متن کامل نخستین مناظره اقتصادی نامزدهای ریاست جمهوری

نخستین مناظره سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری به پایان رسید. در این مناظره کاندیداها به معرفی برنامه‌های خود و نقد رقبا پرداختند. در این مناظره چه نکاتی مطرح شد و هر کدام از کاندیداها چه گفتند؟

کد خبر: ۱۶۷۶

تاریخ انتشار: ۱۵ خرداد ۱۴۰۰ - ۲۲:۲۳

نخستین مناظره سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری به پایان رسید. در این مناظره کاندیدا‌ها به معرفی برنامه‌های خود و نقد رقبا پرداختند. در این مناظره چه نکاتی مطرح شد و هر کدام از کاندیدا‌ها چه گفتند؟

اولین مناظره نامزد‌های سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری بین آقایان سید امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی، عبدالناصر همتی، محسن رضایی، سعید جلیلی، سید ابراهیم رئیسی، محسن مهرعلیزاده و علیرضا زاکانی پیرامون موضوعات اقتصادی برگزار شد.

هر کدام از کاندیدا‌ها در بخش اول مناظره به یک سوال اقتصادی پاسخ دادند.

حجت‌الاسلام والمسلمین سید ابراهیم رئیسی در پاسخ به سوالی درباره موانع تولید وهم‌چنین اولویت‌ها و راهکار‌های خود برای رفع این موانع، اظهار داشت: موانع تولید از مسائل مهمی است که امروز تولیدکنندگان با آن مواجه هستند؛ این موانع کاری کرده که تولیدکنندگانی که با اندیشه و انگیزه وارد این عرصه شده‌اند، دچار مشکل می‌باشند. برای اینکه تولید رونق پیدا کند، باید برای تولید جذابیت ایجاد کنیم و هم‌چنین جذابیت امور اقتصادی غیرمولد را کاهش بدهیم؛ باید جاذبه حرکت نقدینگی به سمت ارز، طلا، زمین و سایر امور غیرمولد از بین برود و تولید جذابیت یابد.

البته اینکه این امور نباید جذابیت نداشته باشد، به این معنی نیست که مانع بشویم، بلکه باید سازوکار‌هایی مانند مالیات برای کار‌های غیرمولد پیش بینی کرد و از آن‌طرف نیز از مالیاتی که تولیدکنندگان می‌پردازند، کاسته شود. اگر الان ۲۵ درصد مالیات از تولیدگران أخذ می‌شود، این میزان باید با شیب ملایم به ۱۰ درصد برسد.

باید در عمل کاری کنیم که تولیدکنندگان مشکلی نداشته باشند و برخی مجوز‌ها مانع تولید است و سازوکار‌های موجود که به‌صورت مجوزهاست، باید پسینی باشد تا بتواند تولید را موفق کند و باید کاری کنیم که قاچاق به‌عنوان مانع تولید به حداقل ممکن برسد و از بین رفته و نقدینگی باید به طرف تولید برود.

عبدالناصر همتی در پاسخ به سوالی درباره ابربدهکاران بانکی اظهار داشت: ابراز تأسف می‌کنم که نمایندگان توانای بخش‌های بزرگی از مردم ایران در این مناظره حضور ندارند از جمله زنان.

مردم! خیلی از شما‌ها اینجا نماینده ندارید و به حق هم به این موضوع معترض هستید و می‌خواهید با قهر از صندوق اعتراضتان را نشان دهید من، اما فکر می‌کنم اعتراض موثرتر این است که با رای صحنه را تغییر دهید.

ما بجای انفعال نیاز داریم ائتلاف بزرگی برای جمهوریت تشکیل دهیم.

ما مردم می‌توانیم «نه» بزرگی به تهدید علیه جمهوریت بدهیم. من خیلی فکر کردم که وعده‌ای به شما بدهم، دیدم صادقانه این که بگویم وضعیت اقتصادی کشور در شرایطی است که اغلب وعده‌های رنگارنگ و جذابی که کاندید‌ها می‌دهند امکان تحقق ندارد.

من برخلاف دوستانی که اینجا روبروی شما هستند، اقتصاد می‌دانم و اقتصاددان هستم. من از جزئیات وضعیت اقتصادی کشور خبر دارم، سابقه اجرایی و اقتصادی دارم.

من دوست ندارم دروغ بگویم و برای رای آوردن از شما متوسل به دروغ بشوم.

این دوستان از تولید ثروت حرف نمی‌زنند بلکه از توزیع فقر حرف می‌زنند.

من به تولید ثروت و توزیع عادلانه آن توجه می‌کنم؛ هم کیک اقتصاد را بزرگ می‌کنم و هم کیک را عادلانه توزیع می‌کنم.

ما به اصلاحات فوری اقتصادی نیاز داریم. وضعیت جیب شما مردم عزیز می‌تواند خیلی بهتر باشد، اما لازمه آن برنامه‌ای است که این دوستان توانایی آن را ندارند. اما من توانایی آن را دارم.

آقای محسن رضایی بجای اینکه بگوید بانک مرکزی مقصر است، بگوید چگونه می‌خواستند با گروگان گرفتن، برای کشور درآمد ارزی ایجاد کنند؟

ما ۶ ماه است منتظریم تا ایشان این اقدام را انجام دهند شاید درآمد ارزی به جایی برسد.

آقای رضایی شما خودتان در مجمع تشخیص چند بار ما را معطل FATF کردید که عدم پذیرش آن پدر اقتصاد کشور را درآورده است.

آقای رضایی چرا به معلول می‌پردازید؟ تعجب می‌کنم. حتی رهبری مجددا طرح را به مجمع ارجاع دادند و ما رفتیم التماس کردیم که این مهم است و من رئیس بانک مرکزی بودم و می‌گفتم این برای ما مهم است، اما آقای رضایی آنجا تصمیم می‌گرفتند.

محسن مهرعلیزاده در پاسخ به پرسش اول خود درباره فرار مالیاتی گفت: با توجه به اینکه من از دوسال پیش روی برنامه مدونی کار کرده ام که شامل همه راهکار‌ها در همه زمینه‌هاست و شامل سه پیوست متفاوت در خصوص قسمت‌های مختلف است که امشب آن را در سایت خودم بارگذاری می‌کنم.

من در اینجا می‌خواهم به دو نکته اشاره کنم. اینکه به هر دلیلی از جمله شائبه مهندسی انتخابات، با حذف تعدادی از افراد صالح روبرو هستیم و در جایی که با صحبت رهبر انقلاب درباره جبران ظلم به برخی کاندیداهاروبرو هستیم، آیا حمایت از فردی خاص در دستور کار است؟

ایران عزیز امروز مشکلات فراوانی دارد. مشکلاتی که رخنه در جان و مال مردم کرده است.

هموطنان! شما با عزت و سربلندی تاریخی امروز روزگار سختی را می‌گذرانید و آمار‌ها می‌گوید ۵۰ درصد مردم زیر خط فقر زندگی می‌کنند. این شایسته مردم نیست.

سوالی که از آقای رئیسی دارم این است که آیا حاضرید خانواده خود را به دست یک راننده بدون تخصص بدهید تا به چالوس ببرد؟

شما فقط شش کلاس سواد دارید البته من به سواد حوزوی شما احترام می‌گذارم، اما با سواد حوزوی نمی‌شود اقتصاد را اداره کرد.

امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی در پاسخ به سوالی درباره اینکه در سال‌های گذشته حجم عظیمی از منابع ارزی و ذخایر استراتژیک کشور به اقتصاد تزریق شده است که بسیاری معتقدند که اهداف آن از جمله کنترل نرخ ارز و تقویت ارزش پول ملی محقق نشده است و حتی ضربه بزرگی به پشتوانه‌های کشور وارد کرده است، راهکار شما برای تقویت ارزش پول ملی و تضمین قدرت خرید مردم چیست گفت: در مورد ارزش پول ملی در چند سطح می‌شود صحبت کرد، وقتی ما از پول ملی و ارزش پول ملی صحبت می‌کنیم آن طرف سکه کنترل تورم است.

ما اگر بتوانیم تورم را کنترل کنیم، به عنوان ام المصائب می‌توانیم، ارزش پول ملی را حفظ کنیم، البته مسئله‌های بعدی حکمرانی ریال است. متاسفانه در کشور ما مسئولین مربوطه به جای اینکه مسئول حفاظت پول ملی باشند مسئول حفاظت ارز خارجی شده‌اند.

حکمرانی پولی متاسفانه در کشور متولی ندارد و آن مسئولینی که به صورت مستقیم و غیرمستقیم وظیفه پاسخگویی دارند، وظایف خود را به گردن دیگران می‌اندازند. متاسفانه رئیس بانک مرکزی به جای اینکه خودش را مسئول حفظ ریال بداند بیشتر مسئول حفظ دلار می‌داند.

در بحث گرانی و تورم ما یک بسته مفصلی در دولت سلام تهیه کرده‌ایم مبنی بر ۲۱۳ پروژه که ۵۱ پروژه آن مستقیم به کنترل تورم و قیمت باز می‌گردد، وقتی ما از کنترل قیمت صحبت می‌کنیم از نقدینگی و پول پرقدرت که وارد بازار می‌شود صحبت می‌کنیم، از اصلاح ساختار بانک مرکزی و بانک‌ها صحبت می‌کنیم، از از اصلاحات ساختار بودجه صحبت می‌کنیم،‌ای کاش در این مناظره بیشتر در مورد این بحث‌ها توضیح داده شود، بخش عمده‌ای از کسری بودجه ما متاسفانه با خلق تورم تأمین می‌شود، تورم یک مالیات دائمی است که از سمت مردم پابرهنه به سمت دولت و به سمت طبقه مرفه می‌رود که این روند ۶۰ سال است ادامه دارد. وقتی از گرانی و تورم صحبت می‌کنیم از موضوع گسترش تولید و تقویت تولید نیز صحبت می‌کنیم. هدایت نقدینگی باید به سمت تولید باشد.

محسن رضایی در پاسخ به سوالی مبنی بر اصلاح فرایند کسری بودجه ریزی و برنامه‌های وی برای جلوگیری از معضلی به نام کسری بودجه اظهار داشت: مردم عزیز، هشت سال پیش در همین مکان در مقابل آن کلید بی خاصیت، یک هزار تومانی را نشان دادم و گفتم اگر اوضاع به همین صورت باشد، پول ملی ما سقوط می‌کند. به جیب‌ها و یارانه هایتان نگاه کنید. حق کارگران، کشاورزان و درآمد مردم بازاری را نگاه کنید که ما امروز چه اوضاعی داریم.

وی با طرح این سوال که چرا این گونه شده است، افزود: باید به این سوال جواب دهیم که چرا مردم ما امروز در زباله گردی، نان قرضی و یا مشکلات دیگر دست و پنجه نرم می‌کنند. وقتی مطالعه می‌کنیم، می‌بینیم که رابطه دولت با اقتصاد و اقتصاد با مردم تنظیم نشده است. هر وقت برای دولت مشکلی پیش می‌آید دست در جیب مردم می‌کند. بانک مرکزی، جناب آقای همتی و دوستانشان با اقدامات خود، بلایی بر سر کسری بودجه آوردند و تا مشکلی پیش می‌آید، دست در جیب مردم کرده و کسری بودجه را جبران می‌کنند در این شرایط می‌خواهید ارزش پول ملی ثابت بماند.

رضایی با بیان اینکه در مسئله بورس، دولت راه غیر قانونی را در کسری بودجه خود در پیش گرفت، افزود: نرخ سود بانکی را پایین آوردند و نرخ ارز را به غلط ۴۲۰۰ تومان تعیین کردند. این پول به سمت بورس رفت و بدون حساب و کتاب مردم را تشویق کردند در بورس سرمایه گذاری کنند، بعد که برای بودجه کشور از این طریق تامین مالی کردند، مردم را در زمین و آسمان رها کردند.

این نامزد انتخابات با تاکید بر اینکه آیا این شیوه بودجه ریزی کشور درست است، گفت: آیا باید بودجه کشور را از دست کردن در جیب مردم تامین کرد؟ مگر زندگی مردم باید از دولت جدا باشد؟ یکی از خطا‌های اساسی که در انقلاب پیدا شده است همین است. چرا باید قطار انقلاب روز به روز کوچکتر شود. امروز پشت این اقتدار عظیم ملی، قطار انقلاب به یک اسکوتر تبدیل شده است.

علیرضا زاکانی در پاسخ به این سوالی درباره برنامه‌اش برای کنترل حجم نقدینگی افسارگسیخته و هدایت آن به سمت تولید گفت: ما علی الظاهر داریم با هم مناظره می‌کنیم، ولی دوستان دارند انشا می‌خوانند، اینجا کلاس انشا نیست اینجا وقت پاسخ گفتن و مستدل صحبت کردن و راست گفتن است. آقای همتی خیلی زشت است که شما متهم می‌کنید که ما دروغ می‌گوییم. ما که هنوز حرفی نزدیم. آیا شما غیب می‌دانید یا اینکه دارید خلاف واقع می‌گویید.

سال ۹۸ گفتید که FATF هیچ تاثیری در اقتصاد ایران ندارد چرا به مردم دروغ گفتید؟ ایشان می‌فرمایند ما اقتصاددان هستیم، ولی به نظر من باید به ایشان نوبل شیمی بدهند. پول ملی این ممکلت را ایشان نابود کرده و صحبت از توزیع فقر می‌کند در حالی که فقر را توزیع کرده است. ما باید سر مسائل درست صحبت کنیم و خواهش می‌کنم که به دیگران تهمت نزنید، چون اگر بنا باشد که نوبت بزنید آن زمان ما حقایقی را می‌گوییم که آن زمان هم اوقات جناب علی تلخ می‌شود و هم مردم عزیز. علاوه بر اینکه اگر ناظر به عدم تایید صلاحیت صحبت کردید اگر قرار بود کسان دیگری را تایید صلاحیت کنند قاعدتا شما نباید الان اینجا می‌بودید چراکه به هر حال هرکس یک حد و اندازه و ظرفیت‌هایی را دارد.

