت ایران را نشانه روشنی از رویکرد خصمانه سیاستگزاران آمریکایی نسبت به مردم ایران و بی‌اعتنایی آنها به حاکمیت قانون و حقوق بشر دانسته و گفته بود: «وابستگی ساختاری دولت‌های ایالات متحده به تحریم اقتصادی کشور‌های در حال توسعه، به‌عنوان ابزاری برای ارعاب و فشار سیاسی، ناقض اصول و قواعد بنیادین منشور ملل متحد و حقوق بین‌الملل است و علاوه بر اینکه بنیان‌های حاکمیت قانون و قواعد تجارت آزاد را سُست می‌کند، موجب نقض فاحش حقوق بنیادین بشری مردمان تحت تحریم، به‌ویژه حق توسعه، می‌گردد و در موارد متعدد مصداق جنایت علیه بشریت به شمار می‌آید.»

بقائی ادامه اعمال تحریم علیه بخش‌های مختلف اقتصادی و تجاری ایران را اقدامی قلدرمآبانه و غیرقانونی دانسته که در تناقض صریح با ادعای آمریکا برای گفت‌و‌گو و مذاکره بوده و نشان‌دهنده نبود حُسن‌نیت و فقدان جدیت آمریکا در این رابطه است.

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران پیشتر همچنین تصریح کرد: «اعمال تحریم‌های یک‌جانبه علیه ملت ایران به‌عنوان اقدامی متخلفانه، خودسرانه و مغایر با اصول و قواعد بنیادین حقوق بین‌الملل، مستوجب مسئولیت بین‌المللی دولت آمریکاست و آمریکا باید به‌خاطر نقض‌های فاحش حقوق بشر ناشی از این اقدامات مجرمانه پاسخگو باشد.»