افزایش قیمت لبنیات و افت مصرف؛ یارانه نهاده‌ها هدر می‌رود

با جهش قیمت شیرخام و کمبود نهاده‌های دامی، قیمت لبنیات روند صعودی گرفته و مصرف مردم کاهش یافته است. همزمان بخش بزرگی از شیر تولیدی کشور به‌صورت شیرخشک صادر می‌شود و کارشناسان معتقدند یارانه نهاده‌های دامی به‌جای حمایت از مصرف داخلی، عملاً به جیب بازارهای خارجی می‌رود.

کد خبر: ۶۹۱۷۰

تاریخ انتشار: ۱۷ آذر ۱۴۰۴ - ۱۶:۵۰

به گزارش مخاطب ۲۴، قیمت لبنیات در هفته‌های اخیر افزایش تصاعدی پیدا کرده است. تغییر قیمت‌ها حتی به روزانه هم کشیده شده است. کارخانه‌های لبنی افزایش قیمت را نتیجه گران شدن شیر خام توسط دامداران می‌دانند و دامداری‌ها هم کمبود نهاده‌ها در ماه‌های اخیر را باعث می‌دانند.

با حضور امیرحسین اسماعیل‌پور، مدیرعامل یکی از کارخانه‌های تولید لبنیات و علی احسان ظفری، رئیس اتحادیه فرآورده‌های لبنی درباره وضعیت بازار لبنیات و راهکار‌های رفع مشکلات گفت‌و‌گو کرده است.

امیرحسین اسماعیل‌پور:برگشت محصول زیاد شده است

با افزایش قیمت لبنیات، برگشت فرآورده‌ها زیاد شده، چون مردم کمتر لبنیات می‌خرند. از لحاظ مقدار فروش، افت داشته‌ایم. این نشان می‌دهد که مردم کمتر می‌توانند لبنیات بخرند. قیمت مواداولیه لبنیات در ۳‌ماه اخیر ۷۰ درصد گران شده و شیر خام از ۲۳ هزار تومان به ۳۵ هزار تومان رسیده است. ۶۵ درصد قیمت شیرخام را نهاده‌های دامی مثل ذرت، جو، سویا و کاه تشکیل می‌دهد که در چندماه اخیر در سامانه بازارگاه به خوبی تامین نشده است. همچنین تب برفکی سبب شده در برخی دامداری‌ها ۳۰ درصد تلفات دام داشته باشیم. قبلا پول شیرخام را ۳‌ماه بعد می‌دادیم، اما اکنون باید نقدی پرداخت کنیم، چون دامداران مشکل دارند. قطعی‌های مستمر برق کارخانه‌ها هم سبب آسیب دیدن دستگاه‌هایی مثل دیگ‌های بخار شده که بر هزینه تمام‌شده تولید لبنیات افزوده است.

در مورد شیر مدارس قیمت دولتی آن ۱۳ هزار تومان تصویب شده، اما آموزش و پرورش، چون بودجه کمی دارد، نتوانست بموقع پول را پرداخت کند. قرار شده قیمت آن به حدود ۱۸ هزار تومان افزایش پیدا کند تا طی یکی دو هفته آینده توزیع آن در مدارس شروع شود.

پرمصرف‌ترین محصول در لبنیات، شیرخشک است که عمدتا هم صادر می‌شود، چون شیرخشک تولید ایران به‌مراتب ارزان‌تر از قیمت جهانی است. به همین دلیل کارخانه‌های لبنی، تولید شیرخشک را افزایش و در عوض تولید سایر محصولات را کاهش داده‌اند. از کل شیرخام تولیدی کشور، ۲۴ درصد صرف تولید شیر پاستوریزه، ۲۲ درصد پنیر، ۹ درصد ماست، ۱۲ درصد کره و ۱۳ درصد خامه می‌شود. به‌نظر می‌رسد از این به بعد دولت ارز ۲۸۵۰۰ تومانی برای نهاده نمی‌دهد. شاید رئیس‌کل بانک مرکزی بگوید می‌دهد، اما دیگر قابل پرداخت نیست چراکه همه نهاده‌ها توسط یک شخص وارد می‌شود و این شخص با انحصار در بازار، نهاده‌ها را توزیع نمی‌کند.

علی احسان ظفری: یارانه لبنیات به جیب خارجی‌ها می‌رود

با توجه به حضورم در جلسات تنظیم بازار باید بگویم تصمیم‌گیرندگان اصلی خیلی به فکر سفره مردم نیستند. وزارت جهادکشاورزی آمار شیرخام را ۱۲.۸ میلیون تن در سال می‌دهد. ۷ میلیون تن آن جذب صنایع پودری یعنی شیرخشک می‌شود که نهایتا صادر می‌شود و درواقع مواداولیه کشور‌های مقصد می‌شود. ارز دولتی ۲۸۵۰۰ تومانی به نهاده‌های دامی اختصاص می‌یابد تا نهایتا لبنیات برای مردم کشورمان با قیمت پایین عرضه شود، نه اینکه با تولید و صادرات شیرخشک، به جیب کشور‌های مقصد برود.

سالانه ۲۰ هزار تن مصرف شیرخشک داریم، اما الان ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تن صادرات رسمی و غیررسمی شیرخشک صورت می‌گیرد. هر یک کیلوگرم شیرخشک از ۱۱ کیلوگرم شیرخام تولید می‌شود. نیروی انتظامی عدد قابل‌توجهی از قاچاق شیرخشک داده است به‌طوری که بالای ۵۰ درصد آن به پاکستان قاچاق می‌شود. از ۵.۸ میلیون تن شیرخام باقیمانده حدود یک میلیون تن صرف شیردهی گوساله‌های نورس می‌شود و بقیه به تولید لبنیات می‌رسد.

ایران ۸۶ میلیون نفر جمعیت دارد و با ۱۲.۸ میلیون تن تولید شیرخام حتی اگر یک کیلوگرم از آن هم صادر نشود، باید سرانه مصرف کشور به ۱۳۰ کیلوگرم برسد درحالی‌که استاندارد جهانی ۱۸۰ کیلوگرم است.

امروز سرانه مصرف لبنیات ایران ۵۰ کیلوگرم است. در سال ۱۳۸۹ سرانه مصرف لبنیات ایران به ۱۳۰ کیلوگرم رسیده بود، اما با افزایش شدید قیمت لبنیات، دهک‌های یک تا ۵، یعنی حدود ۴۰ تا ۴۵ میلیون نفر از جامعه دیگر قدرت خرید لبنیات ندارند. باید سرریز تقاضای داخلی صرف صادرات شیرخشک شود، اما هم‌اکنون نیاز سفره مردم صادر می‌شود. یعنی ارز ۲۸۵۰۰ تومانی برای واردات نهاده می‌دهیم، اما شیرخشکی که با این ارز ارزان تولید شده با ارز آزاد صادر می‌شود.

منبع: اقتصاد نیوز