نکته بعدی که فرمودید ۵ نفر، الان ۸۵ میلیون نفر در برابر شما قرار دارد. ما ۵ نفر یا ۶ نفر نیستیم شما ۸۵ میلیون نفر را نابود کردید و الان در مقابل شما قرار دارند. حجم نقدینگی بیش از ۳ هزار و ۵۰۰ هزار میلیارد تومان است که علت آن تولید پول پرقدرت در کشور است و بانک‌ها بدون نظارت بانک مرکزی در حال خلق پول هستند و عملا امکانی ایجاد کردند که مابازای آن ما ابربدهکارانی داریم.

ما الان ۱۱ ابربدهکار داریم که ۹۰ هزار میلیارد تومان بدهی دارند. راه حل ماجرا حل نقدینگی و متصل کردن بانک‌ها و اطلاعات را در خدمت نظام مالیاتی قرار دادن است که وظیفه اصلی آقای همتی و وزیر اقتصاد بوده که این کار را انجام ندادند. خیلی‌ها تسیهیلات دریافت کرده‌اند بدهکار بانکی هستند و این پول را در جایی دیگر هزینه می‌کنند.

سعید جلیلی در خصوص محرومیت زدایی و برنامه خود برای محرومیت زدایی و تغییر چهره مناطق کم برخودار گفت: برای محرومیت زدایی قبل از اینکه طرح‌های اقتصادی داشته باشید، باید این نگاه را داشته باشیم که آیا قائل به محرومیت زدایی هستیم یا نه؟ یکی از مشکلات ما طی سال‌های گذشته این است که در نگاه اقتصادی مردم و محرومین در الویت نبودند. یکی از بحث‌های مهم در اقتصاد این است که اگر صحبت از جمهوری اسلامی و جمهوریت که یادگار بزرگ حضرت امام است می‌کنیم این است که جمهور مردم را در اقتصاد نیز مورد توجه قرار دهیم.

موقع رای گیری با هلیکوپتر هم که شده از مردم می‌رویم تا رای بگیریم، اما آیا در روستا‌های دور افتاده این کار را می‌کنیم که چیزی که حق مردم در جنبه‌های اقتصادی هست به ان‌ها برسد؟

اگر این نگاه را نداشته باشید به یکسری کار‌های نمایشی روی خواهید آورد که این کار‌ها نیز برای مردم کار نخواهد شد.

برای محرومیت زدایی باید طرح و برنامه داشت، اما قبل این‌ها باید باور و اراده داشت. ما برای این کار چندین برنامه اساسی داریم که محرومیا برای مردم به حداقل برسد. یکی از این برنامه‌ها این است که باید حق مردم را از سهمشان در مصرف انرژی به آن‌ها بدهیم که این کار را در طرحی تحت عنوان "وان" تعریف کردیم که به مردم این حق داده شود. طرح دوم تحت عنوان "سبد غذایی" تعریف شده که طبق آن آحاد مردم باید روزانه ۲۵۰۰ کیلو کالری دریافت کنند؛ اما امروز متاسفانه طبق سیاست‌های موجود به مردم نمی‌رسد. اگر صحبت از محرومیت زدایی میکنیم فقط صحبت از حقوق اولیه نبست بلکه در بحث تفریح و سلامت مردم نیز هست. طرحی در همین خصوص برای سفر و تفریح مردم داریم که طی آن تحکیم خانوادا صورت بگیرد و آخرین طرح نیز طرح سلامت است.

در بخش دوم مناظره نامزد‌ها براساس قرعه کشی به صحبت‌های دیگر نامزد‌ها نقد خود را مطرح می‌کردند.

* رضایی: برای رانت‌خواران منبع دارند، ولی برای مردم نه

محسن رضایی خطاب به عبدالناصر همتی گفت: شما منبع برای سلطان سازی در فولاد، شکر و روغن دارید، ولی برای مستضعفین و محرومین ندارید؟ شما چطور رانت خوار‌ها را با ارز ۴۲۰۰ تومانی تأمین مالی کردید، اما منبع برای اینکه به محرومین کشور کالا را با قیمت واقعی بدهید، ندارید؟

چرا می‌گویید برای قیمت واقعی یارانه ۴۵ هزار تومانی در سال‌های قبل که ۲۰ دلار بوده و هم‌اکنون ۴۵۰ هزار تومان است، منبع ندارید. جای تأسف دارد که این دوران وضعیت اقتصاد کشور را به جایی رساندید که اگر به نمودار‌های اقتصادی و عملکرد شما در بانک مرکزی نگاه کنیم می‌بینیم چگونه نرخ دلار از ۸ هزار تومان به ۲۱ هزار و ۳۵۰ تومان رسیده است آیا این وضعیت اقتصاد است؟

اگر آقای همتی اقتصاددان است، چطور نتوانسته تشخیص دهد کشور در چه شرایطی است؟ سیاست پولی که آقای همتی در بانک مرکزی در نظر گرفته است، سیاست بسیار غلطی بوده و یک فاجعه بزرگ در نقدینگی کشور به وجود آورده است که اگر امسال نتوانیم جلوی آن را بگیریم خطر بزرگی کشور را از نظر تورمی و فوق تورمی تهدید خواهد کرد.

درباره مسئله گروگان گیری که گفتند، من یک سرباز هستم. وقتی آمریکا تهدید کند که ما می‌خواهیم به ایران حمله کنیم. حتماً جواب امثال من این است که اگر پایتان به ایران برسد حتماً شما را به گروگان خواهیم گرفت. ایا پاسخ آقای همتی این است که ما گروگان‌ها را بکشیم و چیزی دستمان نیاید. ما حتی رجز می‌خوانیم و در این رجز خواندن توی دهان آمریکا می‌زنیم. به شکلی این کار را می‌کنیم که جنبه انسانی مان هم حفظ شود.

من برای اداره اقتصاد کشور یک برنامه جدید دارم. یارانه ۴۵۰ هزار تومانی را با محاسبات دقیق آن هم از منابعی که از محل اسراف و تبعیض و رانت خواری از دست رفته و صرفه‌جویی ۴ میلیارد دلاری از ارز ۴۲۰۰ تومانی و ۴ میلیارد دلار یارانه‌ای که به طبقات بالا داده می‌شود به دست خواهد آمد.

- مسئله اقتصادی که من بنا دارم آن را در دولتم اجرا کنم با بسیج مردم اعم از اهل تسنن، بانوان، جوانان است. تلاش می‌کنم قطار اقتصاد را راه بیندازم تا همه اقوام و استان‌های مرزنشین و همه اقشار بتوانند وارد اقتصاد شوند.

در آن زمان نه تنها منابع یارانه و مالیات‌ها را بهبود می‌بخشیم بلکه یک جهش بزرگ در اقتصاد ملی ایجاد خواهد شد و امیدوارم مردم عزیزمان این فرمان را به دست ما بدهند تا من ثابت کنم همانطور که در دفاع مقدس و مسائل امنیت ملی توانستم در اقتصاد ملی نیز توانایی دارم که ایران بزرگ اقتصادی را به وجود آورم.

* همتی: دهان من را باز نکنید

عبدالناصر همتی در بخش دوم سخنان خود اظهار داشت: من قبلاً گفته بودم در برابر ۵ کاندیدا هستم که قاعدتاً به ریاست آقای رئیسی است و بصورت پوششی دارند آقای رئیسی پوشش می‌دهند.

اگر دوستان پوششی می‌خواهند که من جوابشان را بدهم باید اینجا قسم بخورند که تا آخر در صحنه رقابت انتخابات خواهند ماند. اگر قسم نخورند من جواب آنان را نخواهم داد.

من خطاب به آقای جلیلی می‌گویم که من در مجمع تشخیص مصلحت به شما گفتم شما اقتصاد تجارت نمی‌فهمید و ابتدایی‌ترین مسائل تجاری را بلد نیستید، چرا برای مردم بزرگ ایران تصمیم می‌گیرید؟ خسته نشدید از این همه بیانیه خواندن؟

آقای جلیلی! مشکل ما همین چیزهاست. چرا گردن بانک مرکزی می‌اندازید؟

ورودی ارز بانک مرکزی متوسط ۲۰ سال گذشته ۴۵ میلیارد دلار سالانه بوده است و در دو سال گذشته به طور متوسط ۹ میلیارد دلار شده است. بجای اینکه قیمت دلار بشود ۵۵ هزار تومان الان روی ۲۲ هزار تومان است.

آقای جلیلی! شما در زمین ترامپ بازی کردید و پدر کشور را درآورده‌اید. من به عنوان رئیس کل بانک مرکزی نگفتم FATF مشکلی ایجاد نمی‌کند! آقا من مسئول بازار بودم. التهاب در بازار ایجاد شده بود. باید می‌آمدم و می‌گفتم به همت آقای جلیلی و رضایی در مجمع رفتیم لیست سیاه؟! من به خاطر مردم دفاع می‌کنم و تلاش کردم بیشتر از این قیمت ارز بالا نرود.

آقای زاکانی! خواهش می‌کنم از پوششی دربیایید. اصلا شما اقتصاد نمی‌دانید. اصلا دو کلاس اقتصاد خواندید؟ در پزشکی هسته‌ای هم که معلوم است چطوری مدرک گرفتید! دهان من را باز نکنید که این چیز‌ها را بگویم. من می‌خواهم محترمانه صحبت کنم.

جناب آقای رضایی! شما می‌گویید من اقتصاددان هستم، من که می‌دانم چطور اقتصاد خواندید. من از نحوه اخذ مدرک شما خبر دارم. استاد‌های دانشگاه را مجبور می‌کردید بیایند دفتر شما از شما امتحان بگیرند. درخواست کردید که وارد گروه دانشکده اقتصاد شوید که با اکثریت قاطع رد شد.

آقای رضایی! چیزی نگوئید که مجبور شوم برخی مسایل را اینجا بگویم. من خدمت آقای رئیسی هم می‌گویم احترام ویژه‌ای به شما قائل هستم و این روند را می‌بینم که دارند شما را پوشش می‌دهند.

آقای رئیسی! الان من از شما سوال می‌کنم شما بجای رفتن به سفر‌های استانی و کارخانه و دادن وام به آنها، می‌رفتید به زندان‌ها سر می‌زدید. اصلا آن وظیفه بخش اجرایی است و آن وام‌ها هم معلوم نشد آخرش چه شد؟

شما ۴۰ سال در قوه قضائیه بودید. خواهش می‌کنم اول مشکلات آن قوه را حل کنید. بعد بیائید به قوه مجریه. شما با فیلترینگ، معیشت مردم را تهدید کردید الان نمایندگان شما اینجا دارند من را تهدید می‌کنند.

* مهرعلیزاده: بهتر است آقای رئیسی قوه قضائیه را درست کند

محسن مهرعلیزاده نیز در بخش دوم سخنان خود خطاب به رئیسی گفت: من مطلبی که دارم در خصوص برادر عزیزم آقای رئیسی.

آقای رئیسی سید هستند و ما برای جد بزرگوارشان احترام قائل هستیم. شما که راه حل‌هایی برای رفع موانع تولید دادید، چقدر با تولید آشنایی دارید؟ این‌ها بدرد مردم نمی‌خورد.

۴۲ سال از انقلاب گذشته است و مردم مشکل تولید و صادرات دارند. بیش از ۷۰ در صد ظرفیت‌های تولیدی‌مان در کشور معطل هستند. آیا شما می‌توانید یک سوال اقتصادی مطرح کنید و بدون کمک مشاورنتان پاسخ دهید؟

هر سفری که ایشان (رئیسی) به استان‌ها دارند، حداقل ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دلار هزینه دارد. آخرش هم یک مصاحبه دارد که کارخانه‌ای که تعطیل شده بود باز هم باز می‌شود، چند تا از کارخانه‌ها بسته بودند و چند تا از آن‌ها باز شدند.

اینهمه کارخانه که بسته شده اند، چه کسی آن‌ها را بسته است؟ قاضی شما بسته است. اگر همانجا را مدیریت بفرمایید مسئله حل می‌شود.

یکی از ارکان توسعه اقتصادی، دادرسی صادقانه است. شما اگر دلتان می‌سوزد، شیوه اداره قوه قضائیه که به شیوه قجری است را حل کنید.

ایشان (رئیسی) سندرم پست بی قرار دارند. از قوه قضائیه به آستان قدس رفتند و بعد به قوه قضاییه برگشتند و حالا هوس ریاست جمهوری کردند. چه تضمینی است که ریاست جمهوری را به سودای یک مقام بالاتر رها نکنید. مردم نگران هستند.

ما انشا نمی‌نویسیم. حرف حق را می‌شود از روی کاغد هم خواند که حرف کوتاه و مختصر است. من مهندس اقتصادم و مهندسی مدیریت مالی خوانده‌ام.

* قاضی‌زاده هاشمی: باید به سراغ اصلاح ساختار‌های استضعاف‌گرا برویم

امیرحسین قاضی‌زاده در بخش دوم سخنان خود اظهار داشت: وقتی گفتگوی دوستان را دیدم، با خودم فکر می‌کردم مردم که پای گیرنده‌های خود نشستند چه انتظاری از ما دارند و انتظار دارند چه مطالبی را کاندیدا‌ها بیان کنند؟ احتمالاً انتظار آن‌ها این است که وقتی تا خرخره در مشکلات غرق شدن ما برای مشکلات آن‌ها برنامه داشته باشیم.

وقتی بحث از مناظره اقتصادی به انحراف برده می‌شود، نشان دهنده این است که برخی از دوستان احتمالاً که در این سال‌ها برنامه برای کشور نداشتند الان هم ندارند و می‌خواهند با ایجاد جو سازی و دو قطبی‌های کاذب و تهمت زدن بی برنامگی خودشان را نشان دهند.

در دو سال گذشته، تحت عنوان «دولت سلام» برنامه‌هایی تهیه کرده‌ایم که می‌توانیم امروز درباره موانع تولید، اصلاح ساختار بودجه، عدم بازگشت پول‌ها به بانک‌ها و بدهکاران بانکی مالیات بپردازیم، اما یک نکته را عرض کنم، مسئله ما مدیریت هست، اما آن چیزی که مهمتر است، وجود ساختار‌های استضعاف‌گراست.

اگر ما می‌خواهیم با فساد مبارزه کنیم، ابتدا باید به سراغ اصلاح ساختار‌های استضعاف‌گرا برویم.

