محاکمه ضارب سلمان رشدی

مخاطب۲۴- محاکمه هادی مطر، فرد مهاجمی که حدود دو سال قبل با چاقو به سلمان رشدی، نویسنده معروف حمله کرده بود، در نیویورک آغاز شد.

انتظار می‌رود سلمان رشدی، ۷۷ ساله، در این دادگاه علیه هادی مطر شهادت دهد و برای نخستین بار پس از بیش از دو سال، رودرروی فردی که با چاقو به او حمله کرد، قرار بگیرد.

رشدی، نویسنده برنده جایزه بوکر، در اوت ۲۰۲۲ آماده بود تا در مورد امنیت نویسندگان سخنرانی کند که ناگهان هادی مطر در سالن آمفی‌تئاتر مؤسسه چاتاکوا به سمت او هجوم برد.

در ابتدای جلسه دادگاه، دادستان منطقه، جیسون اشمیت، به هیئت منصفه گفت که حمله بسیار سریع و ناگهانی رخ داد. او توضیح داد که مطر با سرعت از پله‌های صحنه بالا رفت و حدود ۹ متر به سمت رشدی دوید. در لحظه‌ای که حمله آغاز شد، رشدی و سخنران همراهش، هنری ریس، آن‌قدر غافلگیر شده بودند که ابتدا روی صندلی‌هایشان باقی ماندند.

مطر بیش از دوازده ضربه چاقو به گردن، شکم، سینه، دست و چشم راست رشدی وارد کرد که در نتیجه آن، نویسنده بینایی یک چشم خود را از دست داد و یک دستش به‌طور دائم آسیب دید.

اشمیت در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت: «بدون هیچ تردیدی، این مرد چاقو را در دست داشت... با سرعتی بالا، با قدرت و مهارت، چاقو را بار‌ها و بار‌ها و بار‌ها در بدن آقای رشدی فرو برد.»

او ادامه داد: «او به سر، گلو، شکم، ران و همچنین دستی که رشدی برای دفاع از خود بالا آورده بود، ضربات پیاپی وارد کرد.»

اشمیت توضیح داد که همه‌چیز آن‌قدر سریع اتفاق افتاد که حتی خود رشدی، که مورد حمله قرار گرفته بود، و هنری ریس، که در کنار او نشسته بود، در لحظه‌ی اول متوجه نشدند چه در حال وقوع است.

به گفته‌ی دادستان، رشدی در نهایت از جای خود بلند شد و فرار کرد، اما مطر او را تعقیب می‌کرد تا اینکه دیگران مداخله کرده و مهاجم را مهار کردند. ریس، یکی از بنیان‌گذاران مؤسسه‌ی City of Asylum در پیتسبورگ، در این حمله از ناحیه‌ی بالای چشم زخمی شد.
نگرانی‌های امنیتی

سلمان رشدی از زمان انتشار رمان «آیات شیطانی» در سال ۱۹۸۹، که از سوی بسیاری از مسلمانان توهین‌آمیز تلقی شد، نگران امنیت خود بود. این کتاب باعث شد تا روح‌الله خمینی، رهبر ایران، فتوایی صادر کند که در آن خواستار قتل او شد.

رشدی سال‌ها در خفا زندگی کرد، اما در ۲۵ سال گذشته آزادانه سفر می‌کرد، چرا که ایران اعلام کرده بود این حکم را اجرا نخواهد کرد.

این محاکمه در حالی برگزار می‌شود که سالگرد ۳۶ سالگی صدور این فتوا یعنی ۱۴ فوریه ۱۹۸۹ نزدیک است.

در یک کیفرخواست جداگانه، مقامات فدرال ادعا کرده‌اند که هادی مطر تحت تأثیر حمایت یک سازمان تروریستی از فتوایی که خواستار قتل سلمان رشدی بود، دست به این حمله زده است. محاکمه او در پرونده فدرال با اتهاماتی شامل تروریسم فرامرزی، حمایت مادی از تروریست‌ها و تلاش برای حمایت از یک سازمان تروریستی در دادگاه منطقه‌ای ایالات متحده در بوفالو برگزار خواهد شد، اما هنوز تاریخ آن تعیین نشده است.

سلمان رشدی از زمان انتشار رمان بچه‌های نیمه‌شب در سال ۱۹۸۱، که جایزه بوکر را برد، به یکی از مشهورترین نویسندگان جهان تبدیل شد. از دیگر آثار او می‌توان به رمان‌های ننگ و شهر پیروزی اشاره کرد؛ کتابی که او درست پیش از حمله سال ۲۰۲۲ به پایان رسانده بود. او همچنین در کتاب خاطراتش جوزف آنتون که در سال ۲۰۱۲ منتشر شد، درباره سال‌هایی که در مخفیگاه زندگی می‌کرد، نوشته است.

در کیفرخواست فدرال، مقامات ادعا کرده‌اند که مطر باور داشته این فتوا مورد حمایت گروه شبه‌نظامی حزب‌الله لبنان بوده و در سخنرانی سال ۲۰۰۶ حسن نصرالله، رهبر وقت این گروه، مورد تأیید قرار گرفته است.

هادی مطر، ۲۷ ساله از نیوجرسی اتهامات خود را رد کرده است. هفته گذشته، هیئت‌منصفه انتخاب شد و مطر در تمام جلسات این روند حضور داشت، یادداشت‌برداری می‌کرد و با وکلایش مشورت می‌کرد.

او روز دوشنبه، هنگام ورود به دادگاه و عبور از کنار خبرنگارانی که در حال عکاسی و فیلم‌برداری بودند، با آرامش گفت: «آزادی برای فلسطین».

محاکمه او با یک چالش برای تیم وکلایش آغاز شد، چرا که ناتانیل بارون، وکیل مدافعش، به دلیل بیماری نامشخصی در بیمارستان بستری شد و نتوانست در جلسه آغازین دادگاه حضور داشته باشد. قاضی دیوید فولی درخواست تیم دفاع برای تعویق جلسه را رد کرد و دستور داد یکی از همکاران بارون بیانیه آغازین دفاعیه را به جای او ارائه دهد.

پس از شروع شهادت‌ها، انتظار می‌رود که محاکمه حدود یک هفته تا ۱۰ روز طول بکشد. اعضای هیئت‌منصفه فیلم‌ها و عکس‌هایی از روز حمله را خواهند دید؛ حمله‌ای که با دخالت حاضران در سالن به پایان رسید. مطر به بازپرس‌ها گفته بود که با اتوبوس به چاتاکوا، شهری در ۱۲۰ کیلومتری جنوب بوفالو، سفر کرده و به نظر می‌رسد که شب قبل از حمله را در محوطه این مرکز فرهنگی و آموزشی گذرانده است.

وکیل مطر هنوز مشخص نکرده که قرار است از چه راهبردی برای دفاع از موکلش استفاده کند. گفته می‌شود در صورتی که مطر محکوم شناخته شود برای تلاش برای قتل به حداکثر ۲۵ سال زندان محکوم خواهد شد. با این حال با توجه به اتهامات دیگر او انتظار می‌رود که حبسی طولانی‌مدت‌تر در انتظار این مرد جوان باشد.

سلمان رشدی، نویسنده هندی‌تبار بریتانیایی-آمریکایی جزئیات حمله و دوران طولانی و دردناک بهبودی خود را در کتاب خاطراتش با عنوان «چاقو: تأملاتی پس از یک تلاش برای قتل» که سال گذشته منتشر شد، شرح داده است.