این آخر دنیا نیست

ظریف: اگر دادگاه تصمیم بگیرد که من از دولت بروم این کار را خواهم کرد

روز گذشته محمدجواد ظریف، معاون راهبردی رئیس‌جمهوری، در اجلاس مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، حضور پیدا کرد و پس از آن با فرید زکریا درباره اتفاقات منطقه، ایران و جهان به گفت‌و‌گو پرداخت.

کد خبر: ۵۶۸۳۵

تاریخ انتشار: ۰۴ بهمن ۱۴۰۳ - ۰۹:۴۷

مخاطب ۲۴- دیدار ظریف با طرف آمریکایی» حواشی و گمانه‌زنی‌هایی است که در این سفر هم مطرح شد، اما هادی محمدی، مدیرکل رسانه معاون راهبردی رئیس‌جمهور با تکذیب گمانه‌زنی‌های انجام‌شده این سفر را از اسارت حواشی رها کرده و درباره گمانه‌زنی برخی رسانه‌ها مبنی بر انجام مذاکرات با آمریکا در داووس، اشخاص و رسانه‌ها گفت: «هیچ‌گونه مذاکره‌ای در داووس با آمریکا و یا هیچ کشور دیگری صورت نگرفته و هرگونه مذاکره‌ای، براساس تصمیم مقامات عالی نظام و در چارچوب‌های دیپلماتیک با محوریت وزارت امور خارجه انجام می‌شود.»

فرضیه‌های اشتباه مشاوران ترامپ

ظریف ایران‌هراسی را ابزاری برای منزوی کردن ایران دانسته و گفت: «نتانیاهو از سال ۱۹۹۴ ادعا می‌کند که ایران مشغول تولید بمب هسته‌ای است. بیش از ۳۰ سال گذشته و آنها حرف خود را تکرار می‌کنند و می‌گویند که ایران چند روز با ساخت سلاح هسته‌ای فاصله دارد. این امنیتی‌سازی است نه امنیت. بعضی‌ها می‌خواهند ایران را به عنوان تهدید معرفی کنند. ایران و اسلام‌هراسی ابزاری برای اجرای برنامه‌هایی مانند جنایت غزه است که می‌گویند بر علیه ایران است. درحالی‌که علیه کودکان انجام می‌دهند.»

معاون راهبردی رئیس‌جمهور در پاسخ به سوال زکریا درباره یادداشتش در نشریه «فارن‌افرز» و اظهارات او مبنی بر وجود فرصتی برای انعقاد توافق هسته‌ای بین ایران با ترامپ گفت: «امیدواریم دیگران منطق و عقلانیت را انتخاب کنند. اما بگذارید این مسئله را باز کنم. جان بولتون در فوریه ۲۰۱۷ به فرانسه سفر کرد. او در سال ۲۰۱۶ گزارشی درباره نحوه خروج ترامپ از برجام نوشته بود. او از منافقین حدود ۴۰ هزار دلار رشوه دریافت کرده بود. بولتون در سخنرانی خود در اجلاس منافقین گفت که سال دیگر (۲۰۱۸) در تهران جشن خواهیم گرفت و ماه آوریل به مشاور امنیت ملی ترامپ تبدیل شد. پمپئو دو روز پس از تأیید صلاحیت خود به‌عنوان وزیر امور خارجه ترامپ به اسرائیل سفر کرد و از نتانیاهو خواست تا نمایشی تصنعی درباره اسناد محرمانه سرقت‌رفته از ایران ایجاد کند.»

او افزود: «ترامپ هشتم می‌از برجام خارج شد. وقتی به این تحولات نگاه می‌کنید و با رهبران کشور‌ها صحبت می‌کنید متوجه می‌شوید که آنها ترامپ را متقاعد کرده بودند که ایران در حال سقوط است و خروج ناگهانی از برجام، میخ آخر در تابوت ایران خواهد بود. در مرحله دوم، اسناد ادعایی به نمایش گذاشته‌شده توسط نتانیاهو باعث شد تا حمایت جهانی از آمریکا برای خروج از برجام شکل بگیرد. هر دو نکته، حاکی از فرضیه‌های غلط مشاوران ترامپ است نه شخص ترامپ. ترامپ در حال حاضر بولتون، برایتون، پمپئو و برایان هوک را بیرون انداخته است. چراکه پمپئو دنبال این بود که وزیر امور خارجه شود و برایان هوک هم تا دیروز آنجا مسئولیت داشت و تامین امنیت بولتون را متوقف کرده با اتهام اینکه هدف ترور ایران قرار می‌گیرد که این ادعا دروغ بود. ترامپ در دولت دوم خود مصمم‌تر، واقع‌گراتر و آگاهانه‌تر باشد.