در ۸ سال گذشته نقدینگی تولید شده به ازای هر ایرانی ۴ میلیون تومان است، اما توزیع آن بزرگ‌ترین رانت بوده است.

به اعتقاد بنده، وام بانکی امروز بزرگترین رانت است، معمولاً نرخ سود تسهیلات از نرخ تورم پایین‌تر است. عملاً ما به کسانی دارایی می‌دهیم و این تورم به این فرد این انگیزه را می‌دهد که بدهی خود را هیچ وقت صاف نکند، چون هرچقدر این پول را بیشتر نگه دارد ارزش دارایی‌اش افزایش پیدا می‌کند.

۶۵ درصد منابع بانکی به یک دهک اول داده شده است و ۹۵ درصد آن را نیمی از جمعیت دریافت کرده‌اند. اگر بخواهیم منطقه‌ای بررسی کنیم، ۷۰ درصد تسهیلات بانکی به تهران داده شده و ۲۰ درصد به ۲۵ استان اختصاص داده شده است.

وقتی منابع اینگونه توزیع می‌شود، باید منتظر ایجاد بشاگرد و مشکلات در خوزستان باشیم و خانه ۰، ۵۰ میلیونی تبدیل به خانه ۵ میلیاردی شود. یا اینکه منابع در ترکیه تبدیل به آپارتمان می‌شود.

* رئیسی خطاب به همتی: از این‌همه تهمت و اهانت خسته نشدید؟

سید ابراهیم رئیسی در بخش دوم از وقت خود در پاسخ به اظهارات همتی و مهرعلیزاده گفت: به نظرسنجی‌های مردم عنایت کنید و یکی از دغدغه‌های مردم بی‌صداقتیِ برخی مسئولین با آن‌هاست؛ انتظار مردم این است که در سطوح مختلف، با صداقت با آن‌ها حرف زده شود.

این بد است یک شخص در کسوت کاندیدای ریاست جمهوری برای جلب آراء، دیگران را تخریب کند؛ اگر این شیوه‌ی تخریب جواب می‌داد، مشکلات کشور حل می‌شد. بسیاری اهانت و تخریب کردند و مردم هم دیدند.

مردم برای کسب اطلاع دسترسی دارند و می‌توانند به سایت آموزش عالی مراجعه کرده و مدرک تحصیلی من را مشاهده کنند، این مسئله توسط برخی ادعا می‌شود و این پیگیری توسط مردم، نهایتا یک دقیقه زمان می‌برد.

از این‌همه تهمت و اهانت خسته نشدید؟ اگر مشکلات مردم به اهانت به من حل می‌شود، باشد. الان معاندین علیه من سخن می‌گویند و بسیج شده‌اند و نگاهی که برخی از افراد در این مناظره همان نگاه را دارند که متأسفانه نادرست است. شما در محضر خدا هستید و بعد از آن، در نگاه مردم؛ چرا به مردم اهانت می‌کنید؟ مردم من و عملکرد من را دیده‌اند و شما و عملکردتان را هم دیده‌اند. من با صداقت با مردم حرف می‌زنم، چرا به کاندیدا‌ها اهانت می‌کنید؟

کسی که برای اولین‌بار در تاریخ سیاسی ایران به‌عنوان پوششی عمل کرد کسی بود که گفت من نمی‌خواهم رئیس‌جمهور و آمدم از دولت دفاع کنم؛ هر یک از افراد حاضر در مناظره شخصیتی دارد. من به رقابت و مشارکت معتقد هستم و شما دیدید که در قوه قضائیه چه عملکردی داشتم؛ بنده در قوه قضائیه اولین روز گفتم که اگر تاکنون از کسی شکایتی شده است، ما از همه گذشتیم و آن را پس گرفتیم. ما نه سایت و نه روزنامه‌ای بستیم و نه انتقادی را پیگیری قانونی کردیم. شما به جایی ارتباط دارید که به‌خاطر انتقاد، صد‌ها شکایت کرده و من حتی یک شکایت هم به‌خاطر انتقاد نکرده‌ام.

شما مردم را گرفتار کردید و من در شهر‌ها به این کارخانه‌ها سر زدم و قوه قضائیه بیش از ۲۰۰۰ کارخانه را راه‌اندازی کرده است و این پیشِ روی مردم است. من به زندان‌ها هم سر زدم و مدیرِ نشسته در اتاق نیستم و شما باید پاسخ بدهید که چرا شرایط را به این وضع انداخته‌اید که وقتی به استان‌ها سر می‌زنم، صدای مردم از بی‌توجهی‌ها بلند است. شما دادِ جوانان، کشاورزان و اقشاد مختلف مردم در آورده‌اید.

* جلیلی: آقای همتی جزئی از یک رویکرد غلط هستند

سعید جلیلی در بخش دوم سخنان خود اظهار داشت: سوالی که شاید برای مردم پیش بیاید این است که مسائل اقتصادی که پاسخ هایشان مشخص هست پس چرا انجام نمی‌شوند؟

برخی دوستان هم می‌گویند ما پاسخ‌ها را خیلی بلدیم حتی بهتر از دیگران، اما سوال این است که چرا این‌ها انجام نشده به نطر من در این جلسه برخی موضوعات خود را نشان که جرا دنیال نمی‌شوند.

اقای همتی فرمودند FATF چرا انجام نشد، اگر شما مساله را اقتصاد کشور این بدانی همین می‌شود. شما در FATF برنامه اقدام و ۴۱ بند بستی و ۳۹ بند را اجرا کردی و فقط ۱۶ بند را پذیرفته کشور‌های دیگر هنوز همینقدر هم انجام ندادند بعد شما می‌گویید تمام مشکلات کشور را در گرو انجام ندادن FATF است و می‌گویید نمی‌توانم. من می‌گویم حتما نمی‌توانید.

بحث من این است که عدم فهم یک مساله نمی‌تواند به شما کمک کند. شما در رویکرد اشتباه دارید این رویکرد چیست؟ البته من معتقدم آقای همتی جزئی از این رویکرد غلط است. این رویکرد این است که می‌خواهد عوض کار واقعی کشور را با نمایش اداره کند، اما کشور با نمایش اداره نمی‌شود.

از ایشان می‌پرسید ابر بدهکاران بانکی چه شد شروع می‌کند صحبت‌های این فرمی می‌کند. مرد اقتصادی ما باید در میدان اقتصاد باشد تا در رسانه.

اواخر سال ۹۱ هفتاد هزار میلیارد معوقه بانکی بود. من مدیران عامل بانک‌ها را دعوت کردم؛ آقای همتی هم مدیر عامل بانک سینا بودند و تشریف داشتند. همه مسئولین قضایی و امنیتی را نیز دعوت کردیم. گفتیم چه باید کرد تا معوقات را پس گرفت؟ به آقایان گفتیم بگویید تا کمکتان کنیم.

سال ۹۲ هم باز این را مطرح کردیم. بعد در این هشت سال اینگونه شد که خودتان می‌گویید ۹۰ هزار میلیارد معوقه بانکی فقط دست ۱۱ نفر است و می‌گویند تازه از قبل بوده؛ دیگر بدتر پس شما چه کاره اید؟

ما هشت سال سایه به سایه مسائل را دنبال کردیم کشور توانمندی‌های بالا، ظرفیت‌های خوب و جوانان و نخبگان متخصص دارد و نه تنها کشور اداره می‌شود بلکه می‌تواند در چهار سال آینده جهش پیدا کند.

دوستان صراحتا می‌گویند نمی‌شود. نه، شما نمی‌توانید. البته مناظره برای همین است. خب شما می‌گویید نمی‌شود، ما می‌گوییم می‌شود. همچنان که سال ۹۴ موقع توافق برجام من گفتم طبق این اسناد نمی‌شود، در روزنامه زدند که جلیلی می‌گوید نمی‌شود. حالا مردم ببنید شد یا نشد.

* زاکانی: آقای همتی پاسخگو باشد که چرا کشور با این اختلال اقتصادی در حال اداره شدن است؟

علیرضا زاکانی در بخش دوم سخنان خود خطاب به همتی اظهار داشت: سوالی که از جناب همتی شده بود این بود که ابر بدهکاران بانکی چه کسانی هستند و این بی انضباطی که در بانک‌های مختلف است از کجا سرچشمه می‌گیرد؟ در حالی که بزرگترین اشکال در این حوزه بانک مرکزی و عدم نظارت بانک مرکزی ناشی می‌شود. سال گذشته از ۵۴۰۰ هزار میلیارد سپرده بانکی ۱۶۰۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات داده شده که از این میزان دو سوم آن استمهال بوده و به کسانی داده شده است که بدهکار بانکی هستند.

متاسفانه این حجم بالا عمده آن متعلق به کسانی است که هیچ نقش فعالی در اقتصاد نه تنها ندارند بلکه در سفته بازی فعالیت می‌کنند.

بزرگترین خدمتی که آقای همتی می‌توانست بکند، نظارت در حوزه پولی بانکی بود، ولی متاسفانه آقای همتی این کار را نکرده بلکه بالعکس عامل مهم نقدینگی در جامعه باز پول پرقدرتی است که بانک مرکزی به تقاضای دولت در بازار عرضه کرده و باز هم با عدم صداقت قریب ۳۴ هزار میلیارد تومان اعتبار را به دولت آینده منتقل کردند. اینجا آقای همتی باید پاسخگو باشند که کشور چرا با این اختلال در حال اداره شدن است؟

از طرف دیگر ناظر به بحث ارزش پول ملی جنبه تورمی مسئله اصلی است. موضوع قیمت دلار به شکل منطقی باید اداره شود نه دستوری که بگویند نه ۳۸۰۰ و نه ۴۸۰۰، ۴۲۰۰ تومان و همه صلوات بفرستند.

‌آقای همتی کشور را نمی‌توان اینگونه اداره کرد. اگر واقعا اقتصاد و اقتصاددانی این چیزی است که شما می‌فرمایید به نظرم همه ملت ایران از اقتصاد و اقتصاددانی تبری می‌جویند. از این جهت معتقدم که پارامتر‌های تورمی و نقدینگی و افزایش پایه پولی سه پارامتری است که آقای همتی باید مستقیما پاسخگوی آن باشد.

در بخش سوم مناظره، کاندیدا‌ها به مدت ۴ دقیقه به تبیین نقطه نظرات اقتصادی خود پرداختند.

* قاضی‌زاده: دولت زانوی خودش را از روی گردن مردم بردارد

امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی در تشریح برنامه‌های اقتصادی خود گفت: مدل حکمرانی اداره کشور فرسوده و صد ساله است، قانون تجارت، بیمه و بانک باید اصلاح نهادی شوند، انقلاب اسلامی که آمد یک سری نهاد‌های انقلابی ایجاد کرد، اما معماری سازمانی دستگاه‌های مختلف همراه با انقلاب تغییر پیدا نکرد و الان فرسوده و مانع شده است.

الان زانوی دولت بر گردن مردم است و کاری که دولت باید بکند این است که زانوی خودش را از روی گردن مردم بردارد. دولت وظیفه استیفای حقوق مردم از دولت را دارد نه حقوق دولت از مردم، مثل کاری که در بانک، بورس و مالیات انجام می‌شود.

ما یک نظام تحولی طراحی کردیم برای اینکه مجموعه اکوسیستم کشور تغییر کند. معتقدیم باید یک دگردیسی رخ دهد، باید یک انقلاب سازوکاری اتفاق بیفتد تا مشکلات حل شود دیگر با پروژه و برنامه مشکلات حل نمی‌شود که در این راستا گام به گام برنامه داریم که آن را ۲۰ مسئله ۲۰ راهکار نامگذاری کرده‌ایم.

یکی از مسائل امروز بحث تورم و گرانی است، برنامه‌هایی داریم که در چهار سال نه تنها تورم را تک رقمی کنیم بلکه به زیر ۵ درصد برسانیم، طراحی برای مشکل اشتغال و ازدواج جوانان داشته‌ایم که در این راستا وزارتخانه خانواده ایجاد می‌کنیم که یک صندوق اعتبار خانواده در آن پیش‌بینی شده است که ۵۰۰ میلیون تومان اعتبار برای ازدواج و تهیه جهیزیه و مسئله اشتغال و مسکن جوانان خواهد داشت. الان ۷ میلیون نفر بیکار یا شغل ناقص داریم سعی خواهیم کرد در سه سال اول پنج میلیون از این افراد را به سمت مشاغلی ببریم که حداقل معیشت خود را تامین کنند.

بحث بعدی حل و فصل مسئله بورس است، بورس یک مسئله حاد و یک مسئله ساختاری مزمن دارد، مسائل حاد و مزمن الان در مجلس در حال بررسی شدن است تا اصلاح شود مسئله ساختاری را نیز با سه دستورالعمل در سه چهار روز اول دولت به سمت رشد بهبود بازار سرمایه خواهیم برد.

الان بر روی بحث هزینه‌های خانواده ایستاده‌ایم، هزینه‌های خانواده‌ها خوراک (که در این بخش بسته ۳۰۰ هزار تومانی در نظر گرفته شده است) حمل و نقل، بهداشت و درمان و مسکن است که برای آن‌ها برنامه‌ای را تعریف کردیم.

* رئیسی: مردم می‌دانند که بنده در رسیدگی به تخلفات هیچ خط قرمزی ندارم

سید ابراهیم رئیسی نیز در سومین بخش از وقت خود، در تشریح دیدگاه‌های اقتصادی‌اش گفت: ما در قوه قضائیه به پرونده‌های بسیاری که در دستگاه اجرایی تولید می‌شود یعنی سازوکار‌های نادرست، بستر‌های فساد و زمینه‌های رانت رسیدگی می‌کنیم. مردم می‌دانند که در رسیدگی‌ها هیچ خط قرمزی نداریم؛ این‌هم در ادعا نیست و بلکه در عمل رخ داده و برای مردم هم اثبات شده است. اصلاح مجموعه‌ای که تولیدِ پرونده می‌کند، مهم است و رفتن سراغ علل فساد است.

