پرکاربردترین روغن گیاهی جهان را بشناسید

روغن ذرت منبع غنی ویتامین E، بهبود عملکرد سیستم عصبی، کاهش کلسترول بد خون LDL، کاهش ریسک ابتلا به سرطان سینه، سلامت قلب و عروق، حاوی امگا ۶ و ۹، حاوی فیتواسترول‌های طبیعی، مقاومت حرارتی بالا است.

کد خبر: ۶۳۸۱۵

تاریخ انتشار: ۱۲ تير ۱۴۰۴ - ۲۲:۴۴

به گزارش مخاطب 24: روغن ذرت منبع غنی ویتامین E، بهبود عملکرد سیستم عصبی، کاهش کلسترول بد خون LDL، کاهش ریسک ابتلا به سرطان سینه، سلامت قلب و عروق، حاوی امگا ۶ و ۹، حاوی فیتواسترول‌های طبیعی، مقاومت حرارتی بالا می باشد و می توانید برای سرخ کردن با حرارت ملایم، پخت و پز، تهیه سس و چاشنی سالاد، مرینیت کردن گوشت و مرغ استفاده کنید.

روغن ذرت، یکی از پرکاربردترین روغن‌ های گیاهی جهان، از جوانه‌ های دانه ذرت استخراج می‌ شود. این روغن به‌ دلیل نقطه دود بالا (حدود ۲۳۰ درجه سانتیگراد)، طعم ملایم و غنی‌ بودن از ترکیبات مفید، جایگاهی ویژه در آشپزی، صنایع غذایی، آرایشی و حتی صنعتی دارد.

روغن ذرت منبعی غنی از اسیدهای چرب غیراشباع و ویتامین E است که با پایداری حرارتی مطلوب، برای سرخ کردن، پخت و پز، تولید سس‌ ها، مارگارین و محصولات آرایشی-بهداشتی کاربرد گسترده دارد.

ترکیبات و ارزش غذایی روغن ذرت

روغن ذرت سرشار از ترکیبات زیست‌ فعال است:

اسیدهای چرب غیراشباع (۸۵%): عمدتاً شامل اسید لینولئیک (امگا-۶: ۵۴–۶۰%) و اسید اولئیک (امگا-۹: ۲۵–۳۱%) که برای سلامت قلب حیاتی هستند.

ویتامین E: آنتی ‌اکسیدانی قوی که با رادیکال‌ های آزاد مبارزه می ‌کند (۱۵% نیاز روزانه در ۱۰۰ گرم).

فیتواسترول ‌ها: کاهنده کلسترول بد (LDL). انرژی ۹۰۰ کیلوکالری در ۱۰۰ گرم.

نکته سلامتی:

نسبت بالای امگا-۶ به امگا-۳ (کمتر از ۱%) ممکن است در صورت مصرف نامتعادل باعث التهاب شود. توصیه می ‌شود آن را با روغن‌ های غنی از امگا-۳ (مثل روغن زیتون) ترکیب کنید.

فرآیند تولید روغن ذرت

استخراج جوانه

جوانه‌ها از دانه ذرت (با چربی ۱ تا ۴ درصد) جدا شده و با استفاده از فشار و حرارت، روغن اولیه آن‌ها استخراج می‌شو

تصفیه

صمغ ‌گیری و خنثی ‌سازی اسیدهای چرب آزاد.

رنگ ‌بری (حذف رنگدانه ‌ها).

بوگیری (حذف بوهای نامطلوب).

زمستانه ‌گذاری (حذف چربی ‌های جامد برای جلوگیری از کدرشدن در سرما).

بسته‌ بندی استریل

برای جلوگیری از اکسیداسیون و فساد.

خواص درمانی و سلامت روغن ذرت

قلب و عروق

فیتواسترول‌ ها جذب کلسترول روده را مهار کرده، LDL را تا ۱۰-۱۵٪ کاهش می دهند.

اسیدهای چرب غیراشباع از تصلب شرایین یعنی تنگ شدن سرخرگ ها جلوگیری می کنند.

پوست و مو

ویتامین E با خنثی سازی رادیکال های آزاد، چینوچروک را کاهش می دهد.

اسید لینولئیک سد پوستی را تقویت کرده، در درمان اگزما مؤثر است.

کاربرد موضعی به عنوان نرم کننده در شامپوها و کرم ها.