{$sepehr_key_10227}

به نظرم خروج از برجام به ترامپ تحمیل شد و او صراحتاً گفت که به خاطر اسرائیل از برجام خارج شده است. البته ترامپ در مراسم تحلیف خود تأکید کرد که این‌بار هیچ کاری به‌خاطر دیگر کشور‌ها نخواهد کرد. به اذعان آمریکایی‌ها، ایران چندین روز تا ساخت سلاح هسته‌ای فاصله دارد. البته مجدداً تأکید می‌کنم، ما به‌دنبال سلاح هسته‌ای نیستیم. اما ترامپ در اهداف خود برای خروج از برجام، یعنی وادار کردن ایران برای محدودسازی برنامه هسته‌ای خود، شکست خورده است. ترامپ تحریم‌های سنگینی علیه ایران اعمال کرده است. او باید بداند که اقشار ضعیف در ایران درحال زجر کشیدن بابت تحریم‌های او هستند.»

مقاومت تا پایان اشغالگری وجود دارد

او با اشاره به اینکه ما رابطه خوبی با عربستان سعودی و امارات‌متحده‌عربی داریم، تاکید کرد: «من پیشنهاد دادم که باید یک ساز و کار جدیدی به نام «مودت و دوستی» داشته باشیم. ما سلاح‌ها را علیه همسایگان خود کنار گذاشتیم. مشکل این است که شما دنبال آدرس اشتباهی می‌روید. آدرس مقاومت در منطقه و در تل‌آویو و علت مقاومت نقض حقوق مردم، اشغالگری و جنایت‌های اسرائیل است. آدرس مقاومت در تهران نیست اگر به دنبال توقف مقاومت هستید باید جلوی اشغالگری را بگیرید. تنها راه‌حل مسئله فلسطین، یک دولت فلسطینی پایدار است. اگر این به دست نیاید گروه‌های مقاومت بیشتری با یا بی‌حمایت ایران به وجود می‌آید. ایران همواره حمایت کرده از نبرد و مبارزه مردم برای حقوق بشر و تعیین سرنوشت خودشان. ما به این حمایت ادامه خواهیم داد. اما اول باید مقاومت باشد بعد ما حمایت کنیم. حمایت ما این مبارزه را خلق نکرده است. آدرس مقاومت تهران نیست.»

روایت ساختگی نابودی پدافند هوایی ایران

زکریا پرسید: «من یک نکته‌ی شما را می‌پذیرم. اما با احترام، شما به سوال من پاسخ ندادید که درباره موقعیت ایران بود؛ شما یک متحد کلیدی، یعنی اسد را از دست داده‌اید. حزب‌الله که یکی از مهم‌ترین متحدان شما بود یا از بین رفته یا حداقل به شدت تضعیف شده است. سامانه‌های پدافند هوایی شما نابود شده است. باید بگویم که گزارش‌هایی داریم که اگر درست نیست شما بگویید، اما ما گزارش‌هایی داریم که نشان می‌دهد ژنرال‌های ایرانی اذعان کرده‌اند که ایران برای حمایت از اسد بهای سنگینی پرداخت کرده است. آیا درست نیست که اکنون در موقعیت بسیار ضعیفی قرار دارید؟»

معاون راهبردی رئیس‌جمهور در پاسخ با اشاره به اینکه ادعای نابودی پدافند ایران یک داستان است، تاکید کرد: «اجازه دهید دوباره چند نکته را مطرح کنم. وقتی ما هیچ سامانه پدافند هوایی و هیچ سلاحی نداشتیم با عراق جنگیدیم. درحالی‌که ایالات متحده آواکس‌های خود را در اختیار عراق قرار می‌داد. فرانسه موشک‌های اگزوسه و جنگنده‌های میراژ را به عراق می‌فرستاد و آلمان سلاح‌های شیمیایی به عراق می‌داد. بریتانیا نیز تانک‌های چیفتن در اختیار عراق قرار می‌داد و اتحاد جماهیر شوروی میگ‌ها و موشک‌های اسکاد به عراق ارسال می‌کرد و چین نیز موشک‌های سیلک‌ورم به عراق می‌داد، اما ما هیچ چیزی نداشتیم و هشت سال در برابر عراق ایستادگی کردیم و حتی یک وجب از خاک خود را از دست ندادیم.»