خدمت در قوه قضائیه برای بنده مغتنم است، اما با خواست عموم مردم مواجه شدم و این قابل مشاهده و ارزیابی است؛ ده‌ها بار ارزیابی کنید و این خواست مردم و اقشار مختلف از من است. صدای مردم از ناکارآمدی، فقر، ظلم، تبعیض و بستر‌های فساد درآمده و من در قوه قضائیه جایگاه مطالبه‌گر دارم و اگر رئیس‌جمهور بشوم، جایگاه پاسخگو خواهم داشت. طبق سنت مسئولینِ قبلیِ دستگاه قضا، مدت مسئولیت ۵ و ۱۰ سال بوده و من نیاز ندارم که به فکر پُست و مقام باشم و این مسئله در نظر من نیست. مردم اقبال دارند و شما چرا از این اقبال ناراحت هستید؟ چرا با تخریب من می‌خواهید خود را اثبات کنید؟
‌
می‌گویید که چرا سراغ واحد‌های تولیدی رفتید، شما هم به چند واحد و کارخانه می‌رفتید؛ ما ۲۰۰۰ واحد تولیدی را نجات دادیم و شما هم وارد این عرصه می‌شدید. گفتید که آن‌واحد‌های تولیدی مشکل قضایی داشته، چه کسی مشکل ایجاد کرده؟ یک‌درصد هم مشکل قضایی نداشته و شما با خصوصی‌سازی این کار را کردید؛ کارخانه‌ها را در استان‌های مختلف می‌بینیم و داد مردم درآمده است. فرق ما و شما این است که ما نمی‌توانیم نسبت به مشکلات و خواست مردم بی‌تفاوت باشیم.

فرمان رهبری معظم انقلاب در زمینه تولید است و ما پای‌کار آمدیم؛ ما برای کسب‌وکار، اقتصاد کشور و معیشت مردم برنامه داریم. مدیریت حلقه‌ی مفقوده در کشور است؛ من بسیاری از مدیران اقتصادی را به‌خط می‌کنم و در سوابق خود هم این کار‌ها را انجام داده‌ام و مردم قدرتِ مدیریت را می‌خواهند. بحث مردم این نیست که این اقتصاددان و آن مکتب اقتصادی چه می‌گویند، مردم دنبال یک مدیر مقتدر جهادی می‌گردند که کار‌های کشور را سامان دهد؛ چرا اجازه نمی‌دهید این اتفاق بیفتد؟

* همتی: رشد اقتصاد به نیم درصد رسیده است

عبدالناصر همتی در بخش سوم و در بیان دیدگاه‌های اقتصادی خود اظهار داشت: بحث اساسی من تغییر حکمرانی اقتصادی است و گفتیم سال‌ها اقتصاد را به دست سیاستمداران دادیم، یک بار هم اجازه دهیم سیاست تابع اقتصاد شود.

ما فرصت نداریم و باید سریع‌تر اصلاحات اقتصادی را آغاز کنیم. من برنامه‌هایم را در این زمینه منتشر خواهم کرد و مردم از آن مطلع خواهند شد.

من همیشه گفتم برای آقای رئیسی احترام قائل هستم، اما اینجا رقیب هستیم و من مجبور هستم مطالبی را عرض کنم تا مردم با دیدگاه‌ها آشنا شوند.

من الان یک شهروند عادی و استاد دانشگاه هستم، اما ایشان رئیس قوه قضائیه است. این تعارض منافع ایجاد می‌کند، اما آیا به من امان‌نامه می‌دهید که بعدا پیگیری قضایی نکنید؟ چون آقای رضایی گفتند که می‌خواهیم محاکمه کنیم.

آقای رضایی! حضرتعالی درباره برخی شکایت‌ها که علیه شما است و پیگیری نمی‌کنند باید خدا را شکر کنید. البته این را هم بگویم شما فرمانده جنگ بودید و در این کسوت عزیز هستید، اما خواهش می‌کنم اینطوری صحبت نکنید. من حتما اگر رئیس جمهور شوم، شما را حتما به عنوان یکی از مخل‌های اقتصاد و معیشت مردم به آقای رئیسی (دستگاه قضایی) معرفی می‌کنم. اینطوری صحبت نکنید. شما کشور را به این روز انداختید بعد می‌گوئید بانک مرکزی مقصر است؟ شما اقتصاد کشور و تمام ارتباطات ما با خارج را بستید.

آقای جلیلی! شما می‌گوئید چرا صادرات ما کمتر از افغانستان است؟ خب معلوم است، کسی از شما کالا نمی‌خرد! رشد اقتصادی ما طی یک دهه، به میزان سالانه نیم درصد رسیده، یعنی کل رشد ما ۵ درصد بوده است. آقای جلیلی نخندید. این‌ها خنده ندارد، گریه دارد. باید سالی ۸ درصد رشد اقتصادی می‌داشتیم یعنی یک دهه گذشته ۸۰ درصد ثروت ما بیشتر می‌شد شما آن را ۵ درصد کردید و مردم را فقیر کردید و حالا ایده می‌دهید.

من خواهش می‌کنم شما و دوستانتان و شرکت‌ها و نهادیاتان، پایتان را از اقتصاد بیرون بکشید. قطعا اقتصاد درست خواهد شد. واحد‌های تولیدی را بانک‌ها تعطیل کردند یا قوه قضاییه تعطیل کرده است؟

آقای رئیسی! شما دادستان و معاون اول قوه قضائیه بودید، جلوی این تعطیلی را می‌گرفتید! حالا هم که این کار را می‌کنید کار خوبی است. یادتان باشد من در تلویزیون از شما تقدیر کردم، ولی چرا تلویزیون این را مدام پخش می‌کند و شما را ساپورت می‌کند؟ معلوم بود می‌خواهید به انتخابات بیایید.

من را عزل کردند و اینجا نشستم و به عنوان شهروند عادی مقابل رئیس قوه قضاییه صحبت می‌کنم و در مقابل افرادی که پوششی از شما دفاع می‌کنند، قرار گرفتم.

مگر می‌شود ۵ نفر علیه یک نفر حمله کنند؟ این پول‌ها را از کجا آوردید که در ستادهایتان این همه علیه من تخریب می‌کنید؟

جلیلی: چرا صادرات ما به ۲۸ کشور اروپایی نصف صادرات به افعانستان است؟

سعید جلیلی در بخش سوم سخنان خود گفت: دنبال بهانه نگردیم. باید دو سه موضوع اصلی را مبنا قرار دهید. گفته می‌شود ارزش پول ملی چه وقت ایجاد می‌شود؟ وقتی که شما بتوانید جهش تولید و جهش صادرات داشته باشید و همچنین تعاملات سازنده با جهان داشته باشید و معطل دو سه کشور نشوید.

یکی از سوالات ما در خصوص تبادل خارجی این است که چرا صادرات ما به ۲۸ کشور اتحادیه اروپا نصف صادرات به افعانستان است؟

اینکه کشور به تولید ثروت نیاز دارد یعنی باید برای ارزاوری برنامه جدی داشته باشید. وقتی که شما برای تمام دستگاه‌های ماموریت تعریف کنید که برای ارزآوری باید این هدف را محقق کنند، به معنی این نیست که اگر وزارت نفت، نفت نفروخت بانک مرکزی بگوید من ندارم و باقی دستگاه‌ها هم تعطیل شوند و بعد هم بگویند هر وقت FATF تصویب شد ما کار می‌کنیم.

وزارت کشاورزی، صعنت، اموزش عالی و امور خارجه همه باید کار کنند که شما بتوانید ارزآوری داشته باشید. ما برای این مورد کار تعریف کردیم که چگونه همه دستگاه‌ها در چهار بخش معدن، کشاورزی، نفت و گاز و برق می‌توانند درآمد ارزی کشور را جهش دهند. ما فکر می‌کنیم اگر ظرفیت‌های کشور بسیج شوند شما ۲ برابر درامد نفتی کشور حتی در زمانی که تحریم نیست می‌توانید از این بخش‌ها درامد داشته باشید.

شما اگر این برنامه را دارید باید بتوانید برای دستگاه‌ها ماموریت تعریف کنید و در راستای ان شغل ایجاد کنید. ما بررسی کردیم در بخش پتروپالایشگاه وپتروشیمی، نفت و گاز و بهینه سازی مصرف انرژی چه میزان می‌توان در زمینه اشتغال جهش ایجاد کرد. همچنین در بخش کشاورزی، شیلات، تولیدات زراعی و باغی و در بحث تولیدات دامی در هر کدام این‌ها می‌توانید برای جهش برنامه داشته باشید.

* رضایی: آقای همتی کاملا با تحریم‌های آمریکایی همراهی کرده است

محسن رضایی در بیان دیدگاه‌های اقتصادی خود اظهار داشت: اینکه آقای همتی معنای رجزخوانی نظامی و جنگی را نمی‌داند یک مسئله است، ولی اینکه ایشان از دشمنان ملت ایران دلسوزی می‌کنند عیب بسیار بزرگی است.

اتفاقا ایشان در طی سه سالی که رئیس بانک مرکزی بوده کاملا با تحریم‌های آمریکایی همراهی کرده است. در اولین فرصت اگر من دولت را به دست بگیرم ایشان و تعداد دیگری را در دولت آقای روحانی ممنوع الخروج می‌کنم و به دادگاه می‌سپارم. ثابت می‌کنم دست‌های خیانت کار در دوران این آقایان چه آسیب‌های بزرگی به ملت ایران زده است.

آیا من که قبل از انقلاب مهندس مکانیک دانشگاه علم و صنعت بودم با زور اسلحه آنجا رفتم؟ مدرک اقتصاد من را آقای دکتر عارف از دوستان ایشان در دانشگاه تهران امضا کرده است.

اما در باره برنامه‌های من، یارانه ۴۵۰ هزار تومانی را حتما پرداخت می‌کنم. مسئله کسب و کار‌های خانگی را جدی می‌گیرم و مسئله نهضت خانه سازی ایرانیان را برنامه ریزی کردم. از بانوان عزیز کشورمان تمام قد در اداره کشور اسنفاده می‌کنم. با مشورت مراجع بزرگوار قم دو نفر از بانوان را در هیئت دولت خواهم داشت و از توان آن‌ها در اداره کشور استفاده می‌کنم.

از بین اهل تسنن و جوانان کشور و اقلیت‌ها و ظرفیت‌های خالی دیگری که خارج از یک جهش بزرگ تولید باقی مانده حتماً استفاده خواهم کرد. برنامه اقتصادی که طراحی کرده‌ام و به فضل خداوند ایران را به یک اقتصاد بزرگ ملی در کنار یک ایران بزرگ سیاسی و دفاعی که امروز داریم تبدیل می‌کنم. پیشران‌های اقتصاد هم در کشور بسیار مهم هستند. هر کدام از این پیشران‌ها اصلاح شود ۳۰۰ یا ۴۰۰ صنعت را با خود می‌کشد.

مسئله مسکن، انرژی‌های نو، جهانگردی و امورات دیگر که در دولتم برنامه‌ریزی شده است حسن‌های زیادی را دارد. هر کدام از این پیشران‌های اقتصادی فعال شود، واگن‌های بسیاری را به همراه خود در صنایع و فعالیت‌های دیگر جلو می‌کشد.

همه این کار‌ها بستگی به آن دارد که ما اداره کشور و حکمرانی اقتصادی را تغییر دهیم. لازمه کار آن است که از اصل ۱۲۷ قانون اساسی استفاده کنم و اختیارات متمرکزی که موجب فساد شده و هزینه‌ها را بالا برده است از مرکز به استان‌ها و مناطق و شورا‌های شهر واگذار کنم.

اینکه مردم در هر استانی سپرده‌های خود و درآمدهایشان را در همانجا سرمایه‌گذاری کنند یا اینکه مدیریت‌های ملی که امروز در شورا‌های شهر و استان‌ها وجود دارد، مصلوب الاختیار است و باید کاری کنیم که آن‌ها اختیار داشته باشند. باید کاری کنیم که از استان‌ها در کابینه حضور داشته باشند.

در کابینه‌ام به استان‌های مختلف نقش خواهم داد و آن‌ها نماینده خواهند داشت. در اداره استان‌ها از خودشان مدیر منصوب می‌کنم؛ لذا تغییر حکمرانی بسیار مهم است.

مبارزه با فساد به منظور پیشگیری از بروز فساد هم بسیار مهم است. هر قدر با معلول‌ها مبارزه کنیم به نتیجه نخواهیم رسید و باید به سمت پیشگیری از فساد رفت.

* مهرعلیزاده: مانع زدایی از تولید یک اصل است

محسن مهرعلیزاده در بخش سوم سخنان خود گفت: به نظر من یکی از مشکلاتی که کشو ر داشته، این است که هیچ وقت یک الگوی صحیح اقتصادی تجربه شده در کشور حاکم نبوده است. هر کس حسب فکر و ایده خود کاری کرده است. من دکترای مهندسی اقتصاد دارم، روشی به نام الگوی حکمرانی اقتصاد اجتماعی الان در کشور‌های اروپایی به ویژه در آلمان حاکم است. آلمان مانند ما ۸۰ میلیون جمعیت دارد. ما ممکن است حد اکثر ۶۰ میلیارد دلار در آمد داشته باشیم، اما آلمان ۱۶۰۰ میلیارد دلار در آمد دارد.

در روشی که من درنظر گرفته‌ام، مانع زدایی از تولید را به عنوان یک اصل گذاشته ایم و ارائه تسهیلات با نرخ پایین را یک اصل گذاشته‌ایم و افزایش تولید و جلوگیری از فرار مالیاتی برای افزایش در آمد دولت را در نظر گرفته‌ایم.

من یک مهندس مکانیک هستم و از ۲۵ سالگی از کف کارخانه آچار بدست کار کرده‌ام. بعد معاون وزارت صنایع سنگین بوده‌ام و منطقه آزاد کیش را ایجاد کرده‌ام و بعد استاندار خراسان بوده ام و دکترای اقتصاد خود را از ادانشگاه هلند گرفته و دکترای مدیریت مالی را از دانشگاه تهران گرفته‌ام و عقیده دارم باید اقتصاد عملگرا و کار آفرین با ویژگی‌های رفاهی داشته باشیم.