دیابت و فشار خون

جایگزینی روغن های اشباع با روغن ذرت، حساسیت به انسولین را بهبود می بخشد.

مطالعات به عمل آمده، نشان دهنده کاهش ۲-۴ mmHg در فشارخون سیستولیک است.

مفاصل و ایمنی

اسیدهای چرب امگا-۶ پیشساز پروستاگلاندین ها هستند که التهاب مفاصل را مهار می کنند.

تقویت عملکرد لنفوسیت های T در پاسخ ایمنی.

کاربردهای روغن ذرت

آشپزی

سرخ کردن عمیق:

به ‌دلیل نقطه دود بالا (۲۳۰-۲۳۲°C)، مقاومت در برابر تجزیه حرارتی و حفظ پایداری در دمای بالا.

مثال: سرخ‌ کردن مرغ، سیب ‌زمینی و دونات بدون ایجاد طعم سوختگی.

پخت و پز روزمره:

تفت ‌دادن سریع سبزیجات و گوشت با ایجاد سطحی ترد.

تهیه سس‌ های امولسیونی (مثل مایونز) به ‌دلیل خاصیت امولسیون‌ سازی طبیعی.

پخت شیرینی و نان

طعم خنثی آن باعث عدم تداخل با عطر مواد اولیه می‌ شود.

کاربردهای ویژه در آشپزی

روغن اسپری برای جلوگیری از چسبیدن غذا به ظروف.

تهیه ماریناد برای نفوذ بهتر ادویه‌ ها به بافت گوشت.

صنایع آرایشی و بهداشتی

مراقبت از پوست

نرم‌ کننده و آبرسان در کرم‌ ها و لوسیون‌ ها (به ‌دلیل اسید لینولئیک مشابه چربی پوست).

کاهش چین‌‌ و چروک با آنتی ‌اکسیدان ویتامین E.

محصولات مو

شامپوهای ترمیم‌ کننده، ترمیم موهای خشک و آسیب‌ دیده.

نرم‌ کننده طبیعی در ماسک ‌های مو بدون ایجاد چربی اضافی.

سایر محصولات

پایه ساخت صابون‌ های گلیسیرینه و محصولات مراقبت از ناخن.

داروسازی و پزشکی

حامل داروها

انتقال داروهای لیپوفیل (محلول در چربی) مانند ویتامین‌ های D، E، K.

تولید کپسول‌ های نرم (مثل مکمل‌ های روغن ماهی).

کاربردهای بالینی

تولید نیتروگلیسیرین برای درمان آنژین صدری.

پایه پمادهای ضدالتهاب برای درمان اگزما و پسوریازیس.

کاربردهای صنعتی

تولید انرژی سبز

بیودیزل: جایگزین سازگار با محیط‌زیست برای سوخت‌ های فسیلی

کاهش ۵۰-۸۰٪ گازهای گلخانه ‌ای

تجدیدپذیر و قابل تولید از ضایعات کشاورزی

صنایع شیمیایی و روان‌ کننده صنعتی

روان ‌کاری ماشین ‌آلات برش فلزات

پایه تولید گریس ‌های زیست‌ تجزیه‌ پذیر

تولید رنگ و رزین

ماده اولیه رنگ‌ های الکیدی

ساخت پوشش ‌های ضدخوردگی برای فلزات

کشاورزیو حامل آفت ‌کش ‌ها:

انتقال مؤثر سموم (مانند پیرتروئیدها)

افزایش پوشش سمپاشی روی گیاهان

پوشش محافظ بذر:

ایجاد لایه ضدآب برای جوانه‌ زنی بهتر

صنایع بسته‌ بندی و پوشش‌ های ضدزنگ:

محافظت از سطوح فلزی در برابر رطوبت

جایگزین پوشش ‌های پایه نفتی

متالورژیو خنک ‌کننده و روان‌ ساز:

جلوگیری از اصطکاک در عملیات تراشکاری

افزایش طول عمر ابزارهای صنعتی

فناوری ‌های نوینو جوهرهای صنعتی:

پایه چاپگرهای سه‌ بعدی

تولید مدارهای الکترونیکی چاپی

پلیمرهای سبز و سوخت‌های نسل سوم:

تبدیل روغن به هیدروژن سبز با فرآیند الکترولیز.