او با اشاره به اینکه همه داستان نابودی پدافند هوایی ما یک روایت ساختگی است، افزود: «البته من نمی‌گویم که این اتفاق نیفتاده است، نه. ما آسیب دیدیم. اما بدان معنا نیست که سامانه‌های پدافند هوایی خود را از دست داده‌ایم. ضمن اینکه ما در برابر یکی از مجهزترین ارتش‌ها که همه از آن حمایت می‌کردند، جنگیدیم. درحالی‌که هیچ‌کس برای ۸ سال به ما سلاح نداد و با این وجود حتی یک وجب از خاک خود را از دست ندادیم. چنین چیزی در تاریخ ایران طی ۲۲۰ سال گذشته بی‌سابقه است. در ۲۰۰ سال پیش از آن، ما در هر جنگی شرکت کردیم شکست خوردیم. این اولین دولت در ایران است که در دوونیم قرن گذشته حتی یک وجب از خاک کشور را از دست نداده است؛ بنابراین ما درباره یک دولت ضعیف صحبت نمی‌کنیم.»

ظریف در پاسخ به سوال زکریا گفت: «یک نمونه به من نشان دهید که این گروه‌ها که به اشتباه «نیرو‌های نیابتی ایران» نامیده می‌شوند به نمایندگی از ایران عمل کرده باشند.»

تردد زنان بدون روسری در خیابان‌های تهران

او در واکنش به نبود حقوق بشر و آزار و اذیت زنان در ایران، تاکید کرد: «مایه افتخارم است که بگویم در تشکیل کابینه دولت ایران نقشی داشتم و چهار زن در کابینه حضور دارند.» معاون راهبردی رئیس‌جمهور در واکنش به ذکریا که گفت «اما آنان با روسری سر جلسات دولت حاضر می‌شوند»، بیان کرد: «بله. خود آنان انتخاب کرده‌اند که اینگونه حضور داشته باشند و آنها به قوانین کشور اعتقاد دارند.»

ظریف افزود: «زنانی در خیابان تهران وجود دارند که روسری سرشان نمی‌کنند. این غیرقانونی است، اما دولت و حکومت تصمیم گرفته است که به زنان فشار وارد نکند. این وعده‌ای است که آقای پزشکیان قبلاً داده بود و در نظر گرفته شد. او با پذیرش رهبری قانون را اجرا نمی‌کند. منظورم رهبر ایران نیست بلکه رهبری ایران یعنی رئیس قوه قضائیه و رئیس پارلمان و شورای عالی امنیت ملی است. پس ما در مسیر درست حرکت می‌کنیم.»

در دادگاه از خود دفاع می‌کنم

معاون راهبردی رئیس‌جمهور در برابر تلاش‌ها برای کنار گذاشتن او از دولت، گفت: «اگر مرا به دادگاه ببرند خوب است، چون آنها فکر می‌کنند انتصاب من نقض قانون است. آنها تفسیری دارند و ما هم تفسیر خودمان را. ما لایحه خود را به دادگاه می‌دهیم. اگر دادگاه تصمیم بگیرد که من از دولت بروم این کار را خواهم کرد. این آخر دنیا نیست.»

او افزود: «این موضوع مهمی برای من نیست و سومین بار است که به دولت بر می‌گردم. زمانی که من در سازمان ملل متحد بودم بار‌ها مرا به خانه فرستادند. ۶ سال در دانشگاه بودم و دوباره به عنوان وزیر امور خارجه آمدم. بعد از آنکه دوره من تمام شد دوباره به دانشگاه رفتم و ۳ سالِ خیلی خوب آنجا داشتم و دو کتاب نوشتم. دوباره هم می‌توانم برگردم.»

تندرو‌ها را ساکت نمی‌کنیم

زکریا گفت: «آن‌ها می‌خواهند شما را به دادگاه ببرند و علیه شما شکایت کردند برای اینکه شما را از مسئولیت فعلی خودتان عزل کنند. آنها موفق خواهند شد، چون فرزندان شما شناسنامه آمریکایی دارند و آنجا به دنیا آمده‌اند. آیا در این اقدامات موفق خواهند شد و این نشان نمی‌دهد که تندرو‌ها سیاست‌های امنیتی ایران را هدایت می‌کنند؟ آنها به شما اعتماد ندارند و آنها سیاستگذاری می‌کنند و مهم نیست که شما در داووس چه می‌گویید، آنها هستند که هدایت می‌کنند.»