* زاکانی: به دنبال خلق ثروت و جهش تولید هستم

علیرضا زاکانی در بخش سوم سخنان خود و در تشریح دیدگاه‌های اقتصادی‌اش، تصریح کرد: بنده خواهشم از آقای همتی این است که علمی، دقیق و کارشناسی صحبت کنند و تهمت نزدند. اینکه آقای همتی می‌فرمایند ما کاندیدای پوششی هستیم، این راهبرد ستاد‌های تبلیغاتی علیه بنده است. نسبت به خودم خانواده‌ام و فرزندانم رحم نکردید لااقل رعایت انصاف را بکنید. به هر حال اگر می‌ترسید و می‌دانید که من با مفاسد به شکل جدی برخورد می‌کنم و با معاون رئیس جمهور، برادر رئیس‌جمهور، وزیر نفت، فرزند رئیس مجمع تشخیص، رئیس دانشگاه آزاد، وزیر اطلاعات، دادستان تهران، مدیران قضایی در خصوص کرسنت و دیگران برخورد کردم بدانید که آمده ام تا حق مردم را بگیریم و این یک امر قطعی است و با این صحبت‌ها نمی‌توانید ما را از میدان به در کنید.

بنده نه در حوزه اقتصاد بلکه معتقدم حتما باید در حوزه مدیریت و اقتصاد به عنوان فوریت، فرهنگ و اجتماع به عنوان اولویت و سیاست و امنیت به عنوان ضرورت و سیاست خارجی مدنظر قرار گیرد؛ لذا ابعادی که دنبال می‌کنم حتما به شکل تک بعدی نیست. ناظر به اقتصاد اساس را ایجاباً بر جهش تولید گذاشته‌ام و در کنار آن تمرکززدایی و حکمرانی فضای مجازی و دولت الکترونیک را در مدیریت پیش‌بینی و در نظر گرفته‌ام.

از منظر سلبی نیز مبارزه با مفاسد اقتصادی و دیوان‌سالاری را هدف اصلی قرار داده‌ام. از سوی دیگر رشد اقتصادی پایدار و اشتغال زا و بسط عدالت در خلق ثروت و توزیع آن هدفگذاری شده است.

نکته بعد اینکه ما برای جهش تولید حتما مقررات زدایی و تسهیل در مجوز‌ها و تامین مالی و مواد مورد نیاز تولید و سیاست‌های با ثبات و برداشتن سد مالیات و بیمه از سر راه تولید را در نظر داریم. دولت بزرگترین مانع تولید است و ما از جلوی تولید کنار خواهیم رفت و از سوی دیگر بانک بزرگترین رقیب تولید است که ما در جهت تولید آن را همراه خواهیم کرد.

برای اساس تولید هم ما ۹ پیشران اقتصادی را اختیار کردیم که نفت، گاز و پتروشیمی و زیرساخت‌های ریلی را در نظر گرفته‌ایم به طوری که ما اگر فقط کریدور جنوب به شمال را سرمایه گذاری کنیم و آن را راه‌اندازی کنیم سالی ۳۰ میلیارد دلار به نفع مردم است.

بحث کشاورزی، توسعه روستایی و گردشگریی از دیگر پیشران‌های مطرح است. همچنین بنگاه‌های خرد کوچک و متوسط را ایجاد می‌کنیم و مابازای خلق ثروت بسته‌های جدی توزیع مناسب ثروت را نیز داریم؛ بنابراین این تهمت بزرگی که آقای همتی گفتند ما به دنبال توزیع فقر هستیم، بنده اصلا به دنبال این نیستم بلکه به دنبال خلق ثروت و جهش تولید هستم.

** کاندیدا‌ها در بخش چهارم مناظره که پس از ۲۰ دقیقه زمان استراحت برگزار شد، هر کدام به یک سوال اقتصادی پاسخ دادند.

* رضایی: دولت روحانی سیاه‌ترین دولت‌های ۴۰ سال اخیر بود

محسن رضایی در بخش چهارم سخنان خود درخصوص موضوع خصوصی‌سازی اظهار داشت: علت اینکه مسئله خصوصی سازی در این دولت با شکست مواجه شد به این دلیل بود که دولت آقای روحانی که سیاه‌ترین دولت‌های ۴۰ سال اخیر انقلاب بوده است، نه تنها قفل‌های بیرونی را باز نکرد، بلکه در‌های داخلی را هم با شرطی کردن اقتصاد بست.

مردم عزیر خودتان قضاوت کنید. متوسط رشد اقتصادی در این دولت صفر بوده است. متوسط تورم ۲۴ درصد بوده است. متوسط نرخ رشد سرمایه ثابت ناخالص ملی، منهای ۵ درصد بوده است. طی ۵۰ سال اخیر برای اولین بار رشد استهلاک سرمایه از سرمایه گذاری پیشی گرفته است.

اقتصاد ایران در این دهه که دهه فرصت‌های از دست رفته است به جای اینکه جلو رود عقب رفته است. اقتصاد کوچک شد.

طی سه سال اخیر که آقای همتی رئیس بانک مرکزی بودند و نماینده آقای روحانی هستند، تورم تجمعی طی سه سال اخیر ۱۱۰ درصد بوده، اما افزایش حقوق کارگران ۶۰ درصد بوده است، افزایش حقوق کارمندان ۴۵ درصد بوده است. با این اوضاعی که می‌بینید خصوصی سازی چه راهی می‌توانسته در پیش گیرد.

در مسئله خصوصی سازی به اهلیت توجه نکردند. یعنی کسانی که کارخانجات دولتی را می‌گیرند و سرمایه کشور و ملتی را می‌گیرند، باید اهلیت داشته باشند.

در روسیه حداقل آئین نامه تحویل دادن کاخانه جات دولتی و خصوصی سازی ۱۰۰ صفحه است، هرکس که می‌آید، مورد پرسش و تحقیق قرار می‌گیرد. سابقه و کارامدی آن را می‌سنجند، اما اینجا طرف آمده در اراک، اذربایجان و اردبیل کارخانه را مفت و مجانی برده، زمین و امکانات را فروخته و هیچ نظارتی بر آن نبوده است. آیا می‌خواهند همین طوری این کار را بکنند و بعد از آقای همتی سوال می‌کنیم، می‌گوید من کاره‌ای نبودم و در جریان نبودم.

آقای همتی! شما شدید استاد جاخالی کردن. شما می‌خواهید کشو را اینطور اداره کنید؟ شما که امروز به عنوان نماینده آقای روحانی در اینجا نشسته اید، در اداره کشور افتضاح کردید و خون شهدا را پایمال کردید. حتما باید ر محضر مردم پاسخگو باشید.

* قاضی‌زاده: دولت نباید خودش قاچاق را سازماندهی کند

امیرحسین قاضی زاده هاشمی در بخش چهارم و در پاسخ به سوالی درباره اینکه برنامه شما برای جلوگیری از واردات بی رویه که به بخش تولید ضربه وارد کرده است چیست، گفت: متاسفانه ما الان شاهد یک مافیای بزرگ واردات هستیم که با برخورداری از رانت‌های مختلف به مانند ارز ارزان قیمت، مجوز و انحصار واردات بخش تولید در حال تهدید شدن است. دولت مسئول باید هدف اولیه اش این باشد از تولید داخلی حمایت کند که مکانیزم‌های مختلفی دارد، البته قانونگذار مکانیزم تعرفه‌گذاری را در اختیار دولت گذاشته است.

به طور عملی راه‌های مختلفی به وجود آمده که در اجرا واردات کار خودش را می‌کند و تولید را تهدید می‌کند، یک مسیر قاچاق از مبادی رسمی است که متاسفانه از مناطق آزاد انجام می‌شود، یک راه هم این است که ما آمدیم ارز ارزان قیمت را در مقابل تولید داخلی به واردات کنندگان اختصاص داده‌ایم به طور مثال در فصل برنج به جای حمایت از کشاورز داخلی اجازه واردات برنج داده میشود.

دولت مسئول نباید بازار را دچار کمبود کالا کند و از بخش اندک واردات استفاده کند تا بازار تنظیم شود و واردات نباید بیشتر از صادرات باشد، دولت باید صادرات محور باشد تا تولید و اشتغال دچار مشکل نشود.

مشکلی که ما امروز داریم مدیریت زنجیره تامین است، چون بخش‌های مختلف تامین مالی می‌کنند مشکلاتی ایجاد می‌شود، باید مدیریت زنجیره تولید و صادرات ایجاد کنیم که در مقابل دولت مرکزی پاسخگو باشند این نمی‌شود که اختیاراتی بگیرند و مجوز بگیرند و خودشان قاچاق را سازماندهی کنند، نمونه بارز این موضوعات امروز مسئله سیگار است.

* مهرعلیزاده: باید روی بازار ۵۰۰ میلیون نفری حساب کنیم

محسن مهرعلیزاده در بخش چهارم سخنان خود و در پاسخ به سوالی درباره برنامه هایش درحوزه بهبود سرمایه گذاری اظهار داشت: سرمایه گذاری اعم از اینکه دولت بخواهد این کار را بکند یا مردم، نیاز به سرمایه دارد که یا باید از داخل تامین شود یا از خارج.

در داخل وضعیت بودجه مشخص است که هر سال کسری بودجه داریم و در بودجه سال ۱۴۰۰ هم به گفته مجلس ۳۰۰ هزار میلیارد و به گفته کارشناسان ۵۰۰ هزار کسری بودجه داریم که ۹۰ درصد آن نیز بودجه جاری است و ۱۰ درصد آن بودجه عمرانی است. در این حال باید راه را برای سرمایه گذاری هموار کرد.

اول باید امنیت سرمایه گذاری را تامین کنیم و گرنه سرمایه فرار است. می‌گویند اگر یک سنگ به سمت یک گنجشک پرت کنیم همه گنجشک‌ها از روی شاخه پرواز می‌کنند. روان بودن کار بروکراسی یکی از شروط لازم است و نبود فساد یکی از شروط کار است. نداشتن تنش در سطح داخلی و بخصوص در بین کشور‌های همسایه نیز یکی از شروط اصلی است.

ما در منطقه‌ای قرار داریم که هم از سطح علم و هم از سطح دانش و هم سطح صنعت و تجربیات صنعتی از کشور‌های همسایه بالاتر هستیم پس باید روی بازار ۵۰۰ میلیون نفری حساب کنیم.

حرفی هم با اقای رئیسی دارم. همین شورای حفاظت از حقوق بیت المال که شما به آن اشاره کردید، در زمانیکه من استانداراصفهان بودم می‌نشستیم که مشکلات سرمایه گذاران را حل کنیم. یک نفر خوشش نمی‌آمد یک نامه به قوه قضاییه می‌نوشت که این کار غلط است همین شورا دستوری می‌داد که کار ما چند سال عقب می‌افتاد.

* رئیسی: اگر دولت وظیفه خود را انجام دهد، نوبت به دستگاه قضا نمی‌رسد

حجت‌الاسلام والمسلمین رئیسی در بخش چهارم سخنان خود، در پاسخ به سوالی درباره زمین‌خواری و تصرف اراضی دولتی و شخصی و برنامه‌های خود برای مقابله با این معضل، گفت: زمین‌خواری یکی از مشکلات جدی کشور است که زمین به‌جای اینکه برای کشاورزی، سکونت و سایر کاربرد‌ها استفاده شود، مانند طلا و ارز تبدیل به سرمایه شده و به‌دست سوداگران افتاده و برخی با زمین، با تغییر کاربری و جنگل‌خواری‌ها سوداگری می‌کنند.

در قوه قضائیه پرونده‌های زیادی در این زمینه تولید می‌شود و در دولت باید بستر‌های این مسئله از بین برود و شهرداری‌ها، جهادکشاورزی و بنیاد مسکن و دستگاه‌ها در این‌زمینه مسئولیت دارند و اگر کار خود را انجام بدهند، نوبت به دستگاه قضا نمی‌رسد.

ما شورای حفظ حقوق بیت‌المال را با حضور تمامی مسئولان قضائی و اجرایی ایجاد کردیم تا از زمین‌خواری پیشگیری بشود. سند عادی باید به سند رسمی تبدیل بشود و من این را از ابتدای ورود به قوه قضائیه با مجلس دنبال کردم و مجلس هم تصویب کرد و در مسائل اداری است.

از کار‌هایی که شروع کردیم حدنگاری است و متأسفانه کشور ما در این‌زمینه عقب است و ما این موضوع را دنبال و برنامه‌ریزی کردیم و تا پایان سال ۱۴۰۰ به سامان خواهد رسید؛ این‌کارِ چهل‌ساله بوده که اکنون به نتیجه می‌رسد.

باید نهاد‌های مردم‌نهاد را فعال کنیم و مردم شهر و روستا در این‌زمینه نظارت دارند و از زمین‌خواری جلوگیری می‌شود. دولت باید راه قانونی را برای مردم باز کند تا مردم سراغ غیرقانونی نروند و اگر کمیسیون‌های مسئول کار خود را انجام بدهند، کار پیش می‌رود.

با پیگیری قوه قضائیه، کاهش جریان زمین‌خواری در کشور دیده می‌شود؛ مدیریت جدی در امور را می‌خواهیم و قوانین و مقررات وجود دارد، ولی به آن عمل نمی‌شود و اگر عمل شود، سازوکار‌ها موجود است که می‌تواند از زمین‌خواری جلوگیری کند.

* همتی: روحانی از همه این آقایان قوی‌تر است

عبدالناصر همتی در خصوص سیاست قیمت‌گذاری دستوری اظهار داشت: من نماینده آقای روحانی نیستم. من به خاطر اختلاف نظر با آقای روحانی از بانک مرکزی کنار گذاشته شدم، اما باید بگویم آقای روحانی قوی‌تر از سایر آقایان حاضر در اینجا هستند چه به لحاظ سیاسی چه به لحاظ سیاست خارجی و دنیا دیدگی.

من متعقد به قیمت گذاری دستوری نیستم و معتقدم دولت نباید در مسائل جزئی دخالت کند. دولت باید روی زیرساخت‌ها گذاری کند. ما باید نقدینگی را کنترل کنیم. من حتما از استقلال بانک مرکزی دفاع خواهم کرد. مشکل ما ساختاری است.

قیمت گذاری در دنیا شکست خورده است اینکه می‌گویند با گران‌فروشی مبارزه می‌کنیم، با گران‌فروشی که نمی‌شود مبارزه کرد، گران‌فروشی نتیجه تورم است و لذا دولت باید کنترل نقدینگی کند و اثر تزریق پول را خنثی کند. راه نجات کشور اقتصاد است وبرای رشد تورم راه‌های مختلفی دارم و توضیحات مفصل خواهم داد.