ساخت پلاستیک‌ های گیاهی برای قطعات خودرو (کاهش آلودگی محیط زیست)

کاربردهای زیست ‌محیطیو جایگزین پایدار نفت:

تجزیه‌ پذیری ۹۵% در ۲۱ روز (برخلاف روغن ‌های معدنی که قرن ‌ها در طبیعت باقی می ‌مانند).

کاهش آلودگی آب‌ ها در صنایع (مثل روان ‌کننده‌ های تجهیزات غذایی).

اقتصاد چرخشی:

بازیافت ضایعات روغن برای تولید سوخت زیستی.

استفاده از تفاله ذرت پس از استخراج روغن در خوراک دام.

نکات مهم در استفاده از روغن ذرت

ملاحظات آشپزی

استفاده مجدد از روغن ذرت پس از سرخ کردن عمیق، به دلیل تشکیل ترکیبات سرطان ‌زایی مانند آکریل ‌آمید و آلدئیدهای سمی به شدت خطرناک است. این ترکیبات هنگام گرمایش مجدد روغن در دمای بالا تشدید می‌ شوند و با افزایش خطر آسیب DNA و تومورهای سرطانی مرتبط هستند. همچنین، توصیه می‌ شود دمای سرخ ‌کردن از ۱۹۰°C عبور نکند تا از تخریب ساختار اسیدهای چرب مفید جلوگیری شود.

ملاحظات صنعتی و پزشکی

در مصارف دارویی مانند تولید کپسول ‌های نرم یا پمادهای موضعی، ضروری است از روغن ذرت درجه دارویی استفاده شود که فاقد باقیمانده‌ های سمی حلال هگزان است. هگزان باقیمانده در روغن ‌های صنعتی معمولی می ‌تواند موجب نوروپاتی محیطی و اختلالات سیستم عصبی مرکزی شود. استانداردهای تولید این روغن ‌ها شامل آزمایش‌ های دقیق HPLC برای اطمینان از خلوص بالای ۹۹.۵٪ است.

ملاحظات زیست ‌محیطی و سلامتی

اولویت‌ دهی به روغن استخراج ‌شده از ذرت غیرتراریخته (Non-GMO)، خطر مواجهه با بقایای آفت ‌کش ‌هایی مانند گلایفوسیت را کاهش می ‌دهد. مطالعات نشان داده گلایفوسیت به عنوان مختل‌ کننده غدد درون ‌ریز با اختلالات هورمونی، ناباروری و افزایش خطر لنفوم ارتباط دارد.

روغن ذرت کانولا

روش های نگهداری و مصرف بهینه روغن ذرت

نگهداری روغن در بطری‌ های تیره ‌رنگ و دور از نور مستقیم خورشید، از اکسیداسیون چربی ‌دهی غیراشباع جلوگیری می‌ کند. مصرف آن حداکثر تا ۶ ماه پس از باز کردن درب بطری توصیه می ‌شود، زیرا اکسیداسیون تدریجی موجب تشکیل ترکیبات پراکسیدی مضر می گردد. برای توازن نسبت امگا-۶ به امگا-۳ (که در روغن ذرت ~۴۶:۱ است)، ترکیب آن با روغن ‌های غنی از امگا-۳ مانند روغن کلزا یا گردو ضروری است.

عوارض جانبی روغن ذرت

چاقی و التهاب: مصرف بیش ‌از حد به‌ دلیل کالری بالا و نسبت نامتعادل امگا-۶.

نگرانی‌ های سرطان: ارتباط احتمالی امگا-۶ زیاد با افزایش خطر سرطان پروستات (در مصرف افراطی).

ذرت تراریخته: باقیمانده آفت ‌کش ‌هایی مانند گلایفوسیت در روغن‌ های استخراج ‌شده از ذرت ‌های تراریخته ممکن است اثرات سوء داشته باشد.

حساسیت ‌زا: در موارد نادر باعث واکنش ‌های آلرژیک می ‌شود.

روش‌ های تشخیص روغن ذرت اصل

بررسی نشان‌ های رسمی و بسته‌ بندی: وجود پروانه بهداشت از وزارت بهداشت و نشان استاندارد ملی ایران (ISIRI) روی برچسب محصول، اولین نشانه اصالت است. درب بطری باید پلمپ فیزیکی (بدون شکستگی) و تاریخ تولید/انقضای خوانا داشته باشد. بطری ‌های تقلبی اغلب درب‌ های شل، برچسب ‌های بی ‌دقت یا تاریخ‌ های مخدوش دارند.