ظریف پاسخ داد: «این درست نیست، چون من اینجا هستم و دارم کار خودم را می‌کنم. اگر تندرو‌ها در ایران مسئولیت داشتند، من هم‌اکنون نمی‌توانستم آزادانه در خیابان‌های تهران راه بروم. نه خیابان‌های داووس بلکه در خیابان‌های تهران. اما باید بگویم که ایران، جامعه تک‌صدایی نیست. بلکه ما صدا‌های مختلفی و نظرات مختلفی در ایران داریم و ما نمی‌توانیم آنها را ساکت کنیم. ما این کار را نمی‌کنیم صدای پیشرفت و رای آنها وجود دارد. من از این برچسب‌ها خوشم نمی‌آید، اما صدا‌های دنبال سیاست‌های باز، فعال هستند. البته کسانی که ضد ما هستند هم فعالند. البته آنها یک انتخابات را می‌بازند یک انتخابات را می‌برند. دفعه قبل ما انتخابات را باختیم و این انتخابات را بردیم و رقابت نزدیکی در انتخابات بود. اولین بار در طول زندگی در شهر‌های مختلف برای پزشکیان کمپین می‌کردم. من با رگ و ریشه خودم فهمیدم و حس کردم انتخابات در ایران یک رقابت است و انتخابات واقعی در ایران وجود دارد.»

او افزود: «ترامپ هشتم می‌از برجام خارج شد. وقتی به این تحولات نگاه می‌کنید و با رهبران کشور‌ها صحبت می‌کنید متوجه می‌شوید که آنها ترامپ را متقاعد کرده بودند که ایران در حال سقوط است و خروج ناگهانی از برجام، میخ آخر در تابوت ایران خواهد بود. در مرحله دوم، اسناد ادعایی به نمایش گذاشته‌شده توسط نتانیاهو باعث شد تا حمایت جهانی از آمریکا برای خروج از برجام شکل بگیرد. هر دو نکته، حاکی از فرضیه‌های غلط مشاوران ترامپ است نه شخص ترامپ. ترامپ در حال حاضر بولتون، برایتون، پمپئو و برایان هوک را بیرون انداخته است. چراکه پمپئو دنبال این بود که وزیر امور خارجه شود و برایان هوک هم تا دیروز آنجا مسئولیت داشت و تامین امنیت بولتون را متوقف کرده با اتهام اینکه هدف ترور ایران قرار می‌گیرد که این ادعا دروغ بود. ترامپ در دولت دوم خود مصمم‌تر، واقع‌گراتر و آگاهانه‌تر باشد.

به نظرم خروج از برجام به ترامپ تحمیل شد و او صراحتاً گفت که به خاطر اسرائیل از برجام خارج شده است. البته ترامپ در مراسم تحلیف خود تأکید کرد که این‌بار هیچ کاری به‌خاطر دیگر کشور‌ها نخواهد کرد. به اذعان آمریکایی‌ها، ایران چندین روز تا ساخت سلاح هسته‌ای فاصله دارد. البته مجدداً تأکید می‌کنم، ما به‌دنبال سلاح هسته‌ای نیستیم. اما ترامپ در اهداف خود برای خروج از برجام، یعنی وادار کردن ایران برای محدودسازی برنامه هسته‌ای خود، شکست خورده است. ترامپ تحریم‌های سنگینی علیه ایران اعمال کرده است. او باید بداند که اقشار ضعیف در ایران درحال زجر کشیدن بابت تحریم‌های او هستند.»

مقاومت تا پایان اشغالگری وجود دارد

او با اشاره به اینکه ما رابطه خوبی با عربستان سعودی و امارات‌متحده‌عربی داریم، تاکید کرد: «من پیشنهاد دادم که باید یک ساز و کار جدیدی به نام «مودت و دوستی» داشته باشیم. ما سلاح‌ها را علیه همسایگان خود کنار گذاشتیم. مشکل این است که شما دنبال آدرس اشتباهی می‌روید. آدرس مقاومت در منطقه و در تل‌آویو و علت مقاومت نقض حقوق مردم، اشغالگری و جنایت‌های اسرائیل است. آدرس مقاومت در تهران نیست اگر به دنبال توقف مقاومت هستید باید جلوی اشغالگری را بگیرید. تنها راه‌حل مسئله فلسطین، یک دولت فلسطینی پایدار است. اگر این به دست نیاید گروه‌های مقاومت بیشتری با یا بی‌حمایت ایران به وجود می‌آید. ایران همواره حمایت کرده از نبرد و مبارزه مردم برای حقوق بشر و تعیین سرنوشت خودشان. ما به این حمایت ادامه خواهیم داد. اما اول باید مقاومت باشد بعد ما حمایت کنیم. حمایت ما این مبارزه را خلق نکرده است. آدرس مقاومت تهران نیست.»

