ارزی که برای بورس تبدیل به ریال نشد!

کاهش‌های پی‌درپی شاخص بورس در سال گذشته، مسئولان را بر آن داشت تا تصمیمات مختلفی برای به تعادل رساندن بازار سرمایه اخذ کنند و یکی از این تصمیمات تزریق منابع صندوق توسعه ملی به این بازار بود.

در این راستا، اواخر شهریور سال گذشته حسن قالیباف اصل – رئیس اسبق سازمان بورس و اوراق بهادار – اعلام کرد که این سازمان پیگیر نهایی شدن انتقال یک درصد از منابع صندوق توسعه ملی به صندوق تثبیت بازار است.

البته این ماجرا از همان اول مبهم بود و مسئولان در بخش بورس، وزارت اقتصاد و صندوق توسعه ملی یا هیات امنای صندوق توسعه ملی در این رابطه به صراحت صحبت نکردند که قرار است این منابع از کجا و به چه میزان تامین و به بورس تزریق شود و بعد از صدور مجوز‌ها چه روالی در حال طی شدن است و فقط به توافق و حل ابهام و وعده‌های هر هفته‌ای برای انتقال منابع بسنده کردند.

تزریق ۲۰۰۰ میلیارد تومان به بورس

در نهایت محسن خدابخش، مدیر سابق نظارت بر بورس‌های سازمان بورس اعلام کرد که سازمان بورس به عنوان متولی بازار از طریق همه مراجع تزریق یک درصد صندوق توسعه ملی را پیگیری کرده و اولین تخصیص منابع به صندوق تثبیت وارد می‌شود.

البته خدابخش بر تزریق منابع مذکور در چند فاز تاکید کرد و گفت: رقمی که باید در فاز نخست به صندوق تثبیت تزریق شود معادل ۲۰۰۰ میلیارد تومان است.

چالش‌های اجرای مصوبه

این ماجرا از روز نخست نیز چالش‌های زیادی داشت. برای مثال صندوق توسعه ملی اعلام کرد که قرار نیست از منابع ارزی به بورس داده شود و بورس باید منتظر منابع ریالی باشد. بعد از آن نیز صندوق توسعه ملی اعلام کرد که بورسی‌ها اصلا تزریق منابع را پیگیری نکردند، البته بورسی‌ها نیز در آن سوی ماجرا این ادعا را رد کرده و اعلام کردند تزریق منابع درحال پیگیری است.

در هر صورت تقریبا جزئیات زیادی از تزریق منابع در دست نیست. تنها آمار موجود از سوی ابراهیم آقابابائی، رئیس سابق صندوق توسعه و تثبیت بازار اعلام شده است که نشان میدهد تا اول تیرماه سال جاری، ۲۰۳۴ میلیارد تومان (۱۰۰۰میلیارد تومان در پنجم آذرماه سال گذشته و ۱۰۳۴ میلیارد نیز در اردیبهشت ماه سال جاری) تزریق شده است.

عدم تبدیل ارز به ریال

با همه این مباحث، مجید عشقی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در آخرین اظهار نظر خود درمورد مصوبه تزریق منابع از صندوق توسعه ملی به صندوق تثبیت بازار سرمایه اعلام کرده است: این مصوبه درحال پیگیری است. البته بخشی از آن تزریق شده است و تلاش می‌کنیم این منابع به صورت مستمر و هر ساله به صندوق تثبیت تزریق شود. دولت سیاستی دارد که ارز صندوق توسعه ملی به ریال تبدیل نشود و منابع از محل ریال‌هایی که قبلا تبدیل شده است به صندوق تثبیت تزریق شود. اما به نظر من با بازگشت اعتماد و ثبات به بازار سرمایه نیازی به منابع صندوق نخواهیم داشت. هرچند صندوق تثبیت و توسعه بازار در جایی که لازم باشد ورود پیدا می‌کند، اما تلاش این است که کمترین حضور را داشته باشد تا بازار به حالت عادی برگردد.

به نظر می‌رسد صندوق توسعه ملی همچنان در گیر و دار عدم تبدیل منابع ارزی به منابع ریالی است. این درحالی است که بازار سرمایه روی شیب منفی در حرکت بوده و بسیاری از کارشناسان بر این باورند که طرف فروش در بازار قوی نیست، اما از آنجا که در بازار نقدینگی وجود ندارد و منابعی در بازار نیست، روند حرکت شاخص‌ها نزولی می‌شود.