گذر آقا نجفی؛ گذری شهری با سایه‌ای از بافت تاریخی اصفهان

مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان گفت: ترکیب نشانه‌های برجای مانده از خانه‌های تخریب شده به همراه پهنه سبزی که احیا شده است، ریختی از فضای شهری به وجود آورده که اتفاقات گذشته این بافت تاریخی را روایت گری می‌کند.

کد خبر: ۳۲۹۱۰

تاریخ انتشار: ۰۵ دی ۱۴۰۲ - ۱۱:۰۷

محمدعلی ایزدخواستی افزود: این منطقه به شدت سبز بوده است و نقطه‌های سبز، همان باغچه‌های خانه‌های تخریب شده بودند که بر اساس عکس‌های هوایی سال ۱۳۳۵ احیا و درخت کاری شده اند.

«گذر آقا نجفی» عنوان پروژه‌ای در بافت تاریخی شرق میدان امام (ره) در محله‌ای مشهور به "پشت گنبد" است که در سال‌های گذشته موجب تخریب ۱۲ خانه تاریخی این بافت شد،  اما عاقبت با پیگیری فعالان میراث‌فرهنگی و ابلاغ مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی متوقف شد.

شورای عالی معماری و شهرسازی در مصوبه ۱۶ مهرماهِ سال ۱۳۹۹ مخالفت صریح خود را با ایجاد هرگونه گذر و تخریب اعلام و بر ساماندهی بخش‌های تخریب شده با ایجاد و احیا فضا‌های شهری پشتیبان محله و میدان امام سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان تاکید کرد.

مدیرعامل  اظهار داشت: این مکان که در اثر آزادسازی‌ها و تخریب‌های سال‌های گذشته به یک فضای مخروبه تبدیل شده بود، به یک فضای شهری پیاده مدار تبدیل شد و نوع طراحی آن هم سایه‌ای از بافت تاریخی ست.

ایزدخواستی یادآور شد: بنا بود که این مکان به صورت یک دسترسی از خیابان حافظ باشد که با توجه به عرض آن و عبور خودرو از بافت تاریخی و کنار مسجد شیخ لطف‌الله که آسیب جدی به این بنا وارد می‌کرد، مطالبات اجتماعی شکل گرفت و با ورود شورای عالی معماری و شهرسازی پروژه خیابان سازی متوقف شد.

وی ادامه داد: باتوجه به آزادسازی‌ها و تخریب‌های انجام گرفته در این محدوده، این مکان به صورت یک فضای مخروبه و بی دفاع تبدیل شده بود که به همین دلیل از ۲ سال پیش و با توجه به مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی برای ساماندهی این محدوده وارد عمل شدیم.

وی با بیان اینکه مقرر شد مطابق طرح سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان این گذر از قالب خیابان خارج و به یک فضای شهری انسان مدار تبدیل شود، افزود: یکسری طاقچه‌ها و نشانه‌هایی از خانه‌های تخریب شده در این مکان وجود داشت که مرمت شد و جداره‌های این گذر را شکل می‌دهند. همچنین نشانه‌های کاروانسرای بیگدلی و ساباط و کوچه‌های که پیشتر در این فضا وجود داشتند، بازسازی شد.

ایردخواستی افزود: طراحی این فضا به گونه‌ای ست که وقتی در این گذر حرکت می‌کنید، گویا از درون این خانه‌ها که تنها نشانه‌های آن برجای مانده، عبور می‌کنید.

به گفته وی مطابق این طرح، یک دسترسی محلی برای ساکنان منطقه و گذر خودرو‌های امداد و نجات، ماشین‌های آتش نشانی با عرض ۵ و نیم متر به وجود آمده است که قابل کنترل باشد و تنها به ساکنین منطقه اجازه عبور داده می‌شود.

از سال ۸۰ به این سو تملک و تخریب‌ها برای عبور گذر آقا نجفی از میان بافت تاریخی محله‌ای به نام "پشت گنبد" در جانب شرق میدان امام یکی از دست نخورده‌ترین و بااهمیت‌ترین بافت‌های تاریخی اصفهان را نشانه گرفت که با اعتراض و پیگیری فعالان و کارشناسان میراث فرهنگی، در مهرماه ۱۳۹۹ شورای عالی شهرسازی و معماری ایران تکلیف را برای شهرداری اصفهان روشن و مصوبه‌ای را صادر کرد که در آن با هرگونه تخریب و تملک بنا برای احداث یا امتدادِ گذر آقا نجفی مخالفت و بر تهیه و اجرای طرح ساماندهی در این منطقه تاکید کرد.

پس از کش و قوس‌های زیاد، اما در تابستان سال پیش، کمیسیون ماده ۵ استان، طرح شهرداری اصفهان برای تعیین تکلیف شرایط بافت تاریخی شرق میدان نقش جهان را با یک محل اختلاف در تعریف ساباط و ایجاد دسترسی در بدنه حافظ تصویب و برای اجرا به سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان ابلاغ کرد.

پروژه ساماندهی بخش‌های تخریب شده در بافت تاریخی شرق میدان امام (ره) از اواخر تابستان سال پیش شروع شد و هم اکنون به اتمام رسیده و چهارشنبه ۶ دی افتتاح می‌شود.

منبع : ایرنا