مردی که جان ۲.۴ میلیون نوزاد را نجات داد در ۸۸ سالگی درگذشت

مخاطب۲۴- خون- جیمز هریسون که کارمند بازنشسته اداره راه‌آهن دولتی بود، به گفته نوه‌اش در ۱۷ فوریه (۲۹ بهمن) در یک آسایشگاه سالمندان در ساحل مرکزی ایالت نیو ساوث ویلز استرالیا درگذشت.

پلاسمای خون هریسون حاوی یک آنتی‌بادی نادر به نام «ایمونوگلوبولین Rho (D) یا RhIg یا آنتی دی (Anti D) بود که برای ساختن دارویی تزریقی به نام «روگام» (RhoGAM) برای مادران به کار می‌رود تا از نوزادان متولد نشده‌شان در برابر «بیماری همولیتیک نوزادان» محافظت شود. در این بیماری دستگاه ایمنی زن باردار به سلول‌های قرمز خون جنین او حمله و آنها را متلاشی می‌کند. از جمله موارد بروز این بیماری هنگامی است که زنی دارای گروه خونی Rh منفی، اما گروه خونی جنین او Rh مثبت است.

در استرالیا فقط ۲۰۰ نفر وجود دارند که پلاسمای خونشان را که حاوی آنتی دی است برای کمک به ۴۵۰۰۰ مادر و نوزادانشان اهدا می‌کنند.

بیش از شصت سال اهدای هر دو هفته یک بار خون

هریسون با اینکه از سوزن زدن بیزار بود، از سال ۱۹۵۴ هنگامی که ۱۸ ساله بود تا ۸۱ سالگی‌اش در سال ۲۰۱۸ هر دو هفته یک بار و در مجموع ۱۱۷۳ بار پلاسمای خونش را اهدا کرد. در نهایت پزشکان به او توصیه کردند با توجه به سن بالایش اهدای خون را متوقف کند.

الهامبخش هریسون در این اقدام انسان‌دوستانه‌اش انتقال خون‌های متعددی بود که در ۱۴ سالگی پس از جراحی ریه دریافت کرد. احتمالا دریافت همین خون‌های اهدایی بود که باعث تشکیل میزان بالایی از آنتی‌بادی‌های ضد Rh در خون او شد.

جرود ملوشیپ، نوه هریسون گفت هنگامی که پدربزرگش در سال ۲۰۰۵ پس از آگاه شدن از ثبت شدن نامش در رکورد‌های جهانی گینس به عنوان فردی که بیشترین پلاسمای خون را در جهان اهدا کرده است، شگفت‌زده شد.

این رکورد در سال ۲۰۲۲ توسط برت کوپر آمریکایی از شهر واکر در ایالت میشیگان آمریکا شکسته شد.

سازمان انتقال خون صلیب سرخ استرالیا هریسون را که به «مرد بازو طلایی» مشهور بود، فردی «مهربان و سخاوتمند» خواند که «برای کمک به نوزادانی که اصلاً نمی‌شناخت ۱۱۷۳ بار حاضر به اهدای خون شد و در عوض این کارش انتظار چیزی را نداشت.»

هریسون حتی پس از مرگش هم در نجات جان نوزادان هنوز به دنیا نیامده تاثیرگذار خواهد بود.

پژوهشگران انستیتوی پژوهش پزشکی والتر و الیزا هال و صلیب سرخ استرالیا در تولید آزمایشگاهی آنتی‌بادی موجود در پلاسمای خون هریسون موفق بوده‌اند. این پژوهشگران امیدوارند که این پیشرفت بتواند از «بیماری همولیتیک جنین‌ها و نوزادان» (HDFN) در زنان در سراسر دنیا پیشگیری کند.

مشکل ناسازگاری گروه خونی مادر و جنین

هنگامی که زنان Rh منفی با مردان Rh مثبت ازدواج می‌کنند، اغلب فرزندان آنها Rh مثبت خواهند بود.

تزریق آنتی دی یا RhIG به زنانی با گروه خونی Rh منفی (که جنین با گروه خونی Rh مثبت دارند) در حین بارداری مانع از تشکیل آنتی‌بادی ضد Rh در بدن آنها می‌شود و در نتیجه سلول‌های قرمز خون جنین سالم می‌مانند.

بیماری همولیتیک جنین‌ها و نوزادان ناشی از عدم تطابق گروه خونی مادر و جنین تا اواسط دهه ۱۹۶۰ میلادی باعث موارد فراوانی از سقط جنین‌های مکرر، تولد نوزادانی با آسیب مغزی و مرگ نوزادان جهان می‌شد. استفاده از آنتی‌بادی ضد Rh به عنوان داروی تزریقی برای ماداران باردار با گروه خونی Rh منفی در سال ۱۹۶۸ به تایید رسید.

آنتی دی یا RhIG از پلاسمای خون انسان، به خصوص اهداکننده‌های Rh منفی که این آنتی‌بادی را تولید می‌کنند، گرفته می‌شود. این اهداکنندگان با دقت از لحاظ عفونت‌ها غربالگری می‌شوند و حتی برخی از آنها تزریق‌های سلول‌های سرخ Rh مثبت دریافت می‌کنند تا تولید آنتی‌بادی در بدنهایشان تشدید شود.

همچنین تلاش‌های مداومی برای تولید تولید یک آنتی دی از نوع آنتی‌بادی مونوکلونال یا پادتن تک‌دودمانی در کشت‌های سلولی هم انجام شده و چند محصول هم از این نوع به بازار آمده‌اند.