* جلیلی: ما برای دو بحث اصلی اشتعال و ارزآوری، فرصتی به اسم معدن داریم

سعید جلیلی در خصوص بهره گیری از ظرفیت بالقوه معادن کشور گفت: ما در کشور فرصت‌های بسیار ارزشمندی داریم که هر کدام آن‌ها می‌توانند پیشران اقتصاد کشور باشند. کشور ما فرصت‌های خوبی در کشاورزی، شیلات، معدن، صنعت و موضوعات مختلف دارد که مثل واگن‌های یک قطار هستند، اما هر کدام قابلیت این را دارند که پیشران و لوکوموتیوی باشند که بقیه را راه بیندازند.

دولت باید بتواند برنامه‌ای داشته باشد که با هرکدام آن‌ها به تنهایی بتواند کشور را اداره کند. یکی از آن‌ها بخش معدن است و ما در کارگروه معدن دولت سایه با جوانان متخصص و با انگیزه جلساتی در این خصوص داشتیم و طی بررسی‌های انجام شده مشخص شد که از طریق معدن به عنوان یکی از بخش‌هایی که می‌تواند پیشران و مزیت نسبی کشور ما باشد میتوان با اکتشفاف و استخراج که مهمتر از این‌ها یعنی ارزش افزوده در داخل کشور باشد؛ نه اینکه فقط شما خام فروشی معدن داشته باشید.

یکی از مشکلات اساسی امروز کشور این است که مواد معدنی ما خام فروشی می‌شود. به هر میزان برنامه که برای ارزش افزدوه بیشتر داشته باشید هم ارزآوری بیشتر خواهد شد هم اشتغال زایی.

ما برای دو بحث اصلی اشتعال و ارزآوری، فرصتی به اسم معدن داریم که با آن می‌توانیم موتور اقتصاد کشور را راه بیاندازیم و با بخش معدن نیز می‌توان بخش اساسی از هزینه‌های کشور را تامین کرد.

همچنین در خصوص صحبت برخی دوستان بگویم که می‌شود همه این کار را انجام داد و اینکه بگیویم نمی‌توانیم یعنی عده‌ای نتوانستنِ خودشان را به کشور تسری می‌دهند. اگر ما می‌گوییم در چهار سال آینده فقط کشور را نباید اداره کرد بلکه باید جهش داد، یک لازمه آن این است که در بخش معدن می‌توانیم جهش پیدا کنیم نه اینکه بگوییم فقط مشکل دو معدن کار را حل کنیم.

باید برای بخش معدن برنامه داشته باشیم و ظرفیت هایش را شناسایی کنیم و موانع ان را برطرف کنیم. ما با بیشتر از ۲۴ صنف جلسه داشتیم که در مورد آن توضیح خواهم داد.

* زاکانی: هیچ کس مسئولیت این دولت را نمی‌پذیرد

دولت آقای روحانی با پول جیب مردم خود را اداره کرد و از تورم ارتزاق کرد. از این بابت من از طرف آقای روحانی و همتی از مردم عذر می‌خواهم. هیچ کس مسئولیت این دولت را نمی‌پذیرد نه ایشان (همتی) و نه آقای روحانی؛ گویی که از فضا آمده‌اند و این بلا را سر مردم آورده‌اند.

ما امروز راهی نداریم جز اینکه از طریق جهش تولید و بهره‌مندی از ظرفیت‌های جدی کشور و خلق ثروت و توزیع آن استفاده کنیم. برای همچنین کاری ما باید مالیات از تولید، خدمات و عناصر مختلفی که در جامعه وجود دارد، بتوانیم کشور را اداره کنیم.

امروز متاسفانه ما ۳۲۰ هزار میلیارد تومان معوقات مالیاتی، ۲۰۰ هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی و ۲۰۰ هزار میلیارد تومان معافیت مالیاتی داریم. در شرایطی که مشاغل ۹ درصد مالیات را به خود اختصاص می‌دهند، ۳۷ درصد تولید ناخالص را در اختیار دارند؛ لذا به جای ۹ درصد باید ما حدود ۳۷ درصد از مشاغل مالیات بستانیم و از این راه می‌توانیم حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان مالیات بدست بیاوریم.

دولت نباید دست در جیب مردم کند، دولت باید با اقتصاد سالم این مسیر را دنبال کند. بنده عرض کردم که برنامه ما چند جانبه است چرا که برنامه تک بعدی اقتصادی به درد نمی‌خورد. برنامه ما اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، مدیریتی و سیاسی امنیتی و سیاست خارجی است آنهم با اولویت اقتصاد. ۷۰ درصد اقتصاد امروز در دنیا دانش‌بنیان و وابسته به مدارس و دانشگاه‌ها است؛ لذا ما بسته جامعی را طراحی کردیم و در این بسته جامع آنچه که مهم است این است که ما با مفاسد اقتصادی و مفاسد اداری و بروکراسی به اشد مجازات برخورد می‌کنیم.

** بخش پنجم مناظره: پاسخ به یک سوال اقتصادی دیگر

* زاکانی: ۱۰ درصد بودجه را به شهرستان‌ها اختصاص می‌دهیم

علیرضا زاکانی در پاسخ به این سوال که «برنامه شما برای بومی گزینی و بهره‌گیری از نیروی انسانی بومی در حوزه خدماتی تولیدی و اداری چیست؟»، گفت: بنده ۴ رویکرد را اختیار کرده بودم که رویکرد اول تحول در عرصه اقتصادی و مدیریت بود. در این عرصه ۴ راهکار عملیاتی را طراحی کرده بودم که شامل جهش تولید، حکمرانی فضای مجازی و دولت الکترونیک، تمرکززدایی و مبارزه با فساد اقتصادی بود. تمرکززدایی این است که ما مبتنی بر یک آمایش مجدد ایران اسلامی و هویت دادن به ۴۵۱ شهرستان و تعریف معلولیت درست مقوله عملیات و تلاش و کوشش برای تحول در قاعده هرم اجتماعی فعال کنیم.

ما از صددرصد بودجه‌ای که مصوب می‌کنیم ۱۰ درصد آن به شهرستان‌ها اختصاص پیدا می‌کند. ۱۲ درصد ماده ۷۵ قانون محاسبات است و الباقی آن ۷۸ درصد مربوط به طرح‌های ملی و استانی است و ما در حالت بدبینانه ۹۰ درصد بودجه را ما در مرکز کشور تصمیم‌گیری می‌کنیم.

این تحول در دادن اختیارات به شهرستان، توجه به محور قرار دادن شهرستان برای اقدام مناسب و تحول و تلاش در جهت انتقال ظرفیت اعتباری به خود شهرستان‌ها امکانی را ایجاد می‌کند که ما ۴۵۰ نقطه کشور را به رقابت با هم تشویق می‌کنیم.

* قاضی‌زاده: منابع باید به روستا‌ها برود

امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی در پاسخ به سوالی درباره برنامه‌های خود برای جلوگیری از مهاجرت قشر جوان از مناطق روستایی به شهر‌ها و ایجاد فرصت شغلی برای آن‌ها گفت: وقتی می‌گوئیم ساختار‌ها استضعاف‌گرا هستند و منابع مالی به درستی توضیح نمی‌شود نتیجه‌اش می‌شود مهاجرت گسترده روستاییان و متاسفانه از بین رفتن بخش کشاورزی.

۶۰ سال پیش آمریکایی‌ها برای ما یک طراحی کردند تحت عنوان اصلاحات ارضی که بر اساس اصل چهار ترومن بود و نظام برنامه ریزی برای ما درست کردند که هدفش توسعه شهرنشینی بر اساس درآمد نفتی و هزینه درآمد‌های نفتی در شهر‌ها بود که باعث مهاجرت‌های زیاد می‌شود. کشور ما یکی از اولین کشور‌ها در بحث جابجایی از روستا به شهر‌ها است ترکیب جمعیتی امروز ۸۰ درصد شهرنشین شده و ۲۰ درصد روستانشین که باید باز توزیع منابع انجام شود.

در بین کشور‌های دنیا بیشترین مالیات بر تولید را داریم و یا بیشترین مالیات از سپرده بانکی را داریم که دهک‌های اول که روستانشینان هستند پرداخت می‌کنند.

باید شیب بندی اقتصادی به گونه‌ای باشد که منابع به روستا‌ها برود و مالیات کمتر شود، برنامه‌ای داریم تا استخدام بومی گزینی در آنجا انجام شود و اختیارات را به شهرستان‌ها بدهیم تا خودشان بتوانند منابع بودجه در اختیار داشته باشند و مردم محل بر آن نظارت کنند.

* رئیسی: می‌گفتن فلانی بیاید دلار ۵ هزار تومن می‌شود، خودشان دلار را ۳۰ هزار تومن کردند

سید ابراهیم رئیسی در پاسخ به سوالی درباره تورم و مهم‌ترین راهکار خود برای حل این مشکل، تصریح کرد: متأسفانه یکی از مشکلاتی که مردم گرفتار آن هستند مسئله‌ی تورم است؛ قیمت کالا‌های اساسی فوق العاده افزایش یافته است. قیمت مسکن ۷ برابر، خودرو ۸ برابر و گوشت و مرغ ۶-۵ برابر افزایش داشته است.

آن‌چه مردم را بسیار نالان کرده، این‌است که سفره‌شان کوچک شد و برخی در همین مناظرات در سال ۱۳۹۶ گفتند که اگر فلانی بیاید، قیمت دلار ممکن است ۵۰۰۰ تومان بشود، اما شاهد بودیم که دلار را به ۳۰ هزار تومان رساندند و بعد اعلام می‌کنند که اگر ما نبودیم مملکت قحطی می‌شد. این مانند دروازه‌بانی است که ۱۷ گل خورد و به او گفتند این‌قدر گل خوردی؟ گفت اگر من نبودم ۳۰ گل خورده می‌شد. این پاسخ نیست.

باید برای تورم راهکار پیدا کرد؛ ثبات بازار اهمیت داشته و دخالت دولت در بازار معنا ندارد و دولت شأن نظارت، هدایت و حمایت را داراست. باید برای اداره بازار و واحد‌های تولیدی از بازاریان و تولیدکنندگان کمک و نظر گرفت. کار با بخشنامه پیش نمی‌رود؛ ارز تک‌نرخی باید در کشور باب شود و ارز ۴۲۰۰ تومانی در قوه قضائیه پرنده‌های زیادی و مصیبت درست کرده است. کمک به سفره مردم درست است، ولی ارز ۴۲۰۰ تومانی به جیب دلالان رفت.

باید به سمت ارز تک‌نرخی و ثبات در بازار برویم و مسئله ارز صادراتی را درست کنیم؛ در کشور اعلام شد که صادرکنندگان ارز را برنگرداندند، این را نمی‌شود با قوه‌ی قهریه حل کرد و باید پیگیری و با تهاتر دنبال کرد. تسهیلات بانکی، موضوع خلق نقدینگی و پرداخت تسهیلات باید مدیریت بشود.

* رضایی: نباید بگذاریم دولت‌های گذشته تکرار شوند

محسن رضایی در پاسخ به سوالی درباره رفع فقر و فساد و تبعیض اظهار داشت: من معتقدم که سال ۱۴۰۰ سال گشایش و عبور از سختی هاست. من به عنوان یک سرباز که از ۱۷ سالگی تا کنون افتخار می‌کنم این شغل را برای خودم انتخاب کردم، لازم است این دو نکته را بگویم. یک هشدار و دیگری اینکه چرا می‌خواهم سینه خود را سپر حوادث ملت ایران کنم.

هشدار من به این برمی گردد که ۸ سال آینده چالش‌ها و ابرچالش‌هایی مثل، جمعیت، صندوق‌های بازنشستگی، ناترازی بانک ها، نقدینگی، فقر و بیکاری، گرانی و بدتر شدن فضای کسب و کار را داریم، یعنی اگر می‌خواهیم فقر و فساد و تبعیض از بین برد باید به عنوان اولین کار از تکرار دولت‌های گذشته جلوگیری کنیم.

شما از یک صحبت آقای همتی کاملا می‌توانید درک کنید که چه اوضاعی وجود دارد. ایشان می‌گوید من به خاطر اینکه دیدگاه اقتصادیم با آقای روحانی اختلاف داشته است کنار گذاشته شدم. پس شما برای چه کنار ایشان ماندید؟ اگر آقای روحانی که شما می‌گویید تخصص اقتصادی نداشته پس به دست شما کار‌ها را انجام داده، چرا به شعور ملت ایران توهین می‌کنید؟ چرا می‌خواهید دوباره دولت‌های گذشته تکرار شود.

مردم عزیز ایران، همانطور که سال ۹۲ آن هزار تومانی را نشان دادم، به والله قسم، اگر دولت‌های گذشته تکرار شود، یک فاجعه بزرگی صورت می‌گیرد. نباید بگذاریم این تکرار شود.

من که آمدم در صحنه برای همه این مسائل خود را آماده کرده ام. بیش از ۲۰ سال است که فریاد می‌کشم اقتصاد را دریابید، اقتصاد مهم است. دست بردارید از این گروه بندی‌ها و جناح‌های سیاسی.

دولت آینده باید قوی‌ترین دولتی باشد که از همه شایستگان، چه اصلاح طلب، چه اصولگرا، چه اهل سنت، اهل تشیع، جوانان، بانوان در آن استفاده کرد.

ما حتی یک روز و یک ثانیه را نمی‌توانیم از دست دهیم که خیانت است. دست برداریم از خودخواهی ها، دست برداریم از این متلک گفتن‌ها و جنگ‌های روانی، خدا خوشش نمی‌آید.

یک ملتی که بعد از ۲۰۰ سال آمده و روند جدیدی را شروع کرده، امروز نباید دست آویز جناح‌ها و گروه‌های سیاسی باشد. یک بار بیاییم در مقابل این ملت تعظیم کنیم و قوی‌ترین دولت را تشکیل دهیم.

