جان وین؛ نماد یک دوران

به گزارش مخاطب 24: ۲۶ مه، سالروز تولد «جان وین» (John Wayne) است؛ مردی که با نقش‌آفرینی خود در بیش از ۱۷۰ فیلم و محصول تلویزیونی، خاطرات بسیاری را برای مردمان جهان رقم زد.

جان وین در تاریخ ۲۶ مه ۱۹۰۷ (برابر با ۴ خرداد ۱۲۸۶) در شهر «وینترست» در ایالت آیووای آمریکا دیده به جهان گشود. نام اصلی او «ماریون میچل موریسون» (Marion Mitchell Morrison)، بود که با نام هنری «جان وین» و لقب «دوک» شناخته می‌شد. طبق آنچه در پایگاه دانشنامه بریتانیکا در خصوص این شخصیت هنری آمده، او یک بازیگر بزرگ سینمایی بود که تصویری از یک کابوی (گاوچران) قوی، اما کم حرف و یا یک سرباز را مجسم می‌کرد که از بسیاری از جهات، مظهر ارزش‌های آمریکایی در دوران خود بود.

کودکی جان وین

ماریون رابرت موریسون در تاریخ ۲۶ مه ۱۹۰۷ در خیابان دوم شهر وینترست در ایالت آیووای آمریکا متولد شد. او در زمان تولد ۶ کیلوگرم وزن داشت که همین وزن زیاد وی به هنگام تولد سبب شد تا خبر آن در ۳۰ مه ۱۹۰۷ در روزنامه محلی «Winterset Madisonian» بازتاب پیدا کند.

طبق اظهارات جان وین، پس از آنکه خانواده او تصمیم می‌گیرند تا نام پسر بعدی خود را رابرت نامگذاری کنند، نام میانی او به سرعت از رابرت به میچل تغییر یافت؛ هرچند طبق آنچه رسانه‌های خارجی اعلام کرده‌اند، تغییری رسمی در نام وی ثبت نشده و شاید این تغییر به شکل غیررسمی بوده و یا اسناد آن بعدا گم شده است.

پدر او «کلاید لئونارد موریسون» (متولد ۱۸۸۴، درگذشته ۱۹۳۷)، صاحب داروخانه بود و مادر او اهل شهر لنکستر از ایالت نبراسکای آمریکا بود. جان وین به لهجه انگلیسی اسکاتلندی- ایرلندی وارد بود و دارای ریشه‌های ایرلندی بود. اجداد پدری وی اصالتا از شهر انتریم در ایرلند بودند که در سال ۱۷۹۹ به نیویورک مهاجرت کرده و در نهایت در شهر آدامز ایالت اوهایو سکنی گزیده بودند.

آشنایی با جان فورد و ورود به عرصه سینما

در سال ۱۹۲۵ او در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی ثبت نام کرد. او همچنین تابستانها در شرکت فیلمسازی «فاکس فیلم» (Fox Film Corporation) به عنوان مسئول ایمن‌سازی و مدیریت و حفظ وسایل مورد استفاده در سینما کار می‌کرد و در همین دوران، با جان فورد (John Ford)، کارگردان سینما آشنا شد. فورد نیز چند نقش کوچک را به وی سپرد که نخستین آن‌ها در سال ۱۹۲۸ رخ داد. نخستین نقش کلیدی او و نقش آفرینی‌اش با نام «جان وین» در فیلم «مسیر بزرگ» (The Big Trail) به کارگردانی «رائول والش» در سال ۱۹۳۰ بود که جان وین، در آن نقش اصلی را برعهده داشت.

پس از آن، جان وین به مدت ۸ سال در بیش از ۶۰ فیلم سینمایی عمدتا با بودجه کم نقش‌آفرینی کرد که در بیشتر آن‌ها، نقشهای کابوی (گاوچران)، سرباز و مردان سرسخت ماجراجو را بازی می‌کرد.

اوج درخشش جان وین

جان وین در سال ۱۹۳۹ با بازی در فیلم وسترن «دلیجان» (Stagecoach)، به کارگردانی «جان فورد» که با هنرنمایی خود وی و «کلر تروور» ساخته شد، به اوج درخشش خود به عنوان یک ستاره سینما رسید.

پس از آن فیلم بود که جایگاه وی در سینمای آمریکا تثبیت شد و در سالهای بعد نیز رشد کرد.

در فیلم «سفر دریایی طولانی به خانه» به کارگردانی جان فورد که بر اساس چندین نمایشنامه‌ی تک‌پرده‌ای یوجین اونیل (Eugene O’Neill) ساخته شده بود، جان وین یکی از تحسین‌شده‌ترین بازی‌های خود را از سال‌های اولیه‌ی ستاره شدنش به نمایش گذاشت که گواه دیگری بر حضور مسلط او بر پرده‌ی سینما بود. او در این فیلم در واقع با فاصله گرفتن از نقش‌های همیشگی وسترن، در نقش یک دریانورد سوئدی ظاهر شد.

جنگ جهانی دوم

با آغاز جنگ جهانی دوم، او تلاش کرد تا وارد نیروی دریایی شود، اما بخاطر سنش و نیز جراحت قدیمی که بر اثر بازی فوتبال داشت، درخواست وی رد شد. اما بعدا بخشنامه‌ای دولتی آمد که افرادی که دارای استعداد هستند، می‌توانند برای ساخت فیلمهای دلگرم کننده و روحیه بخش برای سربازان بکار گرفته شوند. از همین رو او نیز در این سالها، خود را به سرگرم کردن سربازان و ساخت فیلمهایی نظیر «ببرهای پرنده» (Flying Tigers) در سال ۱۹۴۲، فیلم گردان دریایی جنگنده (The Fighting Seabees) در سال ۱۹۴۴، «آنان قابل چشم‌پوشی بودند» (They Were Expendable)، «بازگشت به باتاآن» (Back to Bataan) در سال ۱۹۴۵ گذراند که در همه اینها، جان وین به عنوان یک مبارز جنگجوی اصیل آمریکایی به نمایش درآمد که بر دشواری‌های طاقت‌فرسا می‌توانست فائق شود.

پس از پایان جنگ جهانی دوم، «جان وین» دیگر به عنوان یک ستاره سرآمد سینمای هالیوود شناخته می‌شد.

تصویر جان وین برای همیشه به در بسیاری از فیلمهای کلاسیکی که او در کنار کارگردانانی نظیر جان فورد و «هاوارد هاکس» (Howard Winchester Hawks) آن‌ها را در سالهای پس از جنگ جهانی تا اوایل دهه ۶۰ میلادی ساختند، تعریف می‌شد.

مرگ جان وین

او در آخرین فیلم خود به نام «تیرانداز» (۱۹۷۶) نقش یک تیرانداز پیر را بازی کرد که بخاطر سرطان با مرگ دست و پنجه نرم می‌کند؛ اما خود او نیز در سال ۱۹۷۸ زندگی هنرش‌اش به خاطر مشخص شدن ابتلا به سرطان معده محدود شد و در ۱۱ ژوئن ۱۹۷۹ (برابر با ۲۱ خرداد ۱۳۵۸) در لس آنجلس واقع در کالیفرنیای آمریکا درگذشت. حاصل سه بار ازدواج او، هفت فرزندی است که از دو همسرش به یادگار ماند. حاصل ازدواج او با «جوزفین وین» در سالهای ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵ چهار فرزند (دو دختر و دو پسر) شد و از ازدواج وی با «پیلار پلت» (Pilar Palette) که ازدواج سوم وی بود، سه فرزند به دنیا آمدند.

منبع: فرارو