قیمت روغن ذرت و کانال توزیع: قیمت غیرمنطقی پایین (کمتر از ۸۰٪ میانگین بازار) نشانه تقلبی بودن است. خرید از فروشگاه‌ های معتبر زنجیره‌ ای یا داروخانه ‌ها احتمال دریافت محصول تقلبی را کاهش می ‌دهد. فروشندگان فاقد مجوز یا دوره ‌گردها معمولاً محصولات تاریخ‌ گذشته یا ترکیبی با روغن‌ های ارزان ‌تر می ‌فروشند.

آزمایش ‌های فیزیکی

طعم و بو: روغن اصل طعم ملایم و بدون بوی تند/ترشیدگی دارد.

رنگ: رنگ زرد کمرنگ یکدست (نه زرد پررنگ یا قهوه‌ ای).

ویسکوزیته: هنگام ریختن، جریانی یکنواخت و بدون ذرات معلق ایجاد می‌ کند.

تأیید اصالت دیجیتال:استفاده از سیستم‌ های رهگیری QR Code روی بطری (اسکن کد توسط اپلیکیشن‌ های رسمی) یا استعلام شماره سریال از طریق وب ‌سایت تولید کننده. محصولات اصل قابلیت ردیابی از خط تولید تا فروشگاه را ارائه می ‌دهند.

آزمایش ‌های شیمیایی ساده

تست یخچال: قراردادن روغن به مدت ۲ ساعت در یخچال (۴°C). روغن اصل کدر نمی‌ شود. (برخلاف روغن ‌های تقلبی حاوی پالم).

تست جذب کاغذ: یک قطره روغن روی کاغذ سفید. لکه شفاف با حاشیه منظم نشانه اصل بودن است. لکه ‌های چرب مات یا حلقه‌ های رنگی، حاکی از ناخالصی است.

گواهی‌ های تکمیلی

آنالیز آزمایشگاهی (برای مصارف صنعتی) اندازه ‌گیری شاخص ‌هایی چون عدد پراکسید (کمتر از ۱۰ meq/kg) و اسیدیته آزاد (کمتر از ۰.۱٪).

گواهی عدم تراریختگی (Non-GMO) برای نمونه ‌های وارداتی.

هشدار:

به محصولات فاقد آدرس دقیق کارخانه و شماره تماس پشتیبانی شک کنید.

روغن ‌های با شکل کریستالی غیرعادی (رسوبات سفید) احتمالاً حاوی چربی ‌های هیدروژنه هستند.

در صورت مشاهده طعم فلزی یا سوزش گلو پس از مصرف، بلافاصله مصرف را متوقف کنید.

نکات خرید و نگهداری روغن ذرت

برای خرید روغن ذرت اصل، فروشگاه ‌های معتبر زنجیره‌ ای، سوپرمارکت‌ های دارای مجوز یا پلتفرم‌ های آنلاین تأیید شده را انتخاب کنید. همواره از خرید از منابع نامطمئن (مانند فروشندگان دوره ‌گرد یا سایت ‌های فاقد نماد اعتماد) پرهیز نمایید. پس از خرید، روغن را در محیطی خنک (دمای زیر ۲۵°C)، تاریک، دور از نور مستقیم خورشید و رطوبت نگهداری کنید.

پس از باز کردن درب بطری، حداکثر طی ۶ ماه آن را مصرف نمایید تا از اکسیداسیون چربی‌ ها، تشکیل ترکیبات مضر پراکسیدی و فساد ناشی از تماس با اکسیژن جلوگیری شود.

نتیجه‌ گیری

روغن ذرت به‌ ویژه نوع مرغوب آن مانند محصولات توسکا، با ترکیبی از اسیدهای چرب سالم، ویتامین E و فیتواسترول‌ ها، انتخابی مناسب برای پخت‌ و پز، صنعت و مراقبت‌ های بهداشتی است. با‌این‌ حال، تعادل در مصرف و توجه به کیفیت محصول (پرهیز از روغن ‌های فاقد استاندارد) کلید بهره‌ مندی از فواید آن است. این روغن نه‌ تنها طعمی ملایم به غذا می ‌بخشد، بلکه در مسیر سلامت قلب و پوست، همراهی قابل ‌اعتماد است.

منبع: دنیای اقتصاد