* جلیلی: دولت مانع تولید است

سعید جلیلی در خصوص شهرک‌های صنعتی و برنامه‌های خود در خصوص بازگشت واحد‌ها به عرصه تولید و محل مالی پیش بینی شده گفت: من در ۸ گذشته از بسیاری از شهرکت‌های صنعتی بازدید داشتم و جلسات متعدد و مفصلی را با ۲۴ صنف داشتیم و طی این جلسات ۱۶ مساله مشترک مطرح شده و تقریبا همه روی آن‌ها اذعان داشتند که مانع تولید هستند.

یکی از عواملی که باعث شد شهرک‌ها نتوانند کار کنند بحث تامین مالی است و سوال اصلی این است که اگر الان روزانه دو هزار میلیارد تومان خلق پول می‌کنیم حال به هر دلیلی که جای بحث دارد؛ چگونه کسانی که در کار تولید هستند مهمترین مشکلشان تامین مالی است؟ پس این دو هزار میلیارد تومان خلق پول کجا می‌رود و به دست چه کسی می‌رسد؟ این‌ها سوالات اصلی است و باید روی آن‌ها کار شود.

اگر شما می‌خواهید به تولید بها دهید و مشکل عده‌ای تامین مالی است، باید حلش کنیم. برای کسانی که قصد صادرات دارند، عدم ثبات در مقررات تجاری وجود دارد.

در بخشنامه‌هایی که از سال ۹۷ تا ۹۹ در زمینه‌های مختلف مثل فولاد، کاشی و سرامیک، شیشه، سیمان و پتروشیمی صادر شد چه میزان بخشنامه‌های متعدد و متعارض وجود دارد؟ خب حتما این‌ها به تولید ضربه می‌زند.

نکته مهم بعدی این است که اگر شما می‌خواهی بخشنامه صادر کنید، لااقل حرفشان را بشنوید تا آن کار بهتر صورت بگیرد.

نکته بعدی، سازمان‌ها و دستگاه‌های دولتی است. ماشین دولت برای این است که اگر شهرک صنعتی شما این را می‌بیند خوشحال شود که آن را رو به جلو می‌برند، اما هر کدام از دستگاه‌ها می‌گویند ما باید ده‌ها مجوز از بخش‌های مختلف بگیریم.

در همین شهرک صنعتی عباس آباد ما دیدیم که می‌گویند همه کار‌ها را کردیم، اما یکدفعه محیط زیست به من مجوز نمی‌دهد. شما باید این مسائل را ساماندهی کنید و از ظرفیت دولت الکترونیک برای این کار استفاده کنید.

* همتی: برای نجات کشاورزی برنامه دارم

عبدالناصر همتی در پاسخ به این سوال که «راهکار شما برای منطقی کردن حوزه مصرف آب چیست؟» اظهار داشت: بخش کشاورزی ما بسیار مهم است. الان زندگی روستا وابسته به کشاورزی است و ما برنامه مفصلی داریم تا کشاورزی را از این وضعیت نجات دهیم. در کشاورزی ما نزدیک ۱۴ میلیارد دلار نهاده‌های کشاورزی وارد می‌کنیم.

موضوع بحران آب برای کشاورزی مهم است و باید از نظر نوع کشت و آبیاری اقدامات جدی انجام دهیم.

در مسئله قیمت گذاری محصولات کشاورزی تا به حال خرید تضمینی قیمت بود و می‌گفتیم مثلاً گندم ۵ هزار تومان! درحالی که ما باید تضمین خرید کنیم به قیمت روز و مشکل کشاورزان هم همین است.

شما شب عید دیدید چه اتفاقی افتاد. میوه‌های کشاورزان با قیمت ارزان خریداری شد و در بازار با چندبرابر قیمت فروختند. باید انبار‌هایی در بخش کشاورزی درست کنیم و بتوانیم آن‌ها را از طریق بورس کالا بفروشیم نه اینکه تولید کننده ما به قیمت پایین محصولات خود را پیش فروش کند.

ما نتوانستیم نظام پایدار کشاورزی برقرار کنیم و نتوانستیم استان‌های شمالی کشور از نظر کشاورزی صنعتی کنیم. در ارتباط با کشاورزی بحث‌های پیچیده‌ای داریم و در این زمینه برنامه‌هایی داریم.

* مهرعلیزاده: محیط زیست در خطر است

محسن مهرعلیزاده در پاسخ به سوالی در باره تغییر کاربری و تخریب محیط زیست گفت: تغییر کاربری محیط زیست یا برای ایجاد صنایع است و یا برای ایجاد و احداث ساختمان‌های مسکونی است که با توجه به اینکه هرکدام از این موضوعات در جا‌های متفاوتی تصمیم گیری می‌شود باید مسائل همان بخش را در نظر بگیریم.

محیط زیست ما در خطر است که یکی از دلایل آن این است که با تشکیل شورا‌های اسلامی در روستا‌ها و مشخص نبودن اختیارات آن‌ها در مقایسه با سایر دستگاه‌های مسئول و شهرداری‌ها در حوزه زمین باعث شده اعمال نفوذ‌هایی در هر منظقه بشود و تغییر کاربری‌های فراتر از قانون صورت بگیرد.

در پایه ریزی نظام بودجه ما علی القاعده یک نگاه عمیق در طراحی وجود دارد، اما وقتی در مجلس قرار است روی آن بحث شود منطقه گرایی برخی نمایندگان نسبت به حوزه‌های انتخابیه خودشان موجب اعمال فشار‌هایی برای ایجاد صنایع در مناطق خودشان می‌شود که در نتیجه برای ایجاد یک صنعت تصمیمات مخربی گرفته می‌شود.

یک راهکار تقویت سازمان محیط زیست و همچنین تقویت فعالان محیط زیست است. یکی از مشکلات ما این است که در سال‌های اخیر تحت عنوان محیط زیستی‌ها و به اسم جاسوسی مشکلاتی را برای برخی فعالان محیط زیست ایجاد کردند. آقای کاوه مدنی معاون سازمان محیط زیست بود، اما تحت عنوان جاسوس مشکلاتی برای او درست کردند که بعدا هم معلوم شد درست نبوده است و نگذاشتند کار کند. آقای کاوه مدنی آدمی بود که نگاه محیط زیستی داشت. اگر ما به این مسائل توجه نکنیم در آینده به مشکل برمی‌خوریم.

** کاندیدا‌ها در بخش ششم و آخر مناظره به جمع‌بندی سخنان خود پرداختند.

* قاضی‌زاده: «دولت سلام» می‌خواهد حاکمیت مردم را تعمیق کند

ما جوانان آرمان‌های بلندی داریم و دلمان می‌خواهد که تحولات عمیقی اتفاق بیفتد. مردم از ما سوال می‌کنند چرا هر انتخاباتی که می‌گذرد، باز همان مشکلات تکرار می‌شود؛ مشکلاتی از قبیل معیشت، گرانی، مرغ و تخم‌مرغ چرا این مشکلات ساده حل نمی‌شود؟

با جمعی از دوستان بعد از ارائه بیانیه گام دوم به این جمع‌بندی رسیدیم که نحوه اداره کشور مشکل دارد که مشکلات قدیمی و زیرساختی است، من یک پزشک هستم. ما یک بیماری خطرناک را با مسکن درمان می‌کنیم، وقتی سرطان راه نفس یک بیمار را می‌گیرد آن را جراحی می‌کنیم.

وقتی ما ۵۰ سال تورم دو رقمی داریم و نرخ بیکاری بالاست و برنامه‌ریزی‌های ما آثار موقت دارد، باید اقدام اساسی انجام دهیم، اگرچه باید برای بحث‌های اضطراری دستورالعمل و برنامه داشته باشیم که داریم.

برنامه‌های خود را به نخبگان ارائه کرده ایم در «دولت سلام» ۱۹ برنامه اجرایی دقیق ارائه کرده ایم حتی ۲۱۳ پروژه اجرایی را در آن ذکر کرده ایم باید رویکرد و نگاهمان را به مردم تغییر دهیم دولت سلام میخواهد حاکمیت مردم را تعمیق کند و مردم سالاری را نهادینه کند، دولت باید پاسخگو به مردم باشد و مردم بر آن نظارت داشته باشند و مردم با خطا‌ها برخورد کنند، نگاه به مردم نباید نگاه به پای صندوق‌های رای باشد که آن‌ها به ما رای بدهند و بعد بروند.

وقتی سراغ بحث سربازی می‌رویم نظر ما این است که مانع از توسعه استارت اپ‌ها می‌شود، وقتی سراغ مدیریت غلط کرونا می‌رویم به خاطر این است که چند پارگی در تصمیمات دولت باعث شده همه مردم گرفتار شوند باید به سمتی برویم که مشکلات ۵۰ ساله را حل کنیم.

الان نقدینگی ۷۰ هزار برابر شده است چه کسی عامل خلق این نقدینگی شده است آیا عوامل خارجی باعث این موضوع شده است، یا ساختار معیوب برنامه ریزی و بودجه کشور و یا ساختار بانکی چنین حوادثی را ایجاد کرده است، متاسفانه ما به دنبال ایجاد ساختار‌های مولد فقر هستیم.

یک اقتصادی ایجاد شده رانتی- غارتی و یک انحصار فوق العاده ایجاد شده است که طبقه مرفه را ایجاد کرده که در کنار دولت قرار گرفته است، وقتی از خصوصی‌سازی صحبت می‌شود اختصاصی سازی به ذهن می‌رسد. منابع طبیعی کشور به گونه‌ای است که اگر الان بخواهیم بین مردم تقسیم کنیم و هر کدام ۳ میلیون تومان می‌رسد.

* مهرعلیزاده: معیشت بخشی از جامعه در خطر است.

مردم ایران آمار‌های اقتصادی و شاخص‌های سیاسی و اجتماعی و حافظه تاریخی شما گواه این است که در این کشور دولتی بر سر کار بود که توانست با حرکت آرام، منطقی و عقلایی و بدور از هیجانات و نوسانات شرایط کشور را به نحوی شایست هدر جهت توسعه حرکت دهد. آن دولت دولت اصلاحات و دولت سید محمد خاتمی بود.

در آن دوران شاهد رشد اقتصادی ۵.۷ درصد، تقویت و تثبیت ارزش پول ملی، کاهش تورم از ۵۰ درصد به تک رقمی توسعه نهاد‌های تاثیرگذار اجتماعی، تنش زدایی گسترده با دنیا و رابط بین اللملی موثر و امید آفرینی موثر بین دانشجویان و جوانان و زنان بودیم.

مردم عزیز ما ۱۶ سال است که در مسیری قرار داریم که تعادل کشور برای تمرکز و حرکت ایران برای حل مشکلات از بین رفته است. مسائل سیاسی در صدر و مشکلات مردم در ذیل قرار گرفته است.

کوچکترین مسئله اجتماعی در کشور ظرفیت تبدیل به یک بحران بزرگ را پیدا کرده است. هنوز بعد از ۴۲ سال، برق قطع می‌شود، بحران کم آبی داریم و با تورم افسار گسیخته و منابع کم، معیشت بخشی از جامعه در خطر قرار گرفته است.

امروز جامه در خطر قرار گرفته است چرا؟ مردم از کدام بخش نارضی هستند؟ از ساختار‌ها یا مدیریت ها؟ چرا مشکلات حل نمی‌شود؟ اینهکمه تحصیل کرده‌های داخل و خارج از کشور چرا نمی‌توانند مشکلات کشور را حل کنند؟ پاسخ ساده است، چون به آن‌ها اجازه داده نمی‌شود. همین رویکرد در ساختار اجرایی کشور هم حاکم شده است.

این می‌شود که امروز کشور با ۵۰ مشکل روبرو شده است و راهی برای حل آن‌ها ندارد و تریبون‌های مسئولین بجای امید آفرینی برای مردم بجایی برای دعوا تبدیل شده است. من برای اجماع سازی و اقناع سازی آمده‌ام.

* رئیسی: مردم دیدند که بعد از ۲ سال در قوه قضائیه چه اتفاقی افتاد

رئیس‌جمهور، رئیسِ همه‌ی جمهور است یعنی همه‌ی مردم و تمام جناح‌ها، گروه‌ها و دغدغه‌مندانِ نسبت به مردم و انقلاب؛ از هر جناح، حزب، با هر گویش و در هر اقلیم؛ رئیس‌جمهور باید خود را خدمتگزار همه بداند.

رفع مشکلات مردم باید در دستورکار رئیس‌جمهور باشد و نگاه عمیق، شناخت به مسائل کشور، عالِم به راه‌حل برای آن و تعیین‌کننده‌ی اولویت‌ها و هم‌چنین باید برنامه داشته باشد.

در قوه قضائیه دیدید که برنامه‌ای را ارائه کردم و مشغول به کار شده و سند تحول را در اختیار اندیشمندان قرار دادم و مردم، نخبگان و اقشار مختلف جامعه احساس کردند که بعد از دو سال در قوه قضائیه اتفاقی افتاده است.

من در برنامه‌ریزی برای حل مشکلات کشور، ۱۲ اندیشکده‌ی فعال و زبده در کشور را به خط کردم و برنامه‌های خوبی برای بخش‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و شناخت گره‌های مردم داریم.

درباره فضای مجازی معتقد هستم که در این‌زمینه عقب هستیم و کارِ بسیاری صورت نگرفته و زیرساخت‌ها مشکل دارد. از جوانان و نوجوانان می‌پرسم که وقتی در حال بازی (اینترنتی) هستند، چقدر حال‌تان گرفته می‌شود؟ این نشان می‌دهد که زیرساخت‌ها درست نیست. هم‌چنین یک پژوهشگر در حال اقدامات علمی خود دچار مشکل می‌شود. در تولید محتوا برای فضای مجازی مشکل داریم و حق خانم‌ها در این‌زمینه ضایع می‌شود و حتی خانم خانه‌دار که تولید محتوا می‌کند، با مشکل روبروست.

درباره فضای مجازی باید کار بسیاری انجام بدهیم. من در این فضا حضور دارم و دو میلیون فالوور (دنبال‌کننده) دارم و بسیاری از مسائل از این طریق به من منتقل می‌شود، ولی برخی افراد خلط مبحث می‌کنند و وظیفه خود را انجام نداده و به مسائل فرعی می‌پردازند. بدانید که سفره مردم، کسب‌وکار آن‌ها و بحث دولت مسئله‌ی و مشکل مردم است.