روایت ساختگی نابودی پدافند هوایی ایران

زکریا پرسید: «من یک نکته‌ی شما را می‌پذیرم. اما با احترام، شما به سوال من پاسخ ندادید که درباره موقعیت ایران بود؛ شما یک متحد کلیدی، یعنی اسد را از دست داده‌اید. حزب‌الله که یکی از مهم‌ترین متحدان شما بود یا از بین رفته یا حداقل به شدت تضعیف شده است. سامانه‌های پدافند هوایی شما نابود شده است. باید بگویم که گزارش‌هایی داریم که اگر درست نیست شما بگویید، اما ما گزارش‌هایی داریم که نشان می‌دهد ژنرال‌های ایرانی اذعان کرده‌اند که ایران برای حمایت از اسد بهای سنگینی پرداخت کرده است. آیا درست نیست که اکنون در موقعیت بسیار ضعیفی قرار دارید؟»

معاون راهبردی رئیس‌جمهور در پاسخ با اشاره به اینکه ادعای نابودی پدافند ایران یک داستان است، تاکید کرد: «اجازه دهید دوباره چند نکته را مطرح کنم. وقتی ما هیچ سامانه پدافند هوایی و هیچ سلاحی نداشتیم با عراق جنگیدیم. درحالی‌که ایالات متحده آواکس‌های خود را در اختیار عراق قرار می‌داد. فرانسه موشک‌های اگزوسه و جنگنده‌های میراژ را به عراق می‌فرستاد و آلمان سلاح‌های شیمیایی به عراق می‌داد. بریتانیا نیز تانک‌های چیفتن در اختیار عراق قرار می‌داد و اتحاد جماهیر شوروی میگ‌ها و موشک‌های اسکاد به عراق ارسال می‌کرد و چین نیز موشک‌های سیلک‌ورم به عراق می‌داد، اما ما هیچ چیزی نداشتیم و هشت سال در برابر عراق ایستادگی کردیم و حتی یک وجب از خاک خود را از دست ندادیم.»

او با اشاره به اینکه همه داستان نابودی پدافند هوایی ما یک روایت ساختگی است، افزود: «البته من نمی‌گویم که این اتفاق نیفتاده است، نه. ما آسیب دیدیم. اما بدان معنا نیست که سامانه‌های پدافند هوایی خود را از دست داده‌ایم. ضمن اینکه ما در برابر یکی از مجهزترین ارتش‌ها که همه از آن حمایت می‌کردند، جنگیدیم. درحالی‌که هیچ‌کس برای ۸ سال به ما سلاح نداد و با این وجود حتی یک وجب از خاک خود را از دست ندادیم. چنین چیزی در تاریخ ایران طی ۲۲۰ سال گذشته بی‌سابقه است. در ۲۰۰ سال پیش از آن، ما در هر جنگی شرکت کردیم شکست خوردیم. این اولین دولت در ایران است که در دوونیم قرن گذشته حتی یک وجب از خاک کشور را از دست نداده است؛ بنابراین ما درباره یک دولت ضعیف صحبت نمی‌کنیم.»

ظریف در پاسخ به سوال زکریا گفت: «یک نمونه به من نشان دهید که این گروه‌ها که به اشتباه «نیرو‌های نیابتی ایران» نامیده می‌شوند به نمایندگی از ایران عمل کرده باشند.»

تردد زنان بدون روسری در خیابان‌های تهران

او در واکنش به نبود حقوق بشر و آزار و اذیت زنان در ایران، تاکید کرد: «مایه افتخارم است که بگویم در تشکیل کابینه دولت ایران نقشی داشتم و چهار زن در کابینه حضور دارند.» معاون راهبردی رئیس‌جمهور در واکنش به ذکریا که گفت «اما آنان با روسری سر جلسات دولت حاضر می‌شوند»، بیان کرد: «بله. خود آنان انتخاب کرده‌اند که اینگونه حضور داشته باشند و آنها به قوانین کشور اعتقاد دارند.»

ظریف افزود: «زنانی در خیابان تهران وجود دارند که روسری سرشان نمی‌کنند. این غیرقانونی است، اما دولت و حکومت تصمیم گرفته است که به زنان فشار وارد نکند. این وعده‌ای است که آقای پزشکیان قبلاً داده بود و در نظر گرفته شد. او با پذیرش رهبری قانون را اجرا نمی‌کند. منظورم رهبر ایران نیست بلکه رهبری ایران یعنی رئیس قوه قضائیه و رئیس پارلمان و شورای عالی امنیت ملی است. پس ما در مسیر درست حرکت می‌کنیم.»