چه رنگی بپوشیم که پشه نیشمان نزند؟

به گزارش سرویس اجتماعی مخاطب ۲۴ به نقل از عصر ایران، گروهی از دانشمندان دانشگاه واشنگتن دریافته اند که پشه‌ها پس از شناسایی گاز دی اکسید کربن از نفس انسان، به طور معمول به سمت رنگ‌های خاصی مانند قرمز، نارنجی، سیاه و سبزآبی پرواز می‌کنند. این حشرات کوچک اغلب رنگ‌هایی مانند سبز، بنفش، آبی و سفید را نادیده می‌گیرند. این یافته‌ها ممکن است ما را در جهت فراگیری نحوه یافتن میزبان توسط پشه‌ها سوق دهد، زیرا پوست انسان یک سیگنال قرمز-نارنجی قوی به چشمان آن‌ها ارسال می‌کند.

به گفته جفری ریفل، استاد زیست شناسی دانشگاه واشنگتن و مولف ارشد مطالعه، به نظر می‌رسد پشه‌ها از روایح برای کمک به تشخیص چیز‌هایی که اطراف آن‌ها قرار دارد، مانند میزبانی برای نیش زدن، استفاده می‌کنند. زمانی که پشه‌ها ترکیبات خاصی مانند دی اکسید کربن را از نفس ما استشمام می‌کنند، آن رایحه چشم‌های حشره را برای اسکن رنگ‌هایی خاص و الگو‌های دیداری دیگر که با میزبان بالقوه مرتبط هستند، تحریک کرده و به سمت آن هدایت می‌کند.

نتایج این مطالعه که در نشریه Nature Communications منتشر شده است، نشان می‌دهد حس بویایی پشه چگونه بر واکنش این حیوان بر نشانه‌های دیداری تاثیر می‌گذارد. دانستن این که کدام رنگ‌ها پشه‌های گرسنه را جذب کرده و کدام رنگ‌ها این گونه نیستند می‌تواند به طراحی مواد دفع کننده، تله‌ها و روش‌های دیگر برای دور نگه داشتن این حشرات از ما کمک کند. ه گفته ریفل، سه نشانه اصلی پشه‌ها را به سمت خود جذب می‌کند که شامل نفس، عرق و دمای پوست انسان می‌شوند. در این مطالعه نشانه چهارم یعنی رنگ قرمز نیز شناسایی شده است که نه فقط در لباس‌های انسان، بلکه در پوست هر فردی نیز یافت می‌شود. بدون در نظر گرفتن رنگدانه‌های پوست، همه ما یک علامت قرمز قوی ارائه می‌کنیم. فیلتر کردن این رنگ‌های جذاب در پوست یا پوشیدن لباس به رنگ‌هایی که پشه‌ها را جذب نمی‌کند می‌تواند روش دیگری برای در امان ماندن از نیش این حشرات کوچک، اما خطرناک باشد.

پژوهشگران رفتار پشه‌های تب زرد ماده در مواجهه با نشانه‌های دیداری و بویایی مختلف را بررسی کردند. همانند گونه‌های دیگر پشه، تنها پشه‌های ماده تب زرد خون می‌مکند، اما نیش آن‌ها می‌تواند تب دنگی، تب زرد، چیکونگونیا و زیکا را انتقال دهد.

در غیاب محرک بو، توجه چندانی به نقطه رنگی در کف محفظه‌ای که در آن قرار داشتند، نشان نمی‌دادند. پس از انتشار دی اکسید کربن در محفظه، پشه‌ها همچنان نقطه رنگی را اگر سبز، آبی، یا بنفش بود، نادیده می‌گرفتند. اما اگر نقطه به رنگ قرمز، نارنجی، سیاه یا سبزآبی بود، پشه‌ها به سمت آن پرواز می‌کردند.

پژوهش‌های پیشین نشان داده بود که فعالیت شکار پشه‌های ماده با استشمام دی اکسید کربن افزایش می‌یابد. مطالعه جدید دانشگاه واشنگتن نشان داده است که پس از استشمام دی اکسید کربن، چشم‌های پشه‌ها طول موج‌های خاصی را در طیف دیداری ترجیح می‌دهد.

بنابر آزمایش ها، پشه‌ها طول موج‌های بلندتر نور را پس از استشمام دی اکسید کربن ترجیح می‌دهند.

پوست انسان بدون در نظر گرفتن رنگدانه‌های آن، سیگنالی با طول موج بلند در محدوده قرمز-نارنجی منتشر می‌کند. از این رو، همه ما به چشم پشه‌ها وعده‌های غذایی خوشمزه‌ای به نظر می‌رسیم!

زمانی که تیم پژوهشی دانشگاه واشنگتن از کارت‌هایی با رنگ پوست انسان یا دست برهنه یکی از پژوهشگران استفاده کرد، پشه‌ها بار دیگر تنها پس از انتشار دی اکسید کربن در محفظه به سمت محرک دیداری پرواز کردند. در صورت استفاده از فیلتر‌هایی برای حذف سیگنال‌های طول موج بلند یا پوشیدن دستکشی سبز رنگ، پشه‌ها با انتشار دی اکسید کربن نیز به سمت محرک دیداری پرواز نمی‌کردند.