چطور بعد از سال‌های سال، یک دولتِ در طراز انقلاب با خواست مردم ایجاد نکنیم؟ ما توانمندیم؛ ما اصحابِ ما می‌توانیم هستیم و نمی‌شود و نشد برای ما معنا ندارد. درباره حل برخی مسائل بانکی جلسات داشتیم و می‌گفتند که بانک‌ها انجام نمی‌دهند و من گفتم که من شروع می‌کنم و انجام دادم.

* زاکانی: همتی آمده تا ۸ سال افتضاح دولت را پوشش بدهد

مردم عزیز بنده به عنوان یک رزمنده جرمم این است که از طریق عناصری که در حال تخریب بنده هستند در مقابل مفسدین ایستاده‌ام و به خاطر همین تنها جرم انتصابی بنده مبارزه با فساد، فقر و تبعیض است. اتهاماتی هم به بنده می‌زنند و می‌گویند که در دو درس تجدید آورده‌ام. در حالی که من ۱۵ روز بود از جنگ برگشته بودم و آمدهم خودم امتحان دادم و در دو درس تجدیدی آورده‌ام. یا اینکه می‌گویند یک ترم مشروطی داری. در حالی که من ۱۱ ماه با ماشین مسافرکشی می‌کردم و زن و بچه داشتم. این‌ها آنچیز‌هایی است که انسان را آزار می‌دهد.
‌
می‌فرمایند محل تحصیل بنده کجاست؟ بنده در دانشگاه علوم پزشکی تهران درس خواندم، اگر شما به خارج از کشور رفتیم و تحصیل کردید و برگشتید، بنده کنکور امتحان دادم و رزیدنت شدم و بخاطر اینکه دستم معلولیت داشت مجبور شدم به پزشکی هسته‌ای بروم. اگر می‌دانید این مسئله را نگویید و اگر این موضوع را نمی‌دانید، حالا بدانید و دیگر تکرار نکنید.

نکته دوم این است که شما می‌فرمائید بنده نامزد پوششی هستم. ان‌شاءالله که بار آخری باشد که این عبارت را بکار می‌برید. اگر بنا باشد کسی پوششی باشد، شما اصلی‌ترین نامزد پوششی هستید که آمده اید ۸ سال افتضاح دولت را پوشش بدهید. مردم عملکرد شما را می‌بینند. قرار بود که قرارگاه اقتصاد مقاومتی فعال شود در کشور، ولی شما برای مدیریت بازار قرارگاه مرغ زدید. در بحث نهاده‌ها یکی از کسانی که متهم است، آقای همتی است. بنده با عدد و رقم عرض می‌کنم که بی‌تدبیری آقای همتی بود که قیمت مرغ را به ۳۵ هزار تومان رساند.

مردم یادتان می‌آید که ما از رکود رد شدیم، از پیک کرونا گذشتیم، تحریم لغو شد، رونق اقتصادی ایجاد شد، چرا به مردم دروغ گفتید، مردم صداقت، دانش و عرضه می‌خواهند. ۱۰۲ هزار میلیارد پول چاپ کردید و در بازار ریختید و پدر مردم را درآوردید و حالا می‌گویید که کاندیدای معمولی هستید؟ شما با استقلال بانک مرکزی موافق هستید؟ اگر موافق هستید به من بگویید تا بگویم که در ارتباط با استقلال بانک مرکزی در مجلس چه گفتید.

ما دولت را از مقابل ملت کنار می‌کشیم و در خدمت ملت قرار می‌دهیم. بانک را در خدمت تولید قرار می‌دهیم. بازار سرمایه را خط تلاش اصلی سرمایه گذاری در کشور قرار می‌دهیم و برای او منابع و عناصر توسط ملت تامین می‌شود، اما دولت خود را پشتیبان بازار سرمایه می‌داند نه اینکه دست در جیب ملت کند.

وزیر اقتصاد گفته است که دولت ۳۰۰ هزار میلیارد تومان از بازار سرمایه برای خود برداشته است. دولت آقای روحانی به چه اجازه دست در جیب مردم کرده است؟ مسیر غلط گذشته باید اصلاح شود.

ملت! باید همگی به میدان تغییر و تحول بیاییم و بدانیم که ابتدا باید خودمان را اصلاح کنیم. من توقع‌ام از دوستان این است که وعده‌های مختلف ندهیم و بگوییم که چکار می‌خواهیم بکنیم که یک تحول بزرگ ایجاد کنیم. ما برنامه جامعی داریم که سال اول تغییر و سال چهارم یک تحول را رقم می‌زنیم.

* رضایی: بجای همه دولتمردان از مردم عذرخواهی می‌کنم

جمع بندی سخنان من این است که دولت‌های گذشته نباید تکرار شود. در آن دولت‌ها سفره مردم از سفره دولت جدا شد. جوانگرایی کنار رفت، «ما نمی‌توانیم» وارد ادبیات سیاسی اداری کشور شد، اعتماد به نفس کشته شد، خودباروی و خلاقیت از بین رفت لذا باید یک دولت نو ایجاد شود، دولتی که قوی، کارامد، پاسخگو و مسئولیت پذیر باشد. دوباره مردم و دولت کنار هم قرار گیرند و یک دولت جوان انقلابی ان شاءالله درست خواهیم کرد و شعار ما می‌توانیم را دوباره به عرصه اداره و مدیریت کشور بر می‌گردانیم.

برنامه‌های من شامل اینهاست: یارانه ۴۵۰ هزار تومانی را برای ۴۰ ملیون نفر تضمین می‌کنم. شغل خانه داری که تربیت فرزند و بهداشت و سلامت خانگی هست را برقرار می‌کنم. علاوه بر ساخت یک میلیون مسکن که در مصوبه مجلس است، یک میلیون مسکن به صورت نوسازی و احیا در بافت فرسوده را دنبال می‌کنم. ایجاد صندوق جبران ضرر مالباختگان بورس را در پیش می‌گیرم. علاوه بر اینکه از اصل ۱۲۷ استفاده می‌کنم و ایالت‌های اقتصادی طبق قانون اساسی درست می‌کنم، موضوع کشاورزی و کشاورزان مظلوم ما که امروز حتی در قیمت تضمینی گندم و دانه‌های دامی با مشکل مواجه هستند را حل می‌کنم و آن‌ها را ۵ درصد بالاتر از قیمت وارداتی می‌خرم. بیمه کشاورزان را حل می‌کنم. دست دلالان و واسطه گران را قطع می‌کنم. فضای مجازی را با مدیریت در دسترس همه قرار می‌دهم.
من خودم را سرباز وطن می‌دانم یک بار دیگر آبروی خود را کف دست گذاشتم و آوردم که با جانفشانی، ایثار و فداکاری اوایل انقلاب، جوانان را به صحنه بیاورم و با کمک کارشناسان و پژوهشگران کشور نظام تصمیم سازی و تصمیم گیری را در جامعه و دولت تقویت کنم.

در این عرصه بزرگی که ایجاد شده است، حقیقتا شرمنده اعتماد شما مردم هستیم. من شرمنده صبر و تحمل شما هستم، من شرمنده زباله گردها، نان قرضی‌ها و کوله‌بر‌ها هستم و هیچ گاه فکر نمی‌کردم وقتی خرمشهر آزاد می‌شود و آوارگان به خرمشهر بر می‌گردند من باقی بمانم و وضع اسف بار جامعه را در پشت سر اقتدار ایران که تا ساحل مدیترانه برادران من به عنوان مشاور و صلح ساز و امنیت هستند و در پشت سر آن‌ها مردمانی را صبور ببینم که ما دولتمردانی که امروز می‌خواهیم آن‌ها را بازیچه قرار دهیم تحمل کنند.

من به جای همه دولتمردان کشور از محضر همه شما عذرخواهی می‌کنم و امیداورم خدای متعال توفیقی به من دهد که گذشته‌ها را جبران کنم.

* جلیلی: تحریم‌ها دوبرابر شد؛ دلار چندبرابر

موضوعات اقتصادی مطرح شد، اما موضوع اصلی این جلسه نقش و هنر رئیس جمهور است و اینکه کسی که می‌خواهد در این جایگاه قرار بگیرد و چگونه این بحث‌ها را می‌خواهد به نتیجه برساند؟ این موضوع بسیار مهمی است اگر کسی که در این جایگاه قرار می‌گیرد برنامه‌هایی را داشته باشد و در بخش‌های مختلف نکاتی را بگوید.

سوال این است که با چه تضمینی این‌ها به نتیجه می‌رسد؟ اولین سوال در برنامه‌ها باید این باشد جدا از اینکه می‌گویند چه می‌کنند باید بگویند این کاری که می‌کنند و چه نتیجه‌ای خوهد داشت تا قابل ارزیابی باشد. هشت سال پیش در همینجا حرف‌هایی زده شد، اما کدامش انجام شد؟ تحریم‌ها دوبرابر شد دلار چندبرابرشد.

بحث من این است اگر در خصوص معدن از من سوال پرسیدید من می‌گویم در این عرص اشتغال ایجاد خواهد شد. در مساله اشتغال مثلا سال اول ۱۰۰ هزار، سال دوم ۱۲۶ هزار و سال چهارم ۲۵۳ هزار شغل ایجاد خواهد شد این مساله قابل ارزیابی است. من همینجا از صدا و سیما تشکر می‌کنم، اما اگر آنچه اینجا فرصت نشود که بیان کنم در تلوبیون توضیح خواهم داد و حتی آمادگی مناظره و مباحثه با دوستان را نیز در این خصوص داریم.

ما باید از رئیس جمهوری صحبت کنیم که بتواند این کار‌ها را با اقتدار انجام دهد. منظور از اقتدار هم زدن چند حرف تند نیست؛ یعنی بتواند به موقع تصمیم بگیرد و تصمیمش به درستی عملی و اجرایی شود.

اینجا مشکلی که وجود دارد این است که برخی از مشکلات فقط ساختاری نیست بلکه در فرهنگ سیاسی کشور هست. رئیس جمهور باید این توانمندی را داشته باشد و این مساله مربوط به این جناح آن جناح یا ان قوه و ان قوه نیست ممکن این فراتر باشد این مساله باید برطرف شود.

ما چگونه می‌خواهیم این فرهنگ سیاسی غلط حاکم و مناسبات غلطی که شکل گرفته را کنار بگذاریم؟

اگر می‌گوییم کاری به نتیجه برسد کار با نمایش که به نتیحه نمی‌رسد کار واقعی می‌خواهد. شهید حاج قاسم سلیمانی می‌گفت اگر شما آب را رها کنی این همینجور پای درخت نمی‌رسد باید دنبال آن بروی و مواظب باشی که راهش را کج نکند.

اگر شما ماشین دولت را می‌خواهید این نیست که فقط بگویید بخشنامه‌ای را صادر می‌کنم و می‌روم. من به عنوان کسی که از کارشناس، معاون، رییس اداره، مدیر کل و معاون وزیر از پایین به بالا امدم دیده ام که کسی که وارد سیستم کشور می‌شود می‌تواند از مسیر خودش خارج شود. مهم این است که کار به نتیجه لازم برسد و بتواند از ماشین دولت به بهترین شکل استفاده کرد. اینجانب که از فضای مجازی و فوق هوشمند کردن دولت حرف میزنم یعنی باید به خوبی از ان‌ها استفاده کنیم.

یکی از موانع این مسیر متاسفانه تعارفات سیاسی جناحی سازمانی است و اینهاست که مانع کار می‌شود.

* همتی: می‌خواهم رئیس جمهور شوم تا اقتصاد ایران مثل کره شمالی نشود

من فکر می‌کردم آقای زاکانی پوششی هستند، ولی الان فهمیدم سوپر پوششی هستند و به هیچ وجه وقتم را صرف پاسخگویی به ایشان نمی‌کنم.

افتخارم این است در شرایط سخت در کشور بانک مرکزی را اداره کردم و نگذاشتم ایران ونزوئلایی شود و الان هم آمده ام رییس‌جمهور شوم تا اقتصاد ایران کره شمالی نشود.

مردم! من هنوز پیروز انتخابات نیستم، چون اکثر شما تا الان تصمیم دارید که رای ندهید. اما از شما دعوت می‌کنم لطفاً تجدید نظر کنید.

برای تقویت جمهوریت نیاز داریم قدرت بی قدرت‌ها را نشان دهیم. ما برای احیای توسعه کشور، زمان نداریم ما ایرانی‌ها دیگر حق و فرصت اشتباه کردن نداریم.

جامعه ما در حال پیر شدن است. ۴ سال دیگر یکسری فرصت‌های طلایی دیگر در توسعه ایران از بین می‌رود. میلیون‌ها ایرانی می‌توانند از خط فقر بیرون بیایند اگر این ۴ سال از دست نرود.

همسایه‌های ما در حال جلو افتادن از ما هستند. اگر امروز درست انتخابات نکنیم ۲۰ سال دیگر هنوز داریم قیر رایگان و ارز ۴۲۰۰ توزیع می‌کنیم.

حتی از عراق و پاکستان هم عقب می‌افتیم. ما الان به همت شهید سلیمانی‌ها قدرت منطقه هستیم. باید اقتصاد اول منطقه‌ای باشیم، ولی نیستیم.

- اگر امروز درست انتخاب کنیم الگوی اقتصادی منطقه خواهیم شد. در میان نامزد‌هایی که امروز روبروی شما نشستند من توانایی و دانش اینکار را دارم.

- اگر شما بخواهید بعد از چند سال جنگ تحمیلی جامعه ما یک نفسی می‌کشد. خیلی‌ها نتیجه انتخابات را از پیش مشخص می‌دانند، ولی می‌توانیم نتیجه صحنه را عوض کنیم.

من از شما می‌خواهم خودتان رای بدهید و اگر اعتراض دارید با رای به من نشان دهید. در همین هفته هم تلاش کنید حداقل نظر ۱۰ نفر دیگر را هم تغییر دهید و با خودتان همراهش کنید.

ما مردم می‌توانیم بازی و صحنه را عوض کنیم. ان شاءالله ۲۸ خرداد همه با حضور چشمگیر خودمان در پای صندوق‌های رای جواب خوبی را به آن‌هایی که فکر می‌کنند جمهوریت نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران ضعیف شده است بدهید.

نتیجه انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