علت نابسامانی بازار تایر چیست؟

مخاطب۲۴ : بر اساس مصوبه ستاد تنظیم بازار در تاریخ ۱۴۰۱.۴.۱۸ که توسط سازمان حمایت به معاونت‌های وزارت صمت ابلاغ شد، شیوه تعیین قیمت کالا‌های مشمول قیمت‌گذاری تغییر کرد.

در شیوه جدید تعیین قیمت کالا‌های مشمول قیمت‌گذاری بعد از پیشنهاد‌های صنوف و کارخانه‌داران توسط دفاتر تخصصی وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و صنعت، معدن و تجارت به سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان اعلام می‌شود.

سپس بعد از بررسی به کمیسیون اقتصادی دولت ارجاع و بعد از بررسی مجدد و تأیید محتوای پیشنهاد در ستاد تنظیم بازار تصویب می‌شود و بعد از تأیید نهایی اعلام رسمی خواهد شد.

پیش‌ازاین قیمت‌گذاری در ستاد تنظیم بازار به‌دنبال پیشنهاد تولیدکنندگان و نظر کارشناسی دفاتر تخصصی و تعیین قیمت سازمان حمایت انجام می‌شد.

وحید خراسانی کارشناس صنعت تایر با اشاره به گرانی قیمت تایر در بازار به خبرنگار تسنیم گفت: فرایند پیشین قیمت‌گذاری از دیدگاه صنوف تولیدی مورد انتقاد بود و آن‎‌ها همواره به تأخیر سازمان حمایت در تصویب قیمت‌ها اعتراض داشتند؛ البته در شیوه جدید قیمت‌گذاری منوط شدن قیمت مصوب به تأیید رئیس‌جمهور و کمیسیون اقتصادی دولت، طولانی‌شدن این فرایند قابل‌پیش‌بینی است.

وی در ادامه افزود: به‌عنوان نمونه بازار تایر سواری به همین علت دچار کمبود، افزایش قیمت نامتعارف و ایجاد بازار سیاه شده است. تولیدکنندگان تایر آخرین بار دی‌ماه ۱۳۹۹ موفق به دریافت مجوز افزایش قیمت شدند و در سال ۱۴۰۰ با وجود تورم کالا‌های مواد اولیه و افزایش حقوق و دستمزد علی‌رغم درخواست‌های مکرر به آن‌ها مجوزی برای افزایش قیمت داده نشد.

این کارشناس صنعت تایر با اشاره به آسیب قیمت‌گذاری نادرست، اظهار داشت: خردادماه سال جاری در حالی با افزایش قیمت ۳۰ درصدی این کالا موافقت شد که بنا بر ادعای انجمن تولید‌کنندگان تایر، مواد اولیه ۷۴ درصد و هزینه حقوق، دستمزد و سربار ۹۴ درصد افزایش یافته بود.

خراسانی در ادامه گفت: باتوجه‌به افزایش قیمت ارز در نیمه اول سال جاری، تولیدکنندگان در شهریور‌ماه درخواست افزایش قیمت ۲۵ درصدی داشتند که باتوجه‌به تغییر فرایند قیمت‌گذاری تا کنون به‌طور رسمی مورد تأیید قرار نگرفته است.

وی اضافه کرد: این در حالی است که باتوجه‌به افزایش ۴۰ درصدی قیمت ارز از شهریورماه امسال تاکنون، موافقت با درخواست افزایش قیمت ۲۵ درصدی هم برای تولیدکنندگان چاره‌ساز نخواهد بود و آن‌ها مجبور به تولید در ناحیه ضرر خواهند بود.

ضرورت تغییر در شیوه قیمت‌گذاری تایر

خراسانی با بیان اینکه تداوم این وضع موجب بحرانی شدن اوضاع کارخانه‌های تولید تایر شده است، گفت: برخی از شرکت‌ها که تولید‌کننده باکیفیت‌ترین تایر‌های سواری در کشور هستند، در بهمن‌ماه سال جاری به‌علت اعتصاب کارکنان در نتیجه عدم‌توانایی شرکت در پرداخت مطالبات چندین روز تعطیل بوده تولید را متوقف کردند.

وی در پایان با اشاره به اهمیت کنترل بازار تایر توسط نهاد‌های نظارتی گفت: دستگاه‌های نظارتی باید به مسئله برخورد با عرضه خارج از شبکه قانون و قاچاق برخورد کنند. از طرف دیگر اصلاح فرایند قیمت‌گذاری به‌نحوی باید صورت پذیرد که نظارت بر قیمت‌گذاری به‌صورت پسینی باشد؛ یعنی صنوف مربوطه قیمت مدنظر خود را اعلام و مدارک و مستندات را به سازمان حمایت و ستاد تنظیم بازار ارائه کنند.

اعمال سیاست‌های اشتباه در قیمت‌گذاری به‌ضرر مصرف‌کنندگان است

 به‌نظر می‌رسد که این تصور در برخی مسئولین وجود دارد که تأخیر در اعلام قیمت‌های جدید و یا کاستن از میزان افزایش قیمت درخواستی تولیدکنندگان، در جهت حمایت از مصرف‌کنندگان است.
اما اتفاقاتی که در کف بازار به وقوع می‌پیوندد متفاوت با این تصور است، به‌عنوان نمونه در بازار تایر، در برهه کنونی باتوجه‌به این‌که تولید‌کنندگان مجبور به تولید در ناحیه ضرر هستند به‌منظور کم‌کردن ضرر، تولید خود را کاهش می‌دهند از سوی دیگر توزیع‌کنندگان تایر نیز به‌علت وجود انتظارات تورمی تایر را عرضه نمی‌کنند تا قیمت‌ها اصلاح شود.

افزایش عجیب قیمت تایر پراید به‌دلیل عدم‌اعلام قیمت‌های جدید

در نتیجه کاهش عرضه و وجود انتظارات تورمی قیمت بسیار بیشتر از افزایش قیمت درخواستی تولیدکنندگان بالا رفته است، به‌عنوان‌مثال قیمت یک جفت تایر پرایدی ۱.۱ میلیون تومان بود که در صورت موافقت با درخواست افزایش قیمت ۲۵ درصدی قیمت آن به ۱.۴ میلیون می‌رسید.

اما هم‌اکنون در نتیجه عدم توجه به درخواست افزایش قیمت تولیدکنندگان، قیمت این کالا به ۳.۵ تا ۴ میلیون تومان رسیده است که فشار زیادی به مصرف‌کنندگان وارد نموده و باعث نارضایتی مردم